პირობით ვადამდე გათავისუფლების პირობები
პირი, რომელსაც სასჯელის სახით დანიშნული აქვს საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომა, გამასწორებელი სამუშაო, სამხედრო პირის სამსახურებრივი შეზღუდვა ან შინაპატიმრობა, შეიძლება პირობით ვადამდე გათავისუფლდეს, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ მისი გამოსწორებისთვის საჭირო აღარ არის დანიშნული სასჯელის მთლიანად მოხდა. ვადიანი თავისუფლების აღკვეთის შემთხვევაში გადაწყვეტილების ინიციატორი სპეციალური პენიტენციური სამსახურის ადგილობრივი საბჭოა, რომელიც აფასებს, აღარ არის თუ არა სრული მოხდა საჭირო გამოსწორებისთვის; განსაკუთრებული რისკის დაწესებულებაში მოთავსებული მსჯავრდებული ამ გზისგან გამოირიცხება — ეს გამონაკლისი ასახავს იმ მოსაზრებას, რომ ამ კატეგორიის პირთა შემთხვევაში საზოგადოების დაცვის ინტერესი გამოსწორების პერსპექტივას აღემატება. გათავისუფლებული შეიძლება მთლიანად ან ნაწილობრივ გათავისუფლდეს დამატებითი სასჯელის მოხდისგანაც.
ფაქტობრივად მოხდილი ვადების ზღვარი
პირობით ვადამდე გათავისუფლება შეიძლება მხოლოდ მაშინ, თუ მსჯავრდებულმა ფაქტობრივად მოიხადა: ნაკლებად მძიმე დანაშაულისთვის მოსახდელი სასჯელის ვადის არანაკლეს ნახევარი; მძიმე დანაშაულისთვის — არანაკლეს ორი მესამედი; განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულისთვის — არანაკლეს სამი მეოთხედი. სამი მეოთხედია ზღვარი იმ პირისთვისაც, რომელსაც წინათ პირობით ვადამდე გაათავისუფლეს და ეს გათავისუფლება გაუქმდა, და იმისთვისაც, ვისაც შეცვლილი სასჯელი გაუქმდა. თავისუფლების აღკვეთის ფაქტობრივად მოხდილი ვადა არ უნდა იყოს ექვს თვეზე ნაკლები — ეს აბსოლუტური მინიმუმია, რომელიც დანაშაულის კატეგორიისგან არ არის დამოკიდებული. გამოთვლის განსაკუთრებული წესები საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომასა და შინაპატიმრობას ეხება: საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომის ხუთი საათი თავისუფლების აღკვეთის ერთ დღედ ითვლება, ხოლო შინაპატიმრობის ერთი დღე — თავისუფლების აღკვეთის ერთ დღედ. ამგვარი გადათვლითი კოეფიციენტები უზრუნველყოფს სხვადასხვა სასჯელის სახის შედარებადობას და მსჯავრდებულს ზუსტად უჩვენებს, რამდენია მის კრედიტზე.
მოვალეობები, კონტროლი და გაუქმება
პირობით ვადამდე გათავისუფლებისას მსჯავრდებულს შეიძლება დაეკისროს მოვალეობა, რომელიც მან სასჯელის მოუხდელი ნაწილის ვადაში უნდა შეასრულოს. გათავისუფლებულის ყოფაქცევის კონტროლს ახორციელებს დანაშაულის პრევენციის, არასაპატიმრო სასჯელთა აღსრულებისა და პრობაციის ბიურო, სამხედრო მოსამსახურისას — სამხედრო ნაწილის ხელმძღვანელობა. მოუხდელ ვადაში ჯიუტი თავისაარიდება დაკისრებული მოვალეობის შესრულებას იწვევს გათავისუფლების გაუქმებას კონტროლის ორგანოების წარდგინების საფუძველზე და სასჯელის მოუხდელი ნაწილის აღსრულებას; გაუფრთხილებლობითი დანაშაულის ჩადენისას გაუქმების ან ძალაში დატოვების საკითხს სასამართლო წყვეტს; განზრახი დანაშაული კი ახალ სასჯელს იწვევს, და იმავე წესით ისჯება გაუფრთხილებლობითიც, თუ სასამართლო გათავისუფლებას გააუქმებს.
სმენის პროცედურული მიმდინარეობა
პაროლის სმენის მოთხოვნა შეიძლება იყოს მსჯავრდებულის თვითონ მიერ წარდგენილი ან მისი წარმომადგენლის მიერ ინიციირებული, თუმცა საბჭოს დასკვნა გადაწყვეტილების საფუძველია. პაროლის სმენა სამ ფიგურას შორის ნაწილდება: ადგილობრივი საბჭო აფასებს პიროვნებას და წარმოადგენს დასკვნას, სასამართლო წყვეტს გათავისუფლებას და დაკისრებულ მოვალეობებს, ხოლო პრობაციის ბიურო შემდგომ კონტროლს ახორციელებს. არასაპატიმრო სასჯელის შემთხვევაში საქმე პირდაპირ სასამართლოსთანაა — იქ უკვე თავად სასამართლო წყვეტს, აღარ არის თუ არა სრული მოხდა საჭირო გამოსწორებისთვის. ამ გამიჯვნის ცოდნა მოსარჩელის მოლოდინებს ასწორებს: საბჭოს დასკვნა აუცილებელი ეტაპია მხოლოდ თავისუფლების აღკვეთისას, და მის მოსაზიდად მსჯავრდებულის ქცევის, სასჯელის მოხდის და პიროვნების დადებითი მასალა წინასწარ უნდა იყოს დოკუმენტირებული.
მოთხოვნის მომზადება და მტკიცებულებები
პაროლის სმენაზე გადაწყვეტილება მსჯავრდებულის პიროვნების შეფასებაზეა დამოკიდებული, ამიტომ მოთხოვნის პაკეტი ქცევით მასალასაც უნდა შეიცავდეს: დასჯის მიერ აღიარებულ და დაუძაბავებელ დისციპლინურ დარღვევებს, შრომით მონაწილეობას, განათლებით და სარეაბილიტაციო პროგრამებში ჩართულობას, ოჯახურ და ჯანმრთელობის გარემოებებს. თითოეული ეს ელემენტი საბჭოს შეფასების ობიექტია და მისი დოკუმენტური სახე გადაწყვეტილების წინაპირობა ხდება. ამასთან, გამოთვლითი მხარე წინასწარ უნდა იყოს გადამოწმებული: მოხდილი ვადის კატეგორიასთან შესაბამისობა და მინიმალური ექვს თვიანი ზღვარი. მსჯავრდებულის ქცევის დადებითი მასალის თანმიმდევრულობა და სისრულე საბჭოს შეფასებაში იმავე წონას იძენს, რაც დისციპლინური დარღვევების აღწერა. რაც უმნიშვნელოვანესია, ეს მასალა დროულად უნდა იყოს მოძიებული და დოკუმენტირებული.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვპასუხობთ იმ კითხვებს, რომელიც ამ თემაზე ყველაზე ხშირად ისმის.
რამდენი უნდა იყოს მოხდილი გათავისუფლებისთვის?
ნაკლებად მძიმე დანაშაულზე — სასჯელის არანაკლეს ნახევარი, მძიმეზე — ორი მესამედი, განსაკუთრებით მძიმეზე — სამი მეოთხედი, და არანაკლებ ექვს თვე თავისუფლების აღკვეთისა.
ვინ წყვეტს ვადიანი სასჯელის შემთხვევაში?
სასამართლო, სპეციალური პენიტენციური სამსახურის ადგილობრივი საბჭოს შეფასების საფუძველზე.
რა მოხდება გამოსაცდელ ვადაში ახალი დანაშაულის ჩადენისას?
განზრახის შემთხვევაში — გაუქმება და ახალი სასჯელი; გაუფრთხილებლობითზე სასამართლო წყვეტს გაუქმებას ან ძალაში დატოვებას.
როგორ ითვლება შრომითი სასჯელი?
საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომის ხუთი საათი თავისუფლების აღკვეთის ერთ დღეს უდრის.
ვინ აკონტროლებს გათავისუფლებულს?
ყოფაქცევის კონტროლს ახორციელებს დანაშაულის პრევენციის, არასაპატიმრო სასჯელთა აღსრულებისა და პრობაციის ბიურო; სამხედრო მოსამსახურისას — სამხედრო ნაწილის ხელმძღვანელობა.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
პაროლის სმენა მოითხოვს მოხდილი ვადის ზუსტ გამოთვლას, საბჭოს შეფასებისთვის მომზადებას და სასამართლო თხოვნის სწორ ფორმულირებას. Legal.ge-ზე შეგიძლიათ დაუკავშირდეთ სისხლის სამართლის იურისტს, რომელიც დაგეხმარებთ ამ პროცესში. რაც უფრო ადრე დაიწყება მომზადება, მით სრულფასოვანი იქნება საბჭოსთვის წარდგენილი დოსიე. შეავსეთ მოთხოვნა საიტზე და მიიღეთ კვალიფიციური დახმარება.