ელექტრონული საგანმანათლებლო ტექნოლოგიების ბაზარი სწრაფად იზრდება, და კლიენტები ხშირად ეკითხებიან, არსებობს თუ არა საქართველოში „ედტექის“ ცალკე სამართლებრივი რეგულაცია. პასუხი პირდაპირია: არა — სპეციალური ედტექ-კანონი არ არსებობს, მაგრამ სასწავლო პროცესის მართვის ელექტრონული სისტემა რეგულირდება „უმაღლესი განათლების შესახებ“ კანონით. ამ გვერდზე ვხსნით, რა მოთხოვნები აქვს კანონს ელექტრონული სწავლების მიმართ, როგორი უნდა იყოს სისტემა, რომელ შემთხვევებშია დაშვებული ელექტრონული ფორმა და რა გარანტიები აქვს სტუდენტს.
ელექტრონული სწავლების კანონიერი განსაზღვრა
კანონი ელექტრონულ სწავლებას პირდაპირ განსაზღვრავს: იგი ითვალისწინებს უმაღლეს საგანმანათლებლო პროგრამაზე სასწავლო პროცესის ან მისი ნაწილის კომუნიკაციის თანამედროვე ელექტრონული საშუალების — სასწავლო პროცესის მართვის ელექტრონული სისტემის გამოყენებით წარმართვას. ეს განსაზღვრა მნიშვნელოვანია ორი მიზეზით: პირველი, იგი სწორედ სისტემას — და არა ნებისმიერ ტექნოლოგიას — აყენებს ცენტრში; მეორე, იგი ელექტრონულ სწავლებას უმაღლესი განათლების პროგრამის კონტექსტში განიხილავს, ანუ ამ რეგულაციის საზღვრები საგანმანათლებლო დონით არის განსაზღვრული.
რა უნდა უზრუნველყოფდეს სისტემას
კანონის მოთხოვნა სისტემის მიმართ კონკრეტულია: სასწავლო პროცესის მართვის ელექტრონული სისტემა უზრუნველყოფს თანამედროვე, ლიცენზირებულ საინფორმაციო-საკომუნიკაციო ტექნოლოგიებზე დაფუძნებული სასწავლო პროცესის ორგანიზებასა და წარმართვას. ასეთი სისტემა გამოიყენება სასწავლო მასალების მიწოდებისთვის, სტუდენტის სტუდენტებთან ან/და დაწესებულების პერსონალთან კომუნიკაციისა და ინტერაქციისთვის, შეფასებების ობიექტურად, გამჭვირვალედ და სამართლიანად განხორციელებისთვის, კონსულტირებისთვის და პროგრესის მონიტორინგისთვის. არსებითი დეტალია: კომუნიკაციის ფორმა სინქრონული უნდა იყოს — კომუნიკაცია ერთსა და იმავე დროს განხორციელდება. დაწესებულება ვალდებულია უზრუნველყოს თანამედროვე, ლიცენზირებული აპლიკაციის ან პლატფორმის შერჩევასა და მის გამართულად, ინტერაქტიულად გამოყენებას.
რომელი კურსები შეიძლება ელექტრონულად
ელექტრონული სწავლების დაშვებადობა საგნების ტიპზეა დამოკიდებული. კანონის თანახმად, დადგენილი წესით დაწესებულება უფლებამოსილია სტუდენტს შესთავაზოს ელექტრონული სწავლების ფორმით გაიაროს ისეთი სასწავლო კურსი ან საგანი, რომელიც მოიცავს თეორიულ კომპონენტს და არ მოიცავს პრაქტიკულ კომპონენტს — სასწავლო ან საწარმოო პრაქტიკას, ლაბორატორიულ მეცადინეობას, კლინიკურ სწავლებას და სხვას, რომელიც სტუდენტისა და პერსონალის ერთ გარემოში, ფიზიკურ თანაყოფნას საჭიროებს. ასეთ შემთხვევაში შუალედური, დასკვნითი და დამატებითი გამოცდები დაწესებულებაშივე ტარდება. გარდა ამისა, სწავლის სფეროების დეტალური ჩამონათვალი და კრედიტების მაქსიმალური რაოდენობა, რომლის ფარგლებშიც ელექტრონული სწავლებაა დაშვებული, განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის წარდგინებით მინისტრის მიერ ამოიცნობა დადგენილი წესით.
სტუდენტის გარანტიები
კანონი სტუდენტს არჩევანს უტოვებს: იმ სტუდენტისთვის, რომელიც არ აირჩევს თეორიული შინაარსის კურსის ელექტრონულ ფორმით გავლას, დაწესებულება ვალდებულია სასწავლო პროცესის დაგეგმვა და არაელექტრონული ფორმით — ადგილზე, დაწესებულებაში მისვლით — უზრუნველყოს. ეს ნორმა მნიშვნელოვანი გარანტიაა: ელექტრონული ფორმატი შეთავაზებადია, დაუნიანებელი არა. თანამედროვე ტექნოლოგიებთან დაკავშირებული სხვა რეგულაციები — მათ შორის აშშ-ს ფერფა და ტაიტლ ნაინი — არაქართული ნორმებია და ქართულ საგანმანათლებლო პროცესზე არ ვრცელდება: სტუდენტის მონაცემებისა და უფლებების დაცვა აქ ქართული კანონმდებლობით ზუსტდება.
მაგისტრატურა და სრული ელექტრონული პროგრამა
ცალკე შესაძლებლობა მაგისტრატურის დონეზეა: დაწესებულება უფლებამოსილია შეიმუშაოს მაგისტრატურის საგანმანათლებლო პროგრამა, რომელიც სასწავლო პროცესის მთლიანად ელექტრონული სწავლების ფორმით წარმართვას გულისხმობს. ასეთ შემთხვევაში გამოცდები ელექტრონულადაც შეიძლება ჩატარდეს ან ადგილზე — დაწესებულებაში მისვლით. ამ უფლების მოპოვება აკრედიტაციას ემყარება: ელექტრონული ფორმით განხორციელების უფლება დაწესებულება აკრედიტაციის გავლის საფუძველზე მოიპოვებს. კონტროლის ფუნქციაც განსაზღვრულია: ელექტრონული სწავლების დაწყებამდე არაუგვიანეს 60 დღისა დაწესებულება აცნობებს ამის თაობაზე განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულ ცენტრს, ხოლო ცენტრი უფლებამოსილია დაწესებულებისა და პროგრამის პირობების შემოწმება განახორციელოს.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვპასუხობთ სასწავლო პროცესის მართვის სისტემებთან დაკავშირებულ ყველაზე გავრცელებულ კითხვებს.
არსებობს თუ არა ედტექ-სფეროს ცალკე კანონი?
არა. სპეციალური ედტექ-რეგულაცია არ არსებობს; სასწავლო პროცესის მართვის ელექტრონული სისტემა კი პირდაპირ არის რეგულირებული უმაღლესი განათლების კანონით.
რამდენად შეიძლება ელექტრონული სწავლება?
მხოლოდ თეორიული კომპონენტის მქონე კურსებზე; პრაქტიკული კომპონენტი — პრაქტიკა, ლაბორატორია, კლინიკური სწავლება — ფიზიკურ თანაყოფნას მოითხოვს.
შეიძლება თუ არა სტუდენტის აიძულონ ელექტრონულ ფორმატში?
არა — ვისაც ელექტრონული ფორმა არ აირჩევს, დაწესებულება არაელექტრონულ, ადგილზე სწავლას უზრუნველყოფს.
რა ხდება მთლიანად ელექტრონულ მაგისტრატურასთან?
დასაშვებია აკრედიტაციის საფუძველზე; გამოცდები ელექტრონულად ან ადგილზე ტარდება, დაწყებამდე ეროვნულ ცენტრს აცნობებენ.
ელექტრონული სწავლება სინქრონული კომუნიკაციის ფორმით ხორციელდება — კომუნიკაცია ერთსა და იმავე დროს მიმდინარეობს, და უმაღლესმა დაწესებულებამ უნდა უზრუნველყოს თანამედროვე, ლიცენზირებული აპლიკაციის ან პლატფორმის შერჩევა და მისი გამართული, ინტერაქტიული გამოყენება. დეტალური სფეროების ჩამონათვალს და კრედიტების მაქსიმალურ რაოდენობას, რომლების ფარგლებშიც ელექტრონული სწავლება დაშვებულია, განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის წარდგინებით მინისტრი ამტკიცებს.
რომელი კურსები შეიძლება გაიაროს სტუდენტმა ელექტრონულად?
ისეთი სასწავლო კურსი/საგანი, რომელიც მოიცავს თეორიულ კომპონენტს და არ მოიცავს პრაქტიკულ კომპონენტს — სასწავლო/საწარმოო პრაქტიკას, ლაბორატორიულ მეცადინეობას, კლინიკურ სწავლებას და სხვას.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის გუნდი განსაზღვრავს თქვენი სისტემის და პროგრამის შესაბამისობას კანონის მოთხოვნებთან: ლიცენზირებული პლატფორმის შერჩევის წესი, სინქრონული ფორმატი, შეფასების სამართლიანობის გარანტიები და ცენტრთან კომუნიკაციის გრაფიკი. წერილობითი კონსულტაციის ფარგლებში მიიღებთ კონკრეტულ საფეხურებს თქვენი პროექტისთვის. მოგვმართეთ Legal.ge-ის საიტზე.