კვიპროსი ჩვენს სიაში ერთადერთი ევროკავშირის იურისდიქციაა, სადაც CASP-ავტორიზაციის სრული საფასურის ცხრილი ოფიციალური აქტით — CySEC-ის დირექტივა DI 73-2009-04-ით — არის დადგენილი და ყოველი სერვისისთვის ცალ-ცალკე იბეჭდება. სწორედ ამიტომ ეს გვერდი „ღირებულება სერვისების ნაკრებზე“ პრინციპით არის აწყობილი: ჯერ გამოთვალეთ, რომელ ათ სერვისს აპირებთ მიმწოდებლობა, შემდეგ კი თითოეულ მათგანზე განაცხადის ჯამი და წლიური საფასური ზუსტად დაჯამდება.
ყველა ქვემოთ მოყვანილი თანხა მოცემულია ოფიციალური წყაროს — CySEC-ის საფასურის დირექტივის — ზუსტი რიგებით; არცერთი ციფრი ამ გვერდზე შუამავლის მასალებიდან არ არის. სადაც დირექტივა არაფერს აწესებს (მაგალითად, ავტორიზებულთა რეესტრის მიმდინარე რაოდენობა), იქ „გადაამოწმეთ რეგულატორთან“ წერია.
ევროპული ჩარჩო: MiCA და ქართული ჯგუფის გზა
MiCA რეგლამანტის ((EU) 2023/1114) მუხლი 59(2) განსაზღვრავს, რომ CASP-ს უნდა ჰქონდეს რეგისტრირებული ოფისი იმ წევრ სახელმწიფოში, სადაც სერვისების ნაწილს მართავს, ეფექტიანი მართვა კავშირის ტერიტორიაზე და მინიმუმ ერთი დირექტორი — კავშირის რეზიდენტი. ქართული მფლობელობის ჯგუფისთვის ეს ნიშნავს კვიპროსული (ან სხვა EU) შვილ კომპანიის აღმართვას ადგილობრივი სუბსტანციით — ქართული კომპანია განაცხადს პირდაპირ ვერ აწვდის. მესამე ქვეყნის ფირმა კავშირის კლიენტებს მხოლოდ კლიენტის საკუთარი განსაკუთრებული ინიციატივით ემსახურება (მუხლი 61(1)).
ვადები კანონით არის დაცული: სრულობის შემოწმება — 25 სამუშაო დღე, გადაწყვეტილება — 40 სამუშაო დღე სრული განაცხადიდან, დაგვიანებული დოკუმენტაციის შემთხვევაში განხილვა მაქსიმუმ 20 დამატებით სამუშაო დღით ჩერდება (მუხლი 63). საკუთარი კაპიტალი განისაზღვრება მუხლი 67-ით — ანექს IV-ის კლასის მუდმივი მინიმუმი ან წინა წლის ფიქსირებული ხარჯების მეოთხედი, რომელიც მეტია; თქვენი კლასის ზუსტი თანხა გადაამოწმეთ ანექს IV-ში ან CySEC-თან.
განაცხადის საფასური: ათი სერვისი, ათი რიგი
დირექტივა განაცხადის საფასურს თითოეული სერვისისთვის ცალ-ცალკე აწესებს — ეს ნიშნავს, რომ ორივე გაცვლითი სერვისის აღებისას ორი რიგი ჯამდება, და ა.შ. ოფიციალური რიგები:
- კრიპტო-აქტივების ქასტოდი და ადმინისტრირება — €10 000;
- სავაჭრო პლატფორმის მართვა — €30 000;
- კრიპტო-აქტივების გაცვლა ფულად საშუალებებად — €5 000;
- კრიპტო-აქტივების გაცვლა სხვა კრიპტო-აქტივებად — €5 000;
- კლიენტის ბრძანების შესრულება — €8 000;
- კრიპტო-აქტივების განთავსება — €8 000;
- კლიენტის ბრძანებების მიღება და გადაცემა — €8 000;
- კრიპტო-აქტივებზე კონსულტაციის მიწოდება — €8 000;
- პორტფელის მართვა კლიენტის სახელით — €8 000;
- კრიპტო-აქტივების გადაცემა კლიენტის სახელით — €5 000.
ორი მნიშვნელოვანი დეტალი: საფასური გადაუხდელად განაცხადი „როგორც არ წარდგენილი“ ითვლება, და ფინანსური პირებისთვის განკუთვნილი მუხლი 60-ის შეტყობინება ცალკე ჯამდება — €10 000.
წლიური საფასური: ფიქსირებული ნაწილი და ბრუნვის დანამატი
ავტორიზაციის შემდეგ ყოველწლიურად იხდება ფიქსირებული კომპონენტი თითოეული სერვისისთვის: ქასტოდი €10 000, სავაჭრო პლატფორმა €20 000, ორივე გაცვლითი სერვისი €5 000-იანი, ბრძანების შესრულება/განთავსება/მიღება-გადაცემა €5 000-იანი, კონსულტაცია და პორტფელის მართვა €8 000-იანი, გადაცემის სერვისი €5 000-იანი. ამას ემატება ბრუნვის დანამატი, თუ კრიპტო-მომსახურების ბრუნვა €500 000-ს გადასცილდება:
- €500 000-დან €1 000 000-მდე — ბრუნვის 1%;
- €1 000 000-დან €5 000 000-მდე — 0,4%;
- €5 000 000-დან €10 000 000-მდე — 0,3%;
- €10 000 000-ზე ზემოთ — 0,1%.
საერთო წლიური საფასური €500 000-ით არის შეზღუდული და ფინანსური წლის დასრულებიდან 4 თვეში უნდა გადაიხადოთ (მოღვაწეობის შეწყვეტისას — 2 თვეში); ნაწილობრივი წლის შემთხვევაში პროპორციულად ითვლება, აუდიტორის დასკვნა კი კრიპტო-ბრუნვას ცალკე უნდა აჩვენებდეს.
მაგალითები, ცვლილებების საფასური და რეგულატორის ისტორია
დირექტივის რიგებით ორი ტიპური ნაკრები ასე ითვლება: „მხოლოდ გაცვლის“ შესასვლელი — €5 000 განაცხადი + €5 000 წლიური; ქასტოდი + გაცვლა — €15 000 განაცხადი + €15 000 წლიური + ბრუნვის დანამატი. მართვის ორგანოს ცვლილების შეტყობინება (მუხლი 69) თითო ცვლილებაზე €2 000-ია, CASP-ის შეძენის განზრახვის განაცხადი (მუხლი 83) — €8 000 თითო განზრახვაზე.
კონტექსტიც მნიშვნელოვანია: CySEC კრიპტო-პროვაიდერების რეესტრს 2021 წლიდან აწარმოებდა, 2024 წლის 17 ოქტომბრიდან ახალი რეგისტრაციული განაცხადების მიღება MiCA-ს მოლოდინში შეწყდა, ხოლო ძველმა რეგისტრირებულებმა მუხლი 62-ის პაკეტი CySEC-ის დადგენილი ვადით — 2026 წლის 27 თებერვალმდე — უნდა შეედგინათ (ეს CySEC-ის ვადაა; ცირკულარის ნომერი გადაამოწმეთ რეგულატორთან). მუხლი 143(3)-ის გარდამავალი ფანჯარა 2026 წლის 1 ივლისს დაიხურა — ახალი მოთამაშეები ახლა მხოლოდ სრული მუხლი 62-ის განაცხადით შედიან. ავტორიზებულთა მიმდინარე რაოდენობა CySEC-ის ვებგვერდის დინამიკურ ცხრილშია — გადაამოწმეთ cysec.gov.cy-ზე განაცხადამდე.
ქართული ფენა: რა მოქმედებს საქართველოში კვიპროსული ავტორიზაციის მიუხედავად
კვიპროსული CASP სტატუსი ევროპული ბაზრის ინსტრუმენტია და ქართულ სამართალს არ ცვლის. „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ ორგანული კანონი (101044) მუხლი 52-5(2)-ით ვირტუალური აქტივების მომსახურების პროვაიდერს ეროვნულ ბანკში რეგისტრაციას ავალდებულებს, მუხლი 52-5(3) დაურეგისტრირებლად მომსახურებას კრძალავს, მუხლი 52-5(4) კი მხოლოდ ამ საქმიანობასა და დამხმარე საქმიანობას ტოვებს პროვაიდერის პროფილში. მუხლი 39-1: ვირტუალური აქტივი კანონიერი გადახდის საშუალება არაა, გადახდები ვირტუალურ აქტივებში აკრძალულია; მუხლი 48 — VASP-ები ეროვნული ბანკის ზედამხედველობის ქვეშ არიან.
AML კანონი (4690334) ავსებს სურათს: მუხლი 3(1)(ა.ო) — VASP პასუხისმგებელი პირია; მუხლი 4(გ) — AML ზედამხედველობა ეროვნულ ბანკს აქვს; მუხლი 11(1)(ბ) — KYC ზღვარი კრიპტო-დაკავშირებული ერთჯერადი გარიგებისთვის USD 1 000 / EUR 1 000 / GEL 3 000; მუხლი 17¹ — Travel Rule: გადაცემას თანმხლედი ინფორმაცია უნდა ახლდეს, რომლის შინაარსს ეროვნული ბანკის ნორმატიული აქტი განსაზღვრავს (ორგანული კანონის მუხლი 52-5(1)(ზ)). კვიპროსული ავტორიზაცია ამ მოთხოვნებს არ აუქმებს — ის მხოლოდ ევროპულ რგოლს აწყობს; ქართული რგოლი ცალკე უნდა აიწყოს.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენად ჯდება კვიპროსული CASP ავტორიზაცია?
ეს თქვენი სერვისების ნაკრების ფუნქციაა: გაცვლითი სერვისის განაცხადი €5 000-ია, ქასტოდი €10 000-ია, სავაჭრო პლატფორმა €30 000-ია — და ისინი ჯამდება. წლიური საფასური იმავე პრინციპით ითვლება, ბრუნვის დანამატით €500 000-ის ზღვარზე ზემოთ და €500 000-ის ჭერით.
შეიძლება თუ არა განაცხადი საფასურის გადახდის გარეშე?
არა — დირექტივა პირდაპირ წერს, რომ გადაუხდელი საფასურის შემთხვევაში განაცხადი „როგორც არ წარდგენილი“ ითვლება, ანუ საათებიც კი არ იწყებს მიმდინარეობას. ბიუჯეტი განაცხადამდე უნდა დაიგეგმოს.
ძველი CySEC-ის რეესტრის კანდიდატი ვართ — რა ვადები მოქმედებდა?
რეგისტრაციული განაცხადები 2024 წლის 17 ოქტომბრიდან აღარ იღებოდა; 2021 წლიდან რეგისტრირებულებს მუხლი 62-ის პაკეტი CySEC-ის დადგენილი ვადით 2026 წლის 27 თებერვლამდე უნდა შეედგინათ, და მუხლი 143(3)-ის ფანჯარა 2026 წლის 1 ივლისს საბოლოოდ დაიხურა. ახლა ყველა — გადაუდებელი გამონაკლისების გარეშე — სრული მუხლი 62-ის განაცხადით შედის.
კვიპროსული ავტორიზაცია ცვლის ქართულ მოთხოვნებს?
არა. საქართველოსკენ მიმართული მომსახურებისთვის ეროვნული ბანკის რეგისტრაცია (მუხლი 52-5(2)) მაინც აუცილებელია, KYC ზღვარი USD 1 000 / EUR 1 000 / GEL 3 000 და Travel Rule კი — ქართული AML ფენის ნაწილი. ორი რგოლი ერთმანეთს არ ანაცვლებს.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge კვიპროსულ გზას სერვისების ნაკრებიდან იწყებს: ვადგენთ, რომელი ათი სერვისიდან გჭირდებათ, ვადგენთ CySEC-ის დირექტივის ზუსტ რიგებს განაცხადსა და წლიურ ბიუჯეტზე, ვაწყობთ კვიპროსულ კომპანიას მუხლი 59(2)-ის სუბსტანციის მოთხოვნებით და პარალელურად ვაწყობთ ქართულ რგოლს — ეროვნული ბანკის რეგისტრაცია და AML შესაბამისობა. ყველა ციფრი, რომელსაც მოგცემთ, დირექტივიდან არის; ყველა ქართული მოთხოვნა — კონკრეტული მუხლიდან. დაგვიკავშირდით და კვიპროსული გზა თქვენი სერვისების სიით დავიწყოთ.