სამშენებლო სამუშაოების წარმოების წესის დარღვევა: სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობა
საქართველოში სამშენებლო სექტორის სწრაფმა ზრდამ დღის წესრიგში დააყენა უსაფრთხოების ნორმების მკაცრი დაცვის აუცილებლობა. სამშენებლო, სამთო ან სხვა სამუშაოების წარმოებისას უსაფრთხოების წესის დარღვევა, რამაც გამოიწვია ჯანმრთელობის დაზიანება ან ადამიანის სიცოცხლის მოსპობა, წარმოადგენს მძიმე სისხლის სამართლის დანაშაულს. პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს არა მხოლოდ კომპანიის დირექტორს, არამედ უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებელ პირს, სამუშაოთა მწარმოებელს (პრარაბს) ან ინჟინერს. ხშირ შემთხვევაში, ბრალდებულები არიან პროფესიონალები, რომლებმაც შესაძლოა ვერ გააკონტროლეს კონკრეტული უბანი ან დაეყრდნენ სხვების კომპეტენციას, თუმცა კანონი დაუდევრობასაც მკაცრად სჯის.
ამ ტიპის საქმეები გამოირჩევა ტექნიკური სირთულით. გამოძიება ეყრდნობა საინჟინრო-ტექნიკურ ექსპერტიზებს, შრომის ინსპექციის დასკვნებს და მრავალტომიან დოკუმენტაციას. ადვოკატის გარეშე, ბრალდებულს უჭირს გაუმკლავდეს სპეციფიკურ ტერმინოლოგიას და დაამტკიცოს, რომ უბედური შემთხვევა იყო არა მისი ბრალი, არამედ დაზარალებულის გაუფრთხილებლობა ან ფორსმაჟორული გარემოება. კვალიფიციური დაცვა აუცილებელია სწორი მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის დასადგენად.
რას მოიცავს სამშენებლო დანაშაულების დაცვა?
Legal.ge-ს სპეციალისტები გთავაზობენ სიღრმისეულ იურიდიულ მომსახურებას სსკ-ის 240-ე მუხლით გათვალისწინებულ საქმეებზე:
- ტექნიკური დოკუმენტაციის აუდიტი: ადვოკატი სწავლობს სამშენებლო ჟურნალებს, უსაფრთხოების ინსტრუქტაჟის ოქმებს და პროექტებს, რათა დაადგინოს, იყო თუ არა დაცული ფორმალური მხარე.
- ექსპერტიზაში ჩართულობა: ალტერნატიული საინჟინრო ექსპერტიზის ჩატარება ან სახელმწიფო ექსპერტიზის დასკვნის კრიტიკული ანალიზისი. ეს ხშირად საქმის ბედს წყვეტს.
- პასუხისმგებლობის გამიჯვნა: დაცვის სტრატეგია ხშირად ეფუძნება პასუხისმგებლობის სწორ განაწილებას კონტრაქტორებს, ქვეკონტრაქტორებსა და დასაქმებულებს შორის. ადვოკატი არკვევს, ვის ევალებოდა კონკრეტული უსაფრთხოების ზომის მიღება.
- წარმომადგენლობა გამოძიებასა და სასამართლოში: ინტერესების დაცვა შრომის ინსპექციასთან ურთიერთობისას და სისხლის სამართლის პროცესის ყველა ეტაპზე.
გავრცელებული სიტუაციები და რეალური სცენარები
ბრალდება სამშენებლო წესების დარღვევაზე ხშირად დგება შემდეგ შემთხვევებში:
- სიმაღლიდან ვარდნა: მუშას არ ეკეთა დამცავი ღვედი ან არ იყო მოწყობილი დამცავი მოაჯირი, რის შედეგადაც ის გადმოვარდა. პასუხისმგებლობა ეკისრება სამუშაოთა მწარმოებელს.
- ნივთის ჩამოვარდნა: ამწედან ან ხარაჩოდან ჩამოვარდნილი სამშენებლო მასალა აზიანებს გამვლელს ან მუშას.
- მიწის ჩამოშლა: ქვაბულის თხრისას მიწის ჩამოშლა, რაც გამოწვეულია გამაგრებითი სამუშაოების არასწორი დაგეგმვით.
- ელექტროუსაფრთხოების დარღვევა: დაუცველი კაბელების ან გაუმართავი ტექნიკის გამო მუშის დენის დარტყმა.
საქართველოს კანონმდებლობა და სამართლებრივი ჩარჩო
სამთო, სამშენებლო ან სხვა სამუშაოს წარმოებისას უსაფრთხოების წესის დარღვევა რეგულირდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 240-ე მუხლით. თუ დარღვევას მოჰყვა ჯანმრთელობის ნაკლებად მძიმე ან მძიმე დაზიანება, სასჯელი შეიძლება იყოს ჯარიმა, გამასწორებელი სამუშაო ან თავისუფლების აღკვეთა 2 წლამდე. თუ დარღვევამ გამოიწვია ადამიანის სიცოცხლის მოსპობა, სასჯელი იზრდება 2-დან 5 წლამდე (ან მეტი, მსხვერპლთა რაოდენობის მიხედვით). ასევე მნიშვნელოვანია საქართველოს ორგანული კანონი „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ და მთავრობის ტექნიკური რეგლამენტები (მაგ. „სიმაღლეზე მუშაობის უსაფრთხოების მოთხოვნები“), რომლებიც ადგენენ სტანდარტებს. სისხლის სამართლის საქმეში სწორედ ამ რეგლამენტების დარღვევა უნდა დადასტურდეს.
პროცესი: რას უნდა ელოდოთ სპეციალისტთან მუშაობისას
უბედური შემთხვევის მოხდენისთანავე, ადგილზე მოდის პოლიცია და შრომის ინსპექცია. ადვოკატის გამოძახება ამ ეტაპზევე კრიტიკულია. ადვოკატი უზრუნველყოფს შემთხვევის ადგილის დათვალიერებაში მონაწილეობას და პირველადი ჩვენებების სწორად მიცემას. შემდგომ, ექსპერტიზის ეტაპზე, ადვოკატი დასვამს კითხვებს ექსპერტებისთვის. სასამართლოში ადვოკატი შეეცდება დაამტკიცოს, რომ უსაფრთხოების ნორმები დაცული იყო, ან რომ შედეგი არ განაპირობა ბრალდებულის ქმედებამ (მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის არარსებობა). თუ ბრალი აშკარაა, ადვოკატი მუშაობს საპროცესო შეთანხმებაზე და სასჯელის მინიმუმამდე შემცირებაზე.
რატომ უნდა აირჩიოთ Legal.ge?
სამშენებლო დანაშაულები მოითხოვს ადვოკატს, რომელსაც ესმის არა მხოლოდ სამართალი, არამედ სამშენებლო სპეციფიკაც. Legal.ge გაძლევთ წვდომას პროფესიონალებზე, რომლებსაც აქვთ გამოცდილება შრომის უსაფრთხოებისა და სამშენებლო სამართლის სფეროში. ისინი დაგეხმარებიან დაიცვათ თქვენი თავისუფლება და პროფესიული რეპუტაცია. იპოვეთ სანდო პარტნიორი Legal.ge-ზე.
განახლდა: ...