გარანტიის აღსრულება არის კრიტიკული მნიშვნელობის სამართლებრივი პროცესი ბიზნეს ტრანზაქციებში, განსაკუთრებით მშენებლობის, სახელმწიფო შესყიდვებისა და საერთაშორისო ვაჭრობის სფეროებში. გარანტია (საბანკო გარანტია, თავდებობა) ემსახურება ვალდებულების შესრულების უზრუნველყოფას. როდესაც ძირითადი მოვალე ვერ ასრულებს ვალდებულებას, კრედიტორი ითხოვს თანხას გარანტისგან. თუმცა, პრაქტიკაში ეს პროცესი ხშირად რთულდება: ბანკები ეძებენ ფორმალურ ხარვეზებს გადახდაზე უარის სათქმელად, თავდები პირები ცდილობენ თავი აარიდონ პასუხისმგებლობას, ან კრედიტორები არაკეთილსინდისიერად ითხოვენ გარანტიის განაღდებას (Calling the Guarantee). ეს სერვისი გულისხმობს იურიდიულ დახმარებას გარანტიის აღსრულების ან აღსრულებისგან თავის დაცვის პროცესში, რაც მოითხოვს როგორც სახელშეკრულებო სამართლის, ისე საბანკო რეგულაციების ღრმა ცოდნას.
რას მოიცავს გარანტიის აღსრულების სერვისი?
მომსახურება ფარავს გარანტიებთან დაკავშირებული დავების სრულ სპექტრს, როგორც ბენეფიციარის (ვის სასარგებლოდაც არის გარანტია), ისე გარანტის ან პრინციპალის (ვისი ვალდებულებაც არის უზრუნველყოფილი) პოზიციიდან:
- საბანკო გარანტიის განაღდება: იურიდიული დახმარება ბენეფიციარს, რათა სწორად ჩამოაყალიბოს მოთხოვნა და აიძულოს ბანკი შეასრულოს საგარანტიო ვალდებულება უპირობო თუ პირობითი გარანტიის ფარგლებში.
- თავდებობის აღსრულება: კრედიტორის წარმომადგენლობა სოლიდარული ან სუბსიდიური თავდების წინააღმდეგ სასამართლოში ვალის ამოღების მიზნით.
- გარანტიის შეჩერება: პრინციპალის დაცვა არაკეთილსინდისიერი „გარანტიის გამოძახებისგან“ (Unfair Calling), სასამართლოში უზრუნველყოფის ღონისძიების გამოყენებით გადახდის აკრძალვის მოთხოვნით.
- რეგრესული მოთხოვნები: გარანტის ან თავდების ინტერესების დაცვა, რომელმაც დაფარა ვალდებულება და ახლა ითხოვს ანაზღაურებას ძირითადი მოვალისგან.
- გარანტიის ბათილობა: დავა გარანტიის ან თავდებობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის თაობაზე, თუ ის დაიდო კანონდარღვევით (მაგ. მეუღლის თანხმობის გარეშე, იძულებით).
ხშირი სცენარები და რეალური სიტუაციები
გარანტიის აღსრულებასთან დაკავშირებული პრობლემები ხშირად იჩენს თავს შემდეგ შემთხვევებში:
- მშენებლობის შეჩერება: სამშენებლო კომპანიამ დაარღვია ვადები. დამკვეთი ითხოვს შესრულების საბანკო გარანტიის განაღდებას. ბანკი უარს ამბობს, მიუთითებს რა მოთხოვნის წერილში არსებულ ტექნიკურ ხარვეზზე.
- ტენდერის დავა: კომპანიამ გაიმარჯვა ტენდერში, მაგრამ უარი თქვა ხელშეკრულების გაფორმებაზე. შემსყიდველი ითხოვს სატენდერო გარანტიის თანხას, კომპანია კი ასაჩივრებს ამას ფორს-მაჟორის საფუძვლით.
- კორპორაციული თავდებობა: კომპანიის დირექტორმა პირადი თავდებობა დაუდო კომპანიის სესხს. კომპანია გაკოტრდა, ბანკი კი ითხოვს დირექტორის პირადი ქონების რეალიზაციას.
- ვადის გასვლა: ბენეფიციარმა მოითხოვა გარანტიის თანხა ვადის გასვლის ბოლო დღეს, მაგრამ ბანკმა მოთხოვნა მიიღო ვადის გასვლის შემდეგ და უარს ამბობს გადახდაზე.
საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო
გარანტიისა და თავდებობის ინსტიტუტები რეგულირდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით. კოდექსი მკაფიოდ მიჯნავს თავდებობას (აქცესორული ვალდებულება) და საბანკო გარანტიას (დამოუკიდებელი ვალდებულება). საბანკო გარანტიების შემთხვევაში ასევე მნიშვნელოვანია საერთაშორისო პრაქტიკა, კერძოდ, საერთაშორისო სავაჭრო პალატის (ICC) „მოთხოვნამდე გარანტიების უნიფიცირებული წესები“ (URDG 758), თუ გარანტია მასზე მიუთითებს. თავდებობის შემთხვევაში, კანონი ითვალისწინებს თავდების დაცვის მექანიზმებს, მაგალითად, მოთხოვნის ხანდაზმულობას და ვალდებულების შეწყვეტას, თუ კრედიტორმა გააუარესა თავდების მდგომარეობა. აღსრულების პროცედურები კი მიმდინარეობს „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად.
მომსახურების პროცესი: რას უნდა ელოდოთ
პროცესი იწყება გარანტიის ტექსტის დეტალური ანალიზით. იურისტი ამოწმებს გარანტიის ტიპს (პირობითი თუ უპირობო), მოქმედების ვადას და გადახდის მოთხოვნის ფორმალურ წესებს. თუ მიზანი აღსრულებაა, მზადდება იურიდიულად გამართული მოთხოვნა (Demand Letter). წინააღმდეგობის შემთხვევაში, იურისტი აწარმოებს მოლაპარაკებებს ბანკთან ან თავდებთან. თუ შეთანხმება ვერ შედგა, მზადდება სარჩელი სასამართლოში. დაცვის შემთხვევაში, იურისტი ეძებს საფუძვლებს გარანტიის ბათილობისთვის ან მოთხოვნის არამართლზომიერების დასამტკიცებლად (მაგ. თაღლითობის გამონაკლისი).
რატომ უნდა აირჩიოთ Legal.ge?
გარანტიის აღსრულება ტექნიკურად რთული პროცესია, სადაც ერთმა არასწორმა სიტყვამ მოთხოვნაში შეიძლება გამოიწვიოს მილიონობით ლარის დაკარგვა. Legal.ge-ზე წარმოდგენილი არიან ადვოკატები, რომლებსაც აქვთ საბანკო და სახელშეკრულებო სამართლის ღრმა ცოდნა. მათ იციან, როგორ მუშაობს საბანკო სისტემა შიგნიდან და როგორ უნდა დაიცვან კლიენტი უსამართლო მოთხოვნებისგან. იპოვეთ თქვენი ინტერესების დამცველი Legal.ge-ზე და მართეთ ფინანსური რისკები პროფესიონალურად.
განახლდა: ...