კონოსამენტის (Bill of Lading) დავები წარმოადგენს საზღვაო სამართლის ერთ-ერთ ყველაზე რთულ და გავრცელებულ კატეგორიას საქართველოში. ვინაიდან კონოსამენტი ერთდროულად არის ტვირთის გადაზიდვის ხელშეკრულება, ტვირთის მიღების ქვითარი და საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი, ნებისმიერ უზუსტობას ან ვალდებულების დარღვევას თან სდევს მრავალშრიანი სამართლებრივი დავა. საქართველოს პორტებში (ფოთი, ბათუმი) ხშირია შემთხვევები, როდესაც ტვირთის გაცემა ფერხდება, ხდება არასწორი ადრესატისთვის გადაცემა ან წარმოიშობა დავა ტვირთის მდგომარეობაზე. ასეთი დავები მოითხოვს დაუყოვნებლივ ჩარევას, რადგან პორტში ტვირთის დაყოვნება დაკავშირებულია ასტრონომიულ ხარჯებთან (დემურეჯი, დასაწყობება). ეს სერვისი გულისხმობს კლიენტის ინტერესების აგრესიულ დაცვას სასამართლოში ან არბიტრაჟში კონოსამენტიდან გამომდინარე ნებისმიერი კონფლიქტის დროს.
რას მოიცავს კონოსამენტის დავების მომსახურება?
ჩვენი პლატფორმის სპეციალისტები გთავაზობენ სრულ იურიდიულ მხარდაჭერას კონოსამენტთან დაკავშირებული კონფლიქტების მოგვარებაში:
- ტვირთის უკანონო გაცემის გასაჩივრება: დავები გადამზიდავთან, რომელმაც ტვირთი გასცა ორიგინალი კონოსამენტის წარდგენის გარეშე (Misdelivery claims).
- ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა: ტვირთის დაზიანების ან დანაკლისის შემთხვევაში კომპენსაციის მოთხოვნა კონოსამენტის პირობების საფუძველზე.
- დავები "სუფთა" და "შენიშვნებიან" კონოსამენტებზე: გადამზიდავის მიერ კონოსამენტში უსაფუძვლო შენიშვნების (Clauses) შეტანის გასაჩივრება, რაც აფერხებს აკრედიტივის განაღდებას.
- გემის დაკავება (Arrest): უზრუნველყოფის ღონისძიების სახით გემის დაკავება საქართველოს პორტებში კონოსამენტიდან გამომდინარე მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად.
- სარეზერვო წერილებთან (LOI) დაკავშირებული დავები: კონფლიქტები, რომლებიც წარმოიშობა ორიგინალი კონოსამენტის ნაცვლად საგარანტიო წერილის გამოყენებისას.
ხშირი სცენარები და დავის საგნები
პრაქტიკაში კონოსამენტის დავები ხშირად ვითარდება შემდეგი სცენარებით:
- ტვირთის გაუჩინარება: მიმღები მიდის პორტში ორიგინალი კონოსამენტით, მაგრამ აღმოჩნდება, რომ გადამზიდავმა ტვირთი უკვე გასცა სხვა პირზე გაყალბებული დოკუმენტის ან მხოლოდ საგარანტიო წერილის საფუძველზე.
- დათარიღების გაყალბება (Antedating): გამგზავნი და გადამზიდავი თანხმდებიან კონოსამენტში ტვირთის მიღების თარიღის შეცვლაზე (უკანა რიცხვით), რათა გამგზავნმა შეძლოს აკრედიტივის პირობების დაკმაყოფილება, რაც შემდგომში თაღლითობის დავის საგანი ხდება.
- დავა გადაზიდვის ღირებულებაზე: კონოსამენტში მითითებულია "Freight Prepaid", თუმცა რეალურად გადამზიდავს თანხა არ მიუღია და აკავებს ტვირთს დანიშნულების პორტში, რაც იწვევს დავას მიმღებთან.
- ტვირთის დაზიანება გადაზიდვისას: გადამზიდავი ამტკიცებს, რომ ტვირთი დაზიანებული ჩაიტვირთა, ხოლო კონოსამენტი არის "სუფთა" (Clean), რაც იწვევს მტკიცების ტვირთის განაწილების პრობლემას.
- იდენტიფიკაციის პრობლემა: დავა იმის შესახებ, თუ ვინ არის უფლებამოსილი მიმღები, როდესაც კონოსამენტი არის "ორდერული" (To Order) და ინდოსამენტების ჯაჭვი გაურკვეველია.
საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო
კონოსამენტის დავები რეგულირდება საქართველოს საზღვაო კოდექსით, რომელიც დიდწილად ეფუძნება საერთაშორისო სტანდარტებს (ჰააგა-ვისბის წესებს). კოდექსი განსაზღვრავს გადამზიდავის პასუხისმგებლობის ლიმიტებსა და პირობებს. მნიშვნელოვანია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი ვალდებულებითი სამართლის ნაწილში, ასევე საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ კანონი, რადგან ხშირად საჭიროა იმის დადგენა, თუ რომელი ქვეყნის სამართალი ვრცელდება კონოსამენტზე. სამართალწარმოების პროცესი მიმდინარეობს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მიხედვით, რომელიც ითვალისწინებს საზღვაო მოთხოვნების უზრუნველყოფის სპეციალურ მექანიზმებს.
სასამართლო პრაქტიკაში გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს იმის დადგენას, შეიცავს თუ არა კონოსამენტი საარბიტრაჟო დათქმას. თუ კონოსამენტი უთითებს ლონდონის ან სხვა საერთაშორისო არბიტრაჟზე, ქართველი იურისტის როლი ხშირად გამოიხატება ადგილზე უზრუნველყოფის ღონისძიებების (გემის დაკავება) განხორციელებაში და უცხოელი პარტნიორების დახმარებაში.
მომსახურების პროცესი: რას უნდა ელოდოთ
დავის დაწყებისას, იურისტი პირველ რიგში აანალიზებს კონოსამენტის უკანა მხარეს (Back of B/L terms) დატანილ პირობებს. შემდეგ ხდება მტკიცებულებების შეგროვება: სურვეიერის რეპორტები, პორტის ტალიმანის ჩანაწერები და კორესპონდენცია. სპეციალისტი შეაფასებს პერსპექტივას — ღირს თუ არა სასამართლო დავა, თუ სჯობს მორიგება. საჭიროების შემთხვევაში, იურისტი მიმართავს სასამართლოს გემის დაყადაღების შუამდგომლობით, რაც არის ყველაზე ეფექტური ბერკეტი გადამზიდავზე ზეწოლისთვის. მთელი პროცესის განმავლობაში თქვენ გექნებათ სრული წარმოდგენა რისკებსა და მოსალოდნელ შედეგებზე.
რატომ უნდა აირჩიოთ Legal.ge?
კონოსამენტის დავები მოითხოვს ვიწრო სპეციალიზაციას, რადგან შეცდომამ შეიძლება გამოიწვიოს მილიონობით დოლარის ზარალი. Legal.ge გაკავშირებთ ადვოკატებთან, რომლებსაც აქვთ რეალური გამოცდილება საზღვაო დავებში და იცნობენ გადამზიდავთა პასუხისმგებლობის დაზღვევის (P&I Clubs) მუშაობის სპეციფიკას. ნუ გარისკავთ ზოგადი პროფილის იურისტთან — აირჩიეთ დარგის ექსპერტი Legal.ge-ზე და დაიცავით თქვენი ტვირთი პროფესიონალურად.
განახლდა: ...