პირობით ვადამდე გათავისუფლების პირობები
პირი, რომელსაც სასჯელის სახით დანიშნული აქვს საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომა, გამასწორებელი სამუშაო, სამხედრო პირის სამსახურებრივი შეზღუდვა ან შინაპატიმრობა, შეიძლება პირობით ვადამდე გათავისუფლდეს, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ მისი გამოსწორებისთვის საჭირო აღარ არის დანიშნული სასჯელის მთლიანად მოხდა. ვადიანი თავისუფლების აღკვეთის შემთხვევაში გადაწყვეტილების ინიციატორი სპეციალური პენიტენციური სამსახურის ადგილობრივი საბჭოა, რომელიც აფასებს, აღარ არის თუ არა სრული მოხდა საჭირო გამოსწორებისთვის; განსაკუთრებული რისკის დაწესებულებაში მოთავსებული მსჯავრდებული ამ გზისგან გამოირიცხება — ეს გამონაკლისი ასახავს იმ მოსაზრებას, რომ ამ კატეგორიის პირთა შემთხვევაში საზოგადოების დაცვის ინტერესი გამოსწორების პერსპექტივას აღემატება. გათავისუფლებული შეიძლება მთლიანად ან ნაწილობრივ გათავისუფლდეს დამატებითი სასჯელის მოხდისგანაც.
ფაქტობრივად მოხდილი ვადების ზღვარი
პირობით ვადამდე გათავისუფლება შეიძლება მხოლოდ მაშინ, თუ მსჯავრდებულმა ფაქტობრივად მოიხადა: ნაკლებად მძიმე დანაშაულისთვის მოსახდელი სასჯელის ვადის არანაკლეს ნახევარი; მძიმე დანაშაულისთვის — არანაკლეს ორი მესამედი; განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულისთვის — არანაკლეს სამი მეოთხედი. სამი მეოთხედია ზღვარი იმ პირისთვისაც, რომელსაც წინათ პირობით ვადამდე გაათავისუფლეს და ეს გათავისუფლება გაუქმდა, და იმისთვისაც, ვისაც შეცვლილი სასჯელი გაუქმდა. თავისუფლების აღკვეთის ფაქტობრივად მოხდილი ვადა არ უნდა იყოს ექვს თვეზე ნაკლები — ეს აბსოლუტური მინიმუმია, რომელიც დანაშაულის კატეგორიისგან არ არის დამოკიდებული. გამოთვლის განსაკუთრებული წესები საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომასა და შინაპატიმრობას ეხება: საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომის ხუთი საათი თავისუფლების აღკვეთის ერთ დღედ ითვლება, ხოლო შინაპატიმრობის ერთი დღე — თავისუფლების აღკვეთის ერთ დღედ. ამგვარი გადათვლითი კოეფიციენტები უზრუნველყოფს სხვადასხვა სასჯელის სახის შედარებადობას და მსჯავრდებულს ზუსტად უჩვენებს, რამდენია მის კრედიტზე.
მოვალეობები, კონტროლი და გაუქმება
პირობით ვადამდე გათავისუფლებისას მსჯავრდებულს შეიძლება დაეკისროს მოვალეობა, რომელიც მან სასჯელის მოუხდელი ნაწილის ვადაში უნდა შეასრულოს. გათავისუფლებულის ყოფაქცევის კონტროლს ახორციელებს დანაშაულის პრევენციის, არასაპატიმრო სასჯელთა აღსრულებისა და პრობაციის ბიურო, სამხედრო მოსამსახურისას — სამხედრო ნაწილის ხელმძღვანელობა. მოუხდელ ვადაში ჯიუტი თავისაარიდება დაკისრებული მოვალეობის შესრულებას იწვევს გათავისუფლების გაუქმებას კონტროლის ორგანოების წარდგინების საფუძველზე და სასჯელის მოუხდელი ნაწილის აღსრულებას; გაუფრთხილებლობითი დანაშაულის ჩადენისას გაუქმების ან ძალაში დატოვების საკითხს სასამართლო წყვეტს; განზრახი დანაშაული კი ახალ სასჯელს იწვევს, და იმავე წესით ისჯება გაუფრთხილებლობითიც, თუ სასამართლო გათავისუფლებას გააუქმებს.



