ნასამართლობის ცნება და მისი მნიშვნელობა
მსჯავრდებულისთვის სასჯელის მოხდა საქმის დასასრული არ არის: გამამტყუნებელი განაჩენის კანონიერ ძალაში შესვლის დღიდან ნასამართლობის გაქარწყლების ან მოხსნის მომენტამდე პირი ნასამართლევად ითვლება, და ეს ეგზისტენციალური ფაქტორია — ნასამართლობა მხედველობაში მიიღება სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის, დანაშაულის კვალიფიკაციისა და სისხლისსამართლებრივი ზემოქმედების ღონისძიების საკითხის გადაწყვეტისას. რეალურად ეს ნიშნავს, რომ მოხდილი სასჯელი კვლავ იმუშავებს ახალ საქმეზე და ყოველდღიურ ცხოვრებაშიც — დასაქმების, სხვადასხვა უფლებამოსილების მოპოვებისას. აღვნიშნავთ აგრეთვე, რომ ამ გვერდის ქართული სათაური ავტომატური თარგმანის შედეგად დამახინჯებულია და რედაქციულ შესწორებას საჭიროებს; გვერდის ფაქტობრივი საგანი სწორედ განაჩენის შემდგომი შედეგები — ნასამართლობა, მისი გაქარწყლება და მოხსნაა; ქვემოთ შეჯამებულია ის, რაც სისხლის სამართლის კოდექსით არის დადგენილი.
ნასამართლობის გაქარწყლების ვადები
კანონი განსაზღვრავს, რომ სასჯელისაგან გათავისუფლებული პირი ნასამართლობის არმქონედ ითვლება, ხოლო დასჯილი პირისთვის ნასამართლობა დროის გარკვეულ ვადაში ქარწყლდება. ვადები დანაშაულის კატეგორიისა და სასჯელის სახის მიხედვით განისაზღვრება: პირობით მსჯავრდებულის ნასამართლობა ქარწყლდება გამოსაცდელი ვადის გასვლის შემდეგ; თავისუფლების აღკვეთაზე უფრო მსუბუქი სასჯელით დასჯილისა — სასჯელის მოხდიდან ერთი წლის შემდეგ; ნაკლებად მძიმე დანაშაულისთვის თავისუფლების აღკვეთით დასჯილისა — მოხდიდან სამი წლის შემდეგ; მძიმე დანაშაულისთვის — ექვსი წლის შემდეგ; განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულისთვის — რვა წლის შემდეგ. თუ მსჯავრდებული კანონით დადგენილი წესით ვადამდე გათავისუფლდა ან მას მოუხდელი ნაწილი შეეცვალა უფრო მსუბუქი სახის სასჯელით, გაქარწყლების ვადა შესაბამისად გამოითვლება ფაქტობრივად მოხდილი ვადიდან ან შეცვლილი სასჯელის მოხდის მომენტიდან. გაქარწყლებული ან მოხსნილი ნასამართლობა კანონის თანახმად აღარ მიიღება მხედველობაში პასუხისმგებლობის, კვალიფიკაციისა თუ ზემოქმედების საკითხების გადაწყვეტისას.

