საბანკო გარანტია და აკრედიტივი — სამართლებრივი საფუძველი
საბანკო გარანტია და აკრედიტივ იმ ინსტრუმენტებს განეკუთვნება, რომლებიც კანონით დადგენილი საბანკო საქმიანობის ჩამონათვალში პირდაპირ ფიგურირებს: კომერციულ ბანკებისთვის ნებადართულია გარანტიების, აკრედიტივებისა და აქცეპტების გამოცემა, ფორფეტირების ჩათვლით. ეს მნიშვნელოვანია ორი მიზეზით: პირველი — გარანტიასა თუ აკრედიტივს გასცემს მხოლოდ ლიცენზირებული კომერციული ბანკი, და მეორე — ბანკის მიერ ამ მომსახურების გაწევა მკაცრად დარეგულირებულ ჩარჩოში ხდება: კომერციული ბანკის მართვა და საოპერაციო საქმიანობა წარმოებს კანონმდებლობის თანახმად, დადგენილი ადმინისტრაციული და სააღრიცხვო პროცედურებით, ლიცენზიისთვის დართული პირობებით და ეროვნული ბანკის დადგენილებებით, წესებითა და ინსტრუქციებით.
პრაქტიკული შედეგი კლიენტისთვის: გარანტიისა თუ აკრედიტივის მიღების მოთხოვნა არა ბანკის სურვილზე, არამედ საერთო სამართლებრივ ჩარჩოზეა დაფუძნებული, და ეს ჩარჩო ითვალისწინებს ბანკის მოთხოვნებს კაპიტალისა და ლიკვიდური რესურსების სათანადო დონის შენარჩუნების თაობაზე — ეს არის ბანკების კონსერვატიულობის ერთ-ერთი მიზეზი ამ ინსტრუმენტებზე.
პირობები ხელშეკრულებით განისაზღვრება
საბანკო მომსახურების თაობაზე კლიენტსა და ბანკს შორის ურთიერთობის პირობები რეგულირდება ხელშეკრულების საფუძველზე. კანონი არ ადგენს არც გარანტიის მინიმალურ ან მაქსიმალურ თანხას, არც აუცილებელ უზრუნველყოფას და არც კომისიონს: ეს პირობები — გარანტიის თანხა და ვალუტა, მოქმედების ვადა, საწინააღმდეგო უზრუნველყოფის ფორმა, საკომისიო ტარიფები და განაცხადის განხილვის ვადები — თითოეული ბანკის პოლიტიკით და თქვენთან დასადები ხელშეკრულებით განისაზღვრება. ამიტომ მომზადების ეტაპზევე უნდა დაადასტუროთ კონკრეტული პირობები ბანკთან.
სწორედ ამ ნაბიჯზე იბადება განსხვავება მომზადებულ და არამზადებულ განაცხადს შორის: ბანკი შეაფასებს თქვენს ფინანსურ ისტორიას, ანგარიშების მომსახურების გამოცდილებას და უზრუნველყოფის შესაძლებლობებს, და თითოეული ეს ელემენტი ხელშეკრულების პირობებში აისახება.
ვალდებულების დარღვევის სანქცია — ფულადი გადარიცხვების ვადები
კანონი ერთ მნიშვნელოვან სანქციას ადგენს ბანკის ვალდებულებების დარღვევის შემთხვევაში: ფულადი გადარიცხვების ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვადების დარღვევისას ბანკი ვალდებულია კლიენტს გადაუხადოს დაგვიანებული თანხის არანაკლეს 0.5 პროცენტი ყოველ ვადაგადაცილებულ საბანკო დღეზე. ამ წესის გამიზნული სფერო ზუსტად გამოირიცხოს: ის ფულადი გადარიცხვების ვადების დარღვევას ეხება და არა გარანტიის ან აკრედიტივის პირობებს — გარანტიული ურთიერთობიდან გამომდინარე პრეტენზიები სხვა წესით წარიმართება.
თუმცა გარანტიის ან აკრედიტივის ოპერაციებთან დაკავშირებული ფულადი გადარიცხვები (მაგალითად, ანგარიშიდან თანხის ჩარიცხვა გარანტიის უზრუნველყოფისთვის) სწორედ ამ წესით იცავს კლიენტს: შეთანხმებული ვადა დაირღვა და ბანკს ეს თანხის ასაგდებად ჰქონდა — დაგვიანების თითოეულ საბანკო დღეს თანხის არანაკლეს 0.5 პროცენტი ერიცხება თქვენს სასარგებლოდ.
ელექტრონული ხელმოწერა და დოკუმენტბრუნვა
ბანკთან თანამშრომლობისას აღსანიშნავია ელექტრონული ხელმოწერის სამართლებრივი რეჟიმიც: კომერციულ ბანკს უფლება აქვს, ეროვნულ ბანკთან შესათანხმებლად წარადგინოს კონკრეტული საბანკო მომსახურების გაწევისას ელექტრონული ხელმოწერის გამოყენების უსაფრთხოების პოლიტიკა, და ასეთი პოლიტიკის საფუძველზე გამოყენებულ ელექტრონულ ხელმოწერას აქვს მატერიალურ დოკუმენტზე პირადი ხელმოწერის თანაბარი იურიდიული ძალა. ეს ნიშნავს, რომ განაცხადებისა და სხვა დოკუმენტების ელექტრონული წარდგენა სრულფასოვანია იქ, სადაც ბანკის შესაბამისი პოლიტიკა მოქმედებს — კონკრეტული ფორმატი და ალგორითმი ბანკის პოლიტიკით განისაზღვრება, ამიტომ დაადასტურეთ ბანკთან.
ჩვენი მომსახურება — მომზადება და წარდგენა
ჩვენ ვაწარმოებთ საბანკო გარანტიისა და აკრედიტივის მიღების სრულ ციკლს: ვახდენთ მოთხოვნის სტრუქტურირებას — რა ტიპის გარანტია ან აკრედიტივ სჭირდება თქვენს კონტრაგენტს და რა პირობებით; ვამზადებთ დოკუმენტურ პაკეტს ბანკის მოთხოვნების შესაბამისად; ვამოწმებთ საკომისიო და უზრუნველყოფის პირობებს და ვეხმარებით მოლაპარაკებაში; და წარვადგენთ განაცხადს ბანკში თანხლებით, რათა პროცესი შეჩერებების გარეშე განვითარდეს.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვპასუხობთ საბანკო გარანტიისა და აკრედიტივის მიღებასთან დაკავშირებით ყველაზე ხშირად დასმულ კითხვებს.
დადგენილია თუ არა კანონით გარანტიის პირობები?
არა. საბანკო მომსახურების პირობები ხელშეკრულების საფუძველზე რეგულირდება: თანხა, ვადა, უზრუნველყოფა და საკომისიო თითოეული ბანკის პოლიტიკით განისაზღვრება. კანონი განსაზღვრავს საქმიანობის ჩარჩოს და ზედამხედველობას, კონკრეტული პირობები კი მოლაპარაკების საგანია — დაადასტურეთ ბანკთან.
რა ხდება, თუ ბანკმა გადარიცხვა შეთანხმებულ ვადაში არ შეასრულა?
ფულადი გადარიცხვების ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვადების დარღვევისას ბანკი ვალდებულია კლიენტს გადაუხადოს დაგვიანებული თანხის არანაკლეს 0.5 პროცენტი ყოველ ვადაგადაცილებულ საბანკო დღეზე. ყურადღება: ეს სანქცია გადარიცხვების ვადებს ეხება და არა გარანტიის ან აკრედიტივის პირობებს.
შესაძლებელია თუ არა დოკუმენტების ელექტრონულად წარდგენა?
იქ, სადაც ბანკს ეროვნულ ბანკთან შეთანხმებული ელექტრონული ხელმოწერის უსაფრთხოების პოლიტიკა აქვს, ასეთი ხელმოწერას მატერიალურ დოკუმენტზე პირადი ხელმოწერის თანაბარი იურიდიული ძალა აქვს. კონკრეტული გამოყენების ფორმატი ბანკის პოლიტიკით განისაზღვრება.
რატომ არიან ბანკები გარანტიებზე მკაცრები?
ბანკი ვალდებულია ინარჩუნებდეს კაპიტალისა და ლიკვიდური რესურსების სათანადო დონეს და ახდენდეს აქტივების დივერსიფიკაციას დანაკარგების რისკის გათვალისწინებით. გარანტია ბანკისთვის პირდაპირ ვალდებულებაა, ამიტომ მისი გაცემა თანხის სიდიდისა და უზრუნველყოფის მიმართ შედარებით ყურადღებით განიხილება.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
თუ კონტრაგენტი საბანკო გარანტიას ან აკრედიტივს ითხოვს და გსურთ განაცხადის პირველივე ცდაზე გავლა — დაგვიკავშირდით. შევაფასებთ საჭირო ინსტრუმენტის ტიპს, შევადგენთ დოკუმენტურ პაკეტს, შევადარებთ ბანკების პირობებს და წარმოგადგენთ თქვენს ინტერესებს მოლაპარაკებაში Legal.ge-ზე.