პირობით ვადაზე ადრე გათავისუფლება (ე.წ. "უდო"): სამართლებრივი მხარდაჭერა
პირობით ვადაზე ადრე გათავისუფლება მსჯავრდებულისთვის საპატიმროს დატოვების ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სამართლებრივი მექანიზმია. საქართველოს კანონმდებლობა იძლევა შესაძლებლობას, რომ პირმა დატოვოს სასჯელაღსრულების დაწესებულება სასჯელის სრულად მოხდამდე, თუ ის აკმაყოფილებს გარკვეულ კრიტერიუმებს და დაადასტურებს გამოსწორებას. თუმცა, ეს პროცესი არ არის ავტომატური. სპეციალური საბჭოები და სასამართლოები ინდივიდუალურად განიხილავენ თითოეულ საქმეს და გადაწყვეტილების მიღებისას ითვალისწინებენ მრავალ ფაქტორს: დანაშაულის ხასიათს, მსჯავრდებულის ქცევას, ოჯახურ მდგომარეობას და საზოგადოებისთვის საფრთხეს. სტატისტიკურად, მოთხოვნების დიდი ნაწილი არ კმაყოფილდება სათანადო დასაბუთების არარსებობის გამო.
ადვოკატის როლი ამ პროცესში კრიტიკულია. უბრალო განცხადება საკმარისი არ არის. საჭიროა დოსიეს მომზადება, რომელიც დაარწმუნებს საბჭოს ან სასამართლოს, რომ პირი მზადაა რესოციალიზაციისთვის. ადვოკატი ეხმარება მსჯავრდებულს და მის ოჯახს საჭირო დოკუმენტაციის შეგროვებაში, დახასიათებების მოპოვებასა და სამართლებრივი არგუმენტაციის ჩამოყალიბებაში.
რას მოიცავს პირობითი გათავისუფლების მომსახურება?
Legal.ge-ს ადვოკატები გთავაზობენ სრულ მხარდაჭერას გათავისუფლების პროცესში:
- ვადების და კრიტერიუმების შემოწმება: კონსულტაცია იმის შესახებ, თუ როდის უწევს მსჯავრდებულს პირობითი გათავისუფლების მოთხოვნის უფლება (სასჯელის 1/2, 2/3 ან 3/4 მოხდის შემდეგ, დანაშაულის კატეგორიის მიხედვით).
- დოსიეს მომზადება: დადებითი დახასიათებების, სოციალური მუშაკის დასკვნების, ოჯახური მდგომარეობისა და დასაქმების პერსპექტივის შესახებ დოკუმენტების შეგროვება.
- წარმომადგენლობა საბჭოში: ადვოკატის შუამდგომლობა ადგილობრივ საბჭოში (ე.წ. "უდოს" კომისია), რომელიც განიხილავს გათავისუფლების საკითხს.
- სასამართლოში მიმართვა: თუ საბჭო უარს იტყვის, ადვოკატი ამზადებს სარჩელს სასამართლოსთვის გადაწყვეტილების გასაჩივრების ან სასჯელის დარჩენილი ნაწილის უფრო მსუბუქი სასჯელით (მაგ. შინაპატიმრობა, საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომა) შეცვლის მოთხოვნით.
გათავისუფლების მექანიზმები და სცენარები
მსჯავრდებულს შეუძლია ისარგებლოს რამდენიმე მექანიზმით:
- პირობით ვადაზე ადრე გათავისუფლება: როდესაც პირი სრულად თავისუფლდება საპატიმროდან, მაგრამ რჩება პრობაციის ზედამხედველობის ქვეშ გამოსაცდელი ვადით.
- სასჯელის შეცვლა უფრო მსუბუქით: მაგალითად, დარჩენილი საპატიმრო ვადის შეცვლა საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომით ან შინაპატიმრობით.
- ჯანმრთელობის მდგომარეობა: გათავისუფლება მძიმე ან უკურნებელი სენის გამო (სპეციალური კომისიის დასკვნის საფუძველზე).
- ხანდაზმულობა: გათავისუფლება ასაკის გამო (ქალები 65 წლიდან, კაცები 70 წლიდან), თუ მათ არ აქვთ მოხდილი სასჯელის გარკვეული ნაწილი.
საქართველოს კანონმდებლობა და სამართლებრივი ჩარჩო
საკითხი რეგულირდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით (მუხლები 72, 73) და პატიმრობის კოდექსით. ნაკლებად მძიმე დანაშაულის შემთხვევაში გათავისუფლება შესაძლებელია სასჯელის 1/2-ის მოხდის შემდეგ, მძიმეზე - 2/3, ხოლო განსაკუთრებით მძიმეზე - 3/4. გადაწყვეტილებას იღებს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი სსიპ „დანაშაულის პრევენციის, არასაპატიმრო სასჯელთა აღსრულებისა და პრობაციის ეროვნული სააგენტოს“ ადგილობრივი საბჭო. ასევე არსებობს სასამართლოს გზით სასჯელის შეცვლის მექანიზმი.
პროცესი: რას უნდა ელოდოთ
პროცესი იწყება ვადის დადგომისას. ადმინისტრაცია ავტომატურად აგზავნის დახასიათებას, თუმცა ეს ხშირად ფორმალურია. ადვოკატის ჩართვა უზრუნველყოფს, რომ საქმეში მოხვდეს ყველა დადებითი გარემოება (მაგ. ციხეში გავლილი საგანმანათლებლო კურსები, წახალისებები). საბჭო განიხილავს საქმეს ზეპირი მოსმენით ან მის გარეშე. უარის შემთხვევაში, გადაწყვეტილება საჩივრდება სასამართლოში. ადვოკატი დაგეხმარებათ გაზარდოთ დადებითი გადაწყვეტილების მიღების შანსი.
რატომ უნდა აირჩიოთ Legal.ge?
თავისუფლება ყველაზე დიდი ღირებულებაა. Legal.ge გაკავშირებთ ადვოკატებთან, რომლებსაც კარგად ესმით პენიტენციური სისტემის მუშაობის სპეციფიკა და იციან, როგორ წარმოაჩინონ მსჯავრდებული საუკეთესო კუთხით. ნუ დატოვებთ თქვენს ბედს მხოლოდ ბიუროკრატიის ანაბარა — იპოვეთ ადვოკატი Legal.ge-ზე.
განახლდა: ...