რას განიხილავს ნივთის დაზიანების მუხლი
სისხლის სამართლის კოდექსის მე-187 მუხლი განიხილავს სხვისი ნივთის დაზიანებას ან განადგურებას, როდესაც ამან მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია. ეს არის ქონებრივი დანაშაული, რომელიც პრაქტიკაში ხშირად ჩხრეკის, ოჯახური კონფლიქტის, ვანდალიზმის ან საყოფაცხოვრებო დავის ფონზე იღვიძებს. მუხლის აუცილებელი ელემენტია შედეგი — მნიშვნელოვანი ზიანი: თუ ზიანი მნიშვნელოვანი არ არის, საქმე სისხლის სამართლის ამ ნორმით არ განიხილება. „მნიშვნელოვანი ზიანის“ კრიტერიუმი თავად მუხლში რიცხობრივად არ არის განსაზღვრული — ის კოდექსის სხვა ნორმებით არის დადგენილი, და საქმეში მისი შეფასება მტკიცებულებათა ფართო კრებულს ეყრდნობა.
ბრალდებულისთვის ეს მუხლი იმით არის სახიფათო, რომ სასჯელი ჯარიმით იწყება და მკვეთრად იზრდება გარემოებების მიხედვით — ჩადენის საშუალებიდან, განმეორებადობიდან და შედეგის სიმძიმიდან გამომდინარე, ცხრა-თორმეტი წლის პატიმრობამდე. ამიტომ დაცვა ამ საქმეებში ყოველთვის სამი კითხვისგან იწყებს: რა დაზიანდა, რამდენად და ვინ და როგორ ჩაიდინა ქმედება.
ძირითადი შემადგენლობა და სასჯელი
მუხლის პირველი ნაწილით სხვისი ნივთის დაზიანება ან განადგურება, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია, ისჯება:
- ჯარიმით;
- საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომით ვადით ასიდან ას ოთხმოც საათამდე;
- გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ერთ წლამდე;
- შინაპატიმრობით ვადით ექვსი თვიდან ორ წლამდე;
- ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით ერთიდან ხუთ წლამდე.
კანონი აქ ფართო ალტერნატივებს ითვალისწინებს, რაც დაცვას საშუალებას აძლევს საქმე ჯარიმამდე დაასრულოს — მთავარი პირობაა ზიანის ზუსტი შეფასება და ჩადენის გარემოებათა სწორი ფიქსაცია საქმის დასაწყისშივე.
დამამძიმებელი ნიშნები: სამიდან ექვს წლამდე
მეორე ნაწილით იგივე ქმედება ბევრად უფრო მკაცრად ისჯება, თუ ის ჩადენილია:
- ცეცხლის წაკიდებით, აფეთქებით ან სხვა საყოველთაოდ საშიში საშუალებით;
- არაერთგზის;
- ჯგუფურად.
ასეთი ქმედება ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით სამიდან ექვს წლამდე, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან უამისოდ. აქ ყველაზე მნიშვნელოვანი სადავო საკითხებია: რა გამოიყენა რეალურად „საყოველთაოდ საშიშ საშუალებად“, იყო თუ არა ქმედება ერთი განზრახვის ფარგლებში (არაერთგზისობის ნიშანი) და როგორ იყოფა როლები ჯგუფში.