არსებობს თუ არა ალკოჰოლის სპეციალური ლიცენზია საქართველოში
ხშირი შეკითხვაა: ალკოჰოლიანი სასმელების წარმოება თუ რეალიზაცია საჭიროებს თუ არა განსაკუთრებულ ლიცენზიას. პასუხი მკაფიოა და თავიდანვე უნდა ითქვას: საქართველოში ალკოჰოლის ცალკე, სპეციალური ლიცენზია არ არსებობს. ეს საქმიანობა არ არის სალიცენზიო ჩამონათვალში; ის მოქმედებს საგადასახადო კოდექსით დადგენილი აქციზის რეჟიმის ფარგლებში და სურსათის უვნებლობის ზოგადი მოთხოვნებით. ამიტომ, თუ ალკოჰოლის ბიზნესზე ლოცულობთ, თქვენი სამართლებრივი გზამომართულება არა ლიცენზირება, არამედ აქციზის გადამხდელობა და აქციზური მარკების რეჟიმია. ამ გვერდზე განვმარტავთ, რას მოითხოვს ეს რეჟიმი.
ვინ არის აქციზის გადამხდელი
საგადასახადო კოდექსის თანახმად, აქციზის გადამხდელია პირი, რომელიც აწარმოებს აქციზურ საქონელს საქართველოში; ახორციელებს აქციზური საქონლის იმპორტს საქართველოში; ახორციელებს აქციზური საქონლის ექსპორტს; ახორციელებს ბუნებრივი აირის ავტოსატრანსპორტო საშუალებებისთვის მიწოდებას; ახორციელებს მობილურ ან ფიქსირებულ ქსელში საერთაშორისო ზარის დასრულების მომსახურებას; ან ახორციელებს თავის მიერ იმპორტირებული, საგარეო-ეკონომიკური საქმიანობის ეროვნული სასაქონლო ნომენკლატურის გარკვეულ კოდებში მითითებული საქონლის მიწოდებას.
ალკოჰოლიანი სასმელების შემთხვევაში აქციზით დასაბეგრი ოპერაცია წარმოებასა თუ იმპორტს უკავშირდება — და სწორედ ამ მომენტიდან იბადება გადამხდელის სტატუსი. იმპორტის მნიშვნელობაც კანონით არის განსაზღვრული: აქციზური საქონლის იმპორტი არის საქართველოს საბაჟო კოდექსის შესაბამისად ამ საქონლის თავისუფალ მიმოქცევაში გაშვების პროცედურაში მოქცევა.
აქციზური მარკებით სავალდებულო ნიშანდება
ალკოჰოლიანი სასმელების ბაზარზე გაშვების ცენტრალური ადმინისტრაციული ინსტრუმენტი აქციზური მარკაა. კანონის თანახმად, აქციზით დასაბეგრი ოპერაციის ან/და საქონლის იმპორტის განხორციელებამდე, აგრეთვე კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში საქონლის შემძენ ან/და მიმღებ პირზე გადაცემამდე, აქციზური მარკებით სავალდებულო ნიშანდებას ექვემდებარება: აქციზით დასაბეგრი ალკოჰოლიანი სასმელი; თამბაქოს ნაწარმი, მათ შორის თამბაქოს ნედლეული და ნარჩენები; და ელექტრონული სიგარეტით მოხმარებისთვის განკუთვნილი სითხეები ნიკოტინის შემცველობით ან მის გარეშე.
აქციზური მარკა შესაძლებელია მატერიალური ან არამატერიალური ფორმის იყოს. საქართველოს ტერიტორიაზე აქციზური მარკებით სავალდებულო ნიშანდებას დაქვემდებარებული საქონლის მწარმოებლები და იმპორტიორები იხდიან აქციზური მარკის ნომინალურ ღირებულებას, რომლის ოდენობასა და გადახდის წესს ფინანსთა მინისტრის ბრძანება განსაზღვრავს.
გამონაკლისებიც განსაზღვრულია, რომლებიც ალკოჰოლიანი სასმელების მიმართ პრაქტიკულად მნიშვნელოვანია. აქციზური მარკებით სავალდებულო ნიშანდებისგან, გარდა ფინანსთა მინისტრის მიერ დადგენილი შემთხვევებისა, თავისუფლდება: ექსპორტისთვის განკუთვნილი ადგილობრივი წარმოების საქონელი; თავისუფალი ვაჭრობის პუნქტში მისაწოდებელი საქონელი; დიპლომატიური წარმომადგენლობებისთვის განკუთვნილი იმპორტში მოქცეული საქონელი; საბაჟო კოდექსის შესაბამისად დაბრუნებული საქონელი.
ალკოჰოლიანი სასმელების სპეციფიკური გამონაკლისებიც არის: თავისუფლდება 0,05 ლიტრის ან მასზე ნაკლები ტევადობის ჭურჭელში ან 10 ლიტრზე მეტი, გარდა ლუდისა, მოცულობის ჭურჭელში ჩასხმული ალკოჰოლიანი სასმელი; იმპორტირებული 4 ლიტრამდე ალკოჰოლიანი სასმელი საფოსტო გზავნილის შემთხვევაში; და მგზავრის მიერ იმპორტირებული ალკოჰოლიანი სასმელი კანონით გათვალისწინებული ზღვრული ოდენობის ფარგლებში.

