შესავალი: სალვაჟი და ბუქსირება საზღვაო ინდუსტრიაში
სალვაჟი (გემის გადარჩენა) და ბუქსირება საზღვაო სამართლის ორი ფუნდამენტური, მაგრამ ერთმანეთისგან მკვეთრად განსხვავებული ინსტიტუტია. მათი სწორი სამართლებრივი გაფორმება კრიტიკულია გემთმფლობელებისთვის, ტვირთის მფლობელებისთვის და დამზღვევებისთვის. როდესაც გემი გასაჭირშია, დროის ფაქტორი გადამწყვეტია, და ხშირად გადაწყვეტილებები წამებში მიიღება. თუმცა, არასწორად გაფორმებულმა ხელშეკრულებამ შეიძლება გამოიწვიოს მილიონობით დოლარის ზარალი ან დავა გადარჩენის ჯილდოს (Salvage Reward) თაობაზე. საქართველოში, სადაც საზღვაო ვაჭრობა აქტიურია, ბუქსირებისა და გადარჩენის ოპერაციები რეგულარულად ხორციელდება. Legal.ge გთავაზობთ მაღალკვალიფიციურ იურიდიულ მხარდაჭერას ამ რთულ პროცესებში, იქნება ეს სასწრაფო დახმარების ხელშეკრულების გაფორმება თუ შემდგომი დავა ჯილდოს ოდენობაზე.
რას მოიცავს სალვაჟისა და ბუქსირების სერვისი?
Legal.ge-ს სპეციალისტები გეხმარებიან შემდეგი საკითხების მოგვარებაში:
- გადარჩენის ხელშეკრულებები (LOF): Lloyd's Open Form-ის და სხვა სტანდარტული კონტრაქტების ოპერატიული გაფორმება და პირობების ანალიზი "No Cure - No Pay" (არ არის შედეგი - არ არის გადახდა) პრინციპით.
- ბუქსირების ხელშეკრულებები: კომერციული ბუქსირების კონტრაქტების (მაგ. Towcon, Towhire) მომზადება და რისკების გადანაწილება ბუქსირსა და ბუქსირებად გემს შორის.
- ჯილდოს ოდენობის განსაზღვრა: დავები გადარჩენის ჯილდოს ოდენობაზე 1989 წლის გადარჩენის კონვენციის კრიტერიუმების მიხედვით (გადარჩენილი ქონების ღირებულება, საფრთხის ხარისხი, მაშველის ძალისხმევა).
- საერთო ავარია (General Average): სალვაჟთან დაკავშირებული ხარჯების განაწილება გემსა და ტვირთს შორის.
- გარემოსდაცვითი კომპენსაცია: SCOPIC (Special Compensation P&I Club) პუნქტის ამოქმედება და გარემოს დაბინძურების თავიდან აცილებისთვის გაწეული ხარჯების ანაზღაურება.
ხშირი სცენარები და საჭიროებები
სალვაჟი და ბუქსირება აქტუალურია სხვადასხვა კრიზისულ სიტუაციაში:
- ძრავის გაუმართაობა ზღვაში: გემი კარგავს სვლის უნარს და სჭირდება ბუქსირი უახლოეს პორტამდე. მნიშვნელოვანია განისაზღვროს, ეს არის მარტივი ბუქსირება თუ გადარჩენის ოპერაცია.
- მეჩეჩზე შეჯდომა: გემი გაიჭედა მეჩეჩზე და ესაჭიროება მოხსნა. მაშველი ითხოვს LOF-ის ხელმოწერას, რაც გემთმფლობელისთვის დიდ ფინანსურ ვალდებულებას ნიშნავს.
- ხანძარი ბორტზე: პორტში მდგარ გემზე გაჩნდა ხანძარი. მეზობელი გემები და პორტის ბუქსირები ეხმარებიან ჩაქრობაში და შემდგომ ითხოვენ გადარჩენის ჯილდოს.
- ჩაძირული გემის ამოღება: სახელმწიფოს მოთხოვნით ჩაძირული ქონების ამოღება (Wreck Removal), რაც მოითხოვს კომპლექსურ სახელშეკრულებო და გარემოსდაცვით რეგულირებას.
- დავა ჯილდოზე: მაშველი ითხოვს გემის ღირებულების 50%-ს, გემთმფლობელი კი თვლის, რომ საფრთხე მინიმალური იყო. დავა გადადის არბიტრაჟში.
საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო
საქართველოში ამ სფეროს არეგულირებს საქართველოს საზღვაო კოდექსი (თავი XV - გემების ბუქსირება და თავი XVI - ზღვაში ადამიანის, გემისა და სხვა ქონების გადარჩენა). საქართველო ასევე არის 1989 წლის საერთაშორისო კონვენციის „გადარჩენის შესახებ“ (Salvage Convention) მონაწილე. ეს კონვენცია ადგენს მაშველის უფლებას მიიღოს სამართლიანი ჯილდო, თუ ოპერაცია წარმატებით დასრულდა. კანონმდებლობა მკაფიოდ მიჯნავს ბუქსირებას (მომსახურების გაწევა შეთანხმებული ტარიფით) და გადარჩენას (მოქმედება საფრთხის დროს, რომელიც ანაზღაურდება გადარჩენილი ქონების ღირებულების პროპორციულად). დავების გადაწყვეტა ხშირად ხდება ლონდონის საზღვაო არბიტრაჟში (თუ გამოყენებულია LOF), თუმცა ქართული სასამართლოებიც განიხილავენ მსგავს საქმეებს ადგილობრივ წყლებში მომხდარ ინციდენტებზე.
მომსახურების პროცესი ეტაპობრივად
Legal.ge-ს სპეციალისტების ჩართულობა მოიცავს:
- სწრაფი კონსულტაცია: კრიზისულ სიტუაციაში (მაგ. ავარიის დროს) მყისიერი რჩევა კაპიტანს ან მფლობელს: ხელი მოაწეროს თუ არა შეთავაზებულ კონტრაქტს (LOF)?
- ხელშეკრულების გაფორმება: ბუქსირების ან გადარჩენის პირობების შეთანხმება, რათა დაცული იყოს კლიენტის ინტერესები.
- უზრუნველყოფის მიღება/გაცემა: გადარჩენის ოპერაციის შემდეგ, მაშველი ითხოვს გარანტიას (Security). იურისტი ეხმარება ამ გარანტიის ფორმულირებასა და მოლაპარაკებაში.
- ღირებულების შეფასება: გადარჩენილი ქონების (გემი, ტვირთი, ბუნკერი) საბაზრო ღირებულების დადგენა ექსპერტების მეშვეობით.
- დავის წარმოება: მოლაპარაკება ან არბიტრაჟი საბოლოო ჯილდოს ოდენობის დასადგენად.
რატომ უნდა აირჩიოთ Legal.ge?
სალვაჟი და ბუქსირება საზღვაო სამართლის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალბიუჯეტური და სარისკო სფეროა. არასწორმა ნაბიჯმა შეიძლება გამოიწვიოს კოლოსალური ფინანსური დანაკარგი. Legal.ge გაკავშირებთ იურისტებთან, რომლებსაც აქვთ გამოცდილება Lloyd's Open Form-თან და საერთაშორისო საზღვაო პრაქტიკასთან მუშაობაში. ჩვენი პლატფორმის მეშვეობით თქვენ იპოვით პროფესიონალებს, რომლებიც უზრუნველყოფენ თქვენი აქტივების დაცვას კრიტიკულ მომენტებში. ენდეთ Legal.ge-ს ექსპერტებს.
განახლდა: ...
