უკანონო ჩხრეკა და ამოღება (დაცვა)

სერვისის შესახებ

უკანონო ჩხრეკისა და ამოღების საქმეებში დაცვა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის იმ ნორმებზეა აგებული, რომლებიც ბინისა და სხვა მფლობელობის ხელშეუხებლობასაც იცავს და პირადი ცხოვრების საიდუმლოებასაც. გადამწყვეტია ერთი გარემოება: მოქმედ კოდექსში ცალკე „ჩხრეკისა და ამოღების“ მუხლი არ არსებობს — ბინაში ან სხვა მფლობელობაში მფლობელის ნების საწინააღმდეგოდ უკანონოდ შესვლა და უკანონო ჩხრეკა ბინის ან სხვა მფლობელობის ხელშეუხებლობის დარღვევის შემადგენლობით კვალიფიცირდება, და ამას ხშირად მეზობელი ნორმებიც ერთვის — პირადი ცხოვრების ამსახველი ინფორმაციის ან პერსონალური მონაცემების ხელყოფა, კერძო კომუნიკაციის საიდუმლოების დარღვევა და პირადი მიმოწერის საიდუმლოების დარღვევა. სწორედ ეს ნორმთა ერთობლიობა ქმნის ჩარჩოს, რომელშიც ფასდება მტკიცებულებათა კანონიერება, ზიანის ხარისხი და ბრალდებულის როლი.

ბინისა და მფლობელობის ხელშეუხებლობის დარღვევა

კოდექსის შესაბამისი ნორმით, ბინაში ან სხვა მფლობელობაში მფლობელის ნების საწინააღმდეგოდ უკანონოდ შესვლა, უკანონო ჩხრეკა ან სხვა ქმედება, რომელიც არღვევს ბინის ან სხვა მფლობელობის ხელშეუხებლობას, ისჯება ჯარიმით ან გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ორ წლამდე ან შინაპატიმრობით ვადით ექვსი თვიდან ერთ წლამდე ანდა თავისუფლების აღკვეთით ვადით ორ წლამდე. ეს ნორმა კანონიერ საპროცესო ქმედებას არ ეხება: ჩხრეკა, რომელიც სხვა კანონით დადგენილი წესით ხორციელდება, დანაშაული არ არის. სწორედ ამ საზღვრის გარშემო იწყება დავა პრაქტიკაში — დამცველი ამოწმებს, იყო თუ არა ქმედება ნამდვილად უკანონო და მფლობელის ნების საწინააღმდეგო,

იმავე ქმედება, ჩადენილი ძალადობით ან ძალადობის მუქარით, ანდა ის, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია, ისჯება ჯარიმით ან შინაპატიმრობით ვადით ერთიდან ორ წლამდე ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით ერთიდან სამ წლამდე, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან უამისოდ. ყველაზე მძიმე შემადგენლობა ემართება ქმედებას, რომელიც ჩადენილია ჯგუფურად, სამსახურებრივი მდგომარეობის ან იარაღის გამოყენებით ან არაერთგზის — ამ დროს სასჯელია ჯარიმა ან თავისუფლების აღკვეთა ვადით ორიდან ხუთ წლამდე, თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევით ვადით სამ წლამდე, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან უამისოდ. თითოეული დამამძიმებელი ნიშანი — ძალადობა, ჯგუფურობა, სამსახურებრივი მდგომარეობა, იარაღი ან არაერთგზისობა — ბრალდებამ ცალკე უნდა დაამტკიცოს.

მეზობელი ნორმები — მონაცემები და კომუნიკაცია

როდესაც ჩხრეკას თან ახლავს ინფორმაციის მოპოვება ან გავრცელება, ბრალდება ხშირად პირადი ცხოვრების ამსახველი ინფორმაციის ან პერსონალური მონაცემების ხელყოფაზე გადადის. ამ ნორმის პირველი ნაწილით ისჯება ამ ინფორმაციის უკანონოდ მოპოვება, შენახვა, გამოყენება, გავრცელება ან ხელმისაწვდომობის სხვაგვარი უზრუნველყოფა, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია — ჯარიმით ან გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ორ წლამდე ანდა თავისუფლების აღკვეთით ვადით სამ წლამდე. ინტერნეტის, მათ შორის სოციალური ქსელის, მასობრივი მაუწყებლობის ან სხვა საჯარო გამოსვლის მეშვეობით გავრცელებისას ზედა ზღვარი ოთხ წლამდე იზრდება; ანგარებით ან არაერთგზის ჩადენისას გათვალისწინებულია ჯარიმა ან თავისუფლების აღკვეთა ხუთ წლამდე; ხოლო თუ ქმედება ჩაიდინა იმ პირმა, რომელსაც ამ ინფორმაციის ან მონაცემების დაცვა ევალებოდა ან რომელმაც ის სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით ჩაიდინა, სასჯელი თავისუფლების აღკვეთაა ვადით ოთხიდან შვიდ წლამდე, თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევით ვადით სამ წლამდე ან უამისოდ.

კერძო კომუნიკაციის საიდუმლოების დარღვევა მოიცავს კერძო საუბრის უნებართვო ჩაწერას ან მიყურადებას, აგრეთვე ტექნიკური საშუალების გამოყენებით კომპიუტერულ სისტემაში ან სისტემიდან კერძო კომუნიკაციისას გადაცემული კომპიუტერული მონაცემის ან ელექტრომაგნიტური ტალღების უნებართვო მოპოვებას და ასეთი ინფორმაციის უკანონო შენახვას — ამისთვის გათვალისწინებულია ჯარიმა ან თავისუფლების აღკვეთა ვადით ორიდან ოთხ წლამდე. ჩანაწერის ან მონაცემის უკანონოდ გამოყენება ან გავრცელება ორიდან ხუთ წლამდე ისჯება, ანგარებით ან არაერთგზის ჩადენილი — სამიდან ექვს წლამდე, ხოლო მნიშვნელოვანი ზიანის ან სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენების შემთხვევაში — სამიდან შვიდ წლამდე, თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევით ვადით სამ წლამდე. ანალოგიური სტრუქტურა აქვს პირადი მიმოწერის, ტელეფონით საუბრის ან სხვაგვარი ხერხით შეტყობინების საიდუმლოების დარღვევასაც: წერილის, გზავნილის ან შეტყობინების უკანონოდ მოპოვება, გახსნა, შინაარსის გაცნობა ან შენახვა ისჯება ჯარიმით ან გამასწორებელი სამუშაოთი ორ წლამდე ან თავისუფლების აღკვეთით სამ წლამდე; გამოყენება და გავრცელება — ორიდან ხუთ წლამდე; ანგარებით ან არაერთგზის — სამიდან ექვს წლამდე; მნიშვნელოვანი ზიანით ან სამსახურებრივი მდგომარეობით — სამიდან შვიდ წლამდე.

დაცვის არგუმენტები და განმათავისუფლებელი ნორმები

პირველი არგუმენტი ქმედების კანონიერებაა: ჩხრეკისა და ამოღების წესი სხვა კანონმდებლობით არის დადგენილი და თუ ბრალდება ვერ ამტკიცებს პროცედურის შესაბამისობას, დანაშაულის შემადგენლობა ვარდება. მეორე — მფლობელის ნება: თანხმობით შესრულებული შესვლა და გადაცემა ამ ნორმით არ ისჯება, და ნების დადგენა ხშირად მტკიცებულებათა ბრძოლის ცენტრალური წერტილია. მესამე — შედეგი: მნიშვნელოვანი ზიანი ცალკე კვალიფიცირებულ შემადგენლობაზე გადაჰყავს საქმეს, ამიტომ ზიანის ზომა და მიზეზობრივი კავშირი დამოუკიდებელ ექსპერტიზას საჭიროებს. არსებობს განსაკუთრებული განმათავისუფლებელი წესიც: პირს, რომელმაც მოპოვებული ან შენახული ინფორმაცია საგამოძიებო ორგანოებს გადასცა და ამ გზით მიაწოდა ცნობა ჩადენილი ან მოსალოდნელი სხვა დანაშაულებრივი ქმედების შესახებ, აღნიშნული დანაშაულების პირველი ნაწილით გათვალისწინებული მოპოვებისათვის და შენახვისათვის სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა არ დაეკისრება. იურიდიული პირისთვის კი ამ ოჯახის დანაშაულებისთვის გათვალისწინებულია ჯარიმა, საქმიანობის უფლების ჩამორთმევა ან ლიკვიდაცია ჯარიმასთან ერთად.

როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე

ჩვენი გუნდი უკანონო ჩხრეკასა და ამოღებასთან დაკავშირებულ საქმეებში დაცვის სრულ ციკლს ახორციელებს: ვაანალიზებთ პროცედურის კანონიერებას და შესაბამის საფუძვლებს, ვაფასებთ მფლობელის ნებისა და ზიანის მტკიცებულებებს, ვამზადებთ შუამდგომლობებს და საჩივრებს და ვაყოლიებთ საქმეს ყველა ინსტანციაში. თუ თქვენ ან თქვენმა ახლობელმა ასეთი ბრალდება მიიღეთ, დაგვიკავშირდით — პირველი კონსულტაციისას განვსაზღვრავთ კონკრეტულ სტრატეგიას თქვენი საქმის ფაქტების მიხედვით. Legal.ge — სანდო სამართლებრივ მხარდაჭერა მთლიანად საქართველოში.