სააპელაციო საჩივარი და დაცვა მეორე ინსტანციის სასამართლოში
პირველი ინსტანციის სასამართლოს (საქალაქო ან რაიონული სასამართლო) მიერ გამოტანილი განაჩენი არ არის საბოლოო. თუ თქვენ თვლით, რომ მოსამართლემ არასწორად შეაფასა მტკიცებულებები, დაარღვია საპროცესო ნორმები ან გამოიტანა ზედმეტად მკაცრი განაჩენი, გაქვთ უფლება გაასაჩივროთ გადაწყვეტილება სააპელაციო სასამართლოში. ეს არის კრიტიკული ეტაპი, რომელსაც ხშირად "მეორე შანსს" უწოდებენ. სააპელაციო სასამართლოს აქვს უფლებამოსილება სრულად შეცვალოს განაჩენი, შეამციროს სასჯელი ან გაამართლოს პირი. თუმცა, წარმატება დამოკიდებულია სააპელაციო საჩივრის ხარისხსა და არგუმენტაციაზე. გასაჩივრების ვადა მკაცრად არის განსაზღვრული — განაჩენის ჩაბარებიდან ერთი თვე, ამიტომ დროის დაკარგვა დაუშვებელია.
სააპელაციო დაცვა განსხვავდება პირველი ინსტანციისგან. აქ აქცენტი კეთდება არა იმდენად ახალი მტკიცებულებების მოძიებაზე (რაც შეზღუდულია), არამედ უკვე არსებული მასალების სამართლებრივ ანალიზსა და პირველი ინსტანციის მოსამართლის შეცდომების წარმოჩენაზე. კვალიფიციურმა ადვოკატმა უნდა დაარწმუნოს სამი მოსამართლისგან შემდგარი კოლეგია, რომ ქვედა ინსტანციის გადაწყვეტილება უკანონო ან დაუსაბუთებელია.
რას მოიცავს სააპელაციო დაცვის მომსახურება?
Legal.ge-ს ბაზაში რეგისტრირებული ადვოკატები გთავაზობენ სრულყოფილ მომსახურებას სააპელაციო ეტაპზე:
- განაჩენის ანალიზი: პირველი ინსტანციის სასამართლოს განაჩენისა და სხდომის ოქმების დეტალური შესწავლა სამართლებრივი და ფაქტობრივი შეცდომების აღმოსაჩენად.
- საჩივრის მომზადება: დასაბუთებული სააპელაციო საჩივრის შედგენა, სადაც მკაფიოდ იქნება ჩამოყალიბებული, თუ რატომ უნდა გაუქმდეს ან შეიცვალოს განაჩენი.
- ახალი მტკიცებულებების წარდგენა: იშვიათ შემთხვევებში, კანონი უშვებს ახალი მტკიცებულებების წარდგენას, თუ მათი წარდგენა პირველ ინსტანციაში ობიექტური მიზეზით ვერ მოხერხდა. ადვოკატი ასაბუთებს ამ საჭიროებას.
- ზეპირი მოსმენა: ინტერესების აქტიური დაცვა სააპელაციო სასამართლოს სხდომებზე, დებატებში მონაწილეობა და პოზიციის დაცვა.
- სასჯელის შემსუბუქება: მუშაობა სასჯელის ზომის შემცირებაზე, მაგალითად, რეალური პატიმრობის პირობითი მსჯავრით შეცვლაზე.
გავრცელებული სიტუაციები და გასაჩივრების საფუძვლები
სააპელაციო საჩივარი ხშირად ეფუძნება შემდეგ გარემოებებს:
- მტკიცებულებების არასწორი შეფასება: მოსამართლემ არ გაითვალისწინა დაცვის მხარის მნიშვნელოვანი მტკიცებულება ან დაეყრდნო მხოლოდ ბრალდების მოწმეთა საეჭვო ჩვენებებს.
- საპროცესო დარღვევები: დაირღვა დაცვის უფლება, უკანონოდ იქნა დაშვებული მტკიცებულება, ან სხდომა ჩატარდა პროცედურული ხარვეზებით.
- შეუსაბამო სასჯელი: დანიშნული სასჯელი აშკარად არაპროპორციულია ჩადენილი ქმედების სიმძიმესთან ან პიროვნებასთან მიმართებით (ზედმეტად მკაცრია).
- კანონის არასწორი გამოყენება: ქმედება არასწორად დაკვალიფიცირდა (მაგალითად, განზრახ მკვლელობის ნაცვლად უნდა ყოფილიყო აუცილებელი მოგერიება).
საქართველოს კანონმდებლობა და სამართლებრივი ჩარჩო
სააპელაციო გასაჩივრების წესები გაწერილია საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 292-ე და მომდევნო მუხლებში. საჩივარი უნდა შევიდეს განაჩენის გამოცხადებიდან (ან ჩაბარებიდან) 1 თვის ვადაში. სააპელაციო სასამართლო საქმეს განიხილავს ფარგლებში, ანუ ამოწმებს განაჩენის მხოლოდ იმ ნაწილს, რომელიც გასაჩივრებულია. თუმცა, მსჯავრდებულის სასარგებლოდ სასამართლოს შეუძლია გასცდეს საჩივრის ფარგლებს და შეამოწმოს მთლიანი განაჩენი (ე.წ. "რევიზიული წესი"). მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება შედის კანონიერ ძალაში გამოცხადებისთანავე, თუმცა ექვემდებარება საკასაციო გასაჩივრებას.
პროცესი: რას უნდა ელოდოთ სპეციალისტთან მუშაობისას
ადვოკატთან მუშაობა იწყება განაჩენის ჩაბარების მომენტიდან. დრო შეზღუდულია. ადვოკატი მოამზადებს საჩივარს და შეიტანს სასამართლოში. სააპელაციო სასამართლო ჯერ ამოწმებს საჩივრის დასაშვებობას. თუ საჩივარი დასაშვებად იქნა ცნობილი, ინიშნება არსებითი განხილვა. პროცესი შეიძლება მოიცავდეს რამდენიმე სხდომას. ადვოკატი შეეცდება დაარწმუნოს მოსამართლეები, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლო შეცდა. შედეგი შეიძლება იყოს გამართლება, საქმის დაბრუნება ან სასჯელის შეცვლა.
რატომ უნდა აირჩიოთ Legal.ge?
სააპელაციო ეტაპი მოითხოვს მაღალ კვალიფიკაციას და წერითი არგუმენტაციის უნარს. Legal.ge გაძლევთ წვდომას ადვოკატებზე, რომლებსაც აქვთ სააპელაციო ინსტანციაში წარმატებული მუშაობის გამოცდილება. ნუ შეეგუებით უსამართლო განაჩენს — გამოიყენეთ გასაჩივრების უფლება პროფესიონალებთან ერთად. იპოვეთ თქვენი დამცველი Legal.ge-ზე.
განახლდა: ...