რას განიხილავს ბინის ხელშეუხებლობის მუხლი
სისხლის სამართლის კოდექსის მე-160 მუხლი იცავს ბინის ან სხვა მფლობელობის ხელშეუხებლობას. მუხლის პირველი ნაწილი განიხილავს ბინაში ან სხვა მფლობელობაში მფლობელის ნების საწინააღმდეგოდ უკანონოდ შესვლას, უკანონო ჩხრეკას ან სხვა ქმედებას, რომელიც არღვევს ამ ხელშეუხებლობას. პრაქტიკაში ეს ბრალდება ხშირად უკავშირდება ისეთ სიტუაციებს, როგორიცაა ძალით გამოსახლება, ბინიდან ნივთების გამოტანა, ჩაკეტილი საცხოვრისის გახსნა ანდა მეზობლის მიწის ნაკვეთზე უუფლებო შეღწევა — ე.წ. საყოფაცხოვრებო ომი, რომელიც ქონებრივი დავიდან იწყება და სისხლისსამართლებრივ საქმედ გადაიზრდება.
მნიშვნელოვანია, რომ მუხლი იცავს ხელშეუხებლობას ყველა იმ შემთხვევაში, როცა ქმედება უკანონოა — მათ შორის მაშინაც, როცა მოქმედი პირი თავად მიიჩნევს თავს უფლებამოსილად (მაგალითად, მესაკუთრედ ან მოქირავნედ). საკითხი არა იმაშია, აქვს თუ არა პირს რაიმე პრეტენზია ბინასთან დაკავშირებით, არამედ იმაში, რა წესით ცდილობს მას მიღწევას: თვითმართველობა კანონით დადგენილი წესის ნაცვლად სწორედ ამ მუხლის ობიექტი ხდება.
ძირითადი შემადგენლობა და სასჯელი
მუხლის პირველი ნაწილით ბინაში ან სხვა მფლობელობაში მფლობელის ნების საწინააღმდეგოდ უკანონოდ შესვლა, უკანონო ჩხრეკა ან ხელშეუხებლობის დამრღვევი სხვა ქმედება ისჯება:
- ჯარიმით;
- გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ორ წლამდე;
- შინაპატიმრობით ვადით ექვსი თვიდან ერთ წლამდე;
- ანდა თავისუფლების აღკვეთით ვადით ორ წლამდე.
ეს ჩარჩო ფართოა — ჯარიმიდან რეალურ პატიმრობამდე — რაც დაცვას საშუალებას აძლევს საქმე ყველაზე მსუბუქ ზომაზე დაიჭიროს, თუ ფაქტობრივი სურათი ამას ასახელებს.
დამამძიმებელი ნიშნები: ერთიდან სამ წლამდე
მეორე ნაწილით იგივე ქმედება უფრო მკაცრად ისჯება, თუ ის ჩადენილია ძალადობით ან ძალადობის მუქარით, ანდა რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია. ასეთი ქმედება ისჯება ჯარიმით ან შინაპატიმრობით ვადით ერთიდან ორ წლამდე ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით ერთიდან სამ წლამდე, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან უამისოდ. ძალადობის ან მუქარის ფაქტი ცალკე უნდა დადგინდეს — მაღლა ხმაზე ამაღლებული ტონი ან კამათი თვითმეორენი ამ ნიშანს ავტომატურად არ ქმნის. „მნიშვნელოვანი ზიანის“ ზღვარი კი კოდექსის სხვა ნორმებით არის განსაზღვრული და დამოუკიდებელ შეფასებას საჭიროობს.

