საგადასახადო გასაჩივრების სამართლებრივი საფუძველი
საგადასახადო ორგანოს გადაწყვეტილება საბოლოო სიტყვა არ არის: საგადასახადო კოდექსის 299, 300, 302, 304 და 305-ე მუხლები განსაზღვრავს დავის დაწყების, საჩივრის წარმოებაში მიღების, განხილვისა და შემდგომი გასაჩივრების სრულ ციკლს. ამ ნორმების ცოდნა გადამწყვეტია როგორც იმისთვის, რომ ვადა არ გამოტოვოთ, ისე იმისთვის, რომ საჩივარი პირველივე ეტაპზე არ დაიბრუნოთ ფორმალური ხარვეზის გამო. ამ გვერდზე განვმარტავთ თითოეულ ეტაპს, დედლაინებსა და იმ შეცდომებს, რომლებიც მომჩივნებს ყველაზე ხშირად უჯდებათ.
გასაჩივრების უფლება და ვადები
კოდექსის 299-ე მუხლის თანახმად, პირს უფლება აქვს გაასაჩივროს საგადასახადო ორგანოს გადაწყვეტილება მისი ჩაბარებიდან 30 დღის ვადაში. საგადასახადო შემოწმების აქტი და მის საფუძველზე გამოცემული გადაწყვეტილება ერთად საჩივრდება საგადასახადო მოთხოვნასთან ერთად. ვადის გასვლის შემდეგ დავის დაწყება მაინც არის დასაშვები ახლად აღმოჩენილი გარემოებების ან მტკიცებულებების საფუძველზე — ანუ იმებისა, რომლებიც მომჩივანს არ სცოდნია და ვერავითარად შეეძლო სცოდნოდ, და რომელთა დროული წარდგენაც ხელსაყრელ გადაწყვეტილებას გამოიწვევდა. თუ გადაწყვეტილება მომჩივანს არ გაუგზავნია, ვადა იმ დღიდან ითვლება, როცა ის მომჩივანისთვის ცნობილი გახდა; ვადის დარღვევა შეუძლია გაამართლოს მიზეზის დამტკიცებით, თუ დარღვევა მისგან დამოუკიდებელი მიზეზით იყო გამოწვეული. მნიშვნელოვანია: გასაჩივრება გადაწყვეტილების მოქმედებას არ აჩერებს, ხოლო გადაწყვეტილების მიღების ვადის დარღვევა შეიძლება მიიჩნიონ მიმართვაზე უარის თქმად და ისიც გაასაჩივრო.
საჩივრის წარმოებაში მიღება
300-ე მუხლი აწესებს პროცედურულ მოთხოვნებს, რომლების დარღვევისას საჩივარი წარმოებაში არ იღება: უნდა იყოს მითითებული მომჩივნის საიდენტიფიკაციო ან პირადი ნომერი და საკონტაქტო მონაცემები, გასაგები უნდა იყოს მოთხოვნის არსი, თან უნდა ერთოდეს გადაწყვეტილების ასლი, გვერდები დანომრილი უნდა იყოს, ტექსტი — წასაკითხი, შედგენილი — სახელმწიფო ენაზე და ხელმოწერილი; წარმომადგენლის შემთხვევაში საჭიროა უფლებამოსილების დამადასტურებელი დოკუმენტი. ხარვეზის აღმოჩენისას მომჩივანს წერილობით აცნობებენ და არანაკლებ 5 დღეს აძლევენ გამოსასწორებლად, თუმცა ორგანოს უფლება აქვს ხარვეზის არსებობის მიუხედავად მიიღოს საჩივარი, თუ ის არსებითად არ უშლის ხელს განხილვას. საჩივარი, როგორც წესი, ელექტრონულად წარედგინება, ფორმა კი მთავრობის რეგლამენტით განისაზღვრება.