პრეტენზია — სარჩელამდე აუცილებელი ეტაპი
ტვირთის ზღვით გადაზიდვისას გადამზიდავისთვის სარჩელის წარდგენამდე აუცილებელია მის მიმართ წაყენებულ იქნეს პრეტენზია — ეს წესი საგანგებო პროცესუალური წინაპირობაა, რომლის გამოტოვებაც სარჩელს არადღეობით ტოვებს. პრეტენზია წარედგინებათ იმ პირებს, რომლებიც აწარმოებდნენ ტვირთის დატვირთვა-გადმოტვირთვისას ზღვით გადაზიდვას; ხოლო თუ ტვირთი არ გადაზიდულა, პრეტენზია შეეხებათ იმ ორგანიზაციებს, რომლებსაც ტვირთის ზღვით გადაზიდვის ხელშეკრულების თანახმად უნდა გადაეზიდათ იგი. ბარგის გადაზიდასთან დაკავშირებული პრეტენზია შესაძლებელია წარედგინოს ტვირთის გადამზიდავს, გასვლის ან დანიშნულების ნავსადგურებს პრეტენზიის განმცხადებლის შეხედულებისამებრ — ანუ ბარგის პრეტენზიის შემთხვევაში განმცხადებელს არჩევნის უფლება აქვს. პრეტენზიული წესრიგის დაცვა დავის პირველი და გადამწყვეტი ნაბიჯია.
ვის აქვს პრეტენზიისა და სარჩელის განაცხადების უფლება
კანონი უფლებამოსილ პირთა ჩამონათვალს ზიანის ტიპების მიხედვით აწესრიგებს. ტვირთის გამგზავნს — გემის დაგვიანებით მიწოდების ან მიუწოდებლობის შემთხვევაში. ტვირთის დანაკლისის, დაზიანების ან დაკარგვის შემთხვევაში — ექსპედიტორს, ტვირთის მიმღებს ან გამგზავნს, იმ პირობით, თუ ის წარადგენს კონოსამენტს, აგრეთვე წერილობით ცნობას ან სათანადო საბუთს მოქმედი წესების შესაბამისად. ტვირთის მიმღებს — ტვირთის დაგვიანებით მიტანის ან გაცემის დაყოვნების შემთხვევაში, თუ იგი წარადგენს კონოსამენტს. ბარგის დაკარგვის ან დაგვიანებით მიტანის შემთხვევაში — საბარგო ქვითრის წარმდგენს, ხოლო ბარგის დანაკლისის ან დაზიანების შემთხვევაში — წერილობითი ცნობის წარმდგენს. გადატანის ხარჯების გადამეტების შემთხვევაში — ტვირთის გამგზავნს ან მიმღებს, თუ ისინი წარმოადგენენ კონოსამენტს. თუ გადატანა ხდება საზღვაო ზედნადების საფუძველზე, პრეტენზიის განმცხადებელმა კონოსამენტის ნაცვლად უნდა წარადგინოს საზღვაო ზედნადები, ხოლო ზედნადებით გადასატანი ტვირთის დაკარგვის შემთხვევაში — ქვითარი. წერილობითი ცნობის უქონლობა მოცემულ პირს პრეტენზიისა და სარჩელის უფლებას არ ართმევს, თუ დამტკიცდა, რომ წერილობითი ცნობის შედგენაზე მას უარი ეთქვა და ეს უარი გასაჩივრდა.