თავდებობა, ანუ ავალი, თამასუქის სამართლის განსაკუთრებული უსაფრთხოების საშუალებაა: მესამე პირი თავისი ხელმოწერით იღებს ვალდებულებას, რომ თამასუქი გადაიხდება, და ამით თამასუქის მფლობელის ნდობა ხელწერით გარანტირებულ პირზე გადაინაწილება. ავალი ხშირად გამოიყენება მაშინ, როდესაც გამცემის ან ინდოსანტის პლატოსპოსობობა საკმარის სანდო არ ჩანს და მფლობელი დამატებით გარანტიას ითხოვს. თავდებობა ფორმალური ინსტიტუტია — მისი სისწორე დეტალებზეა დამოკიდებული, და სწორედ ამიტომ ავალის გაცემაც და მისი მიღებაც სამართლებრივი შემოწმების საგანი უნდა იყოს.
ამ სერვისის ფარგლებში ჩვენ გეხმარებით ავალის სწორ გაფორმებაში, მისი შინაარსის შემოწმებაში და იმ შედეგების შეფასებაში, რომლებიც თავდებსა და გარანტირებულ პირს შეეხებათ. ქვემოთ განვმარტავთ იმ ძირითად წესებს, რომლებიც კანონი თავდებობას უთმობს.
თავდებობის არსი და დანიშნულება
თამასუქის როგორც მთელი თანხის, ისე ნაწილის გადახდა შეიძლება გარანტირებულ იქნეს თავდებობის გზით. ეს მნიშვნელოვანი დეტალია: ავალი შესაძლებელია როგორც თამასუქის სრულ თანხაზე, ისე მის ნაწილზეც, და თავდების ვალდებულების ზომა განისაზღვრება იმ შეთანხმებით, რომლითაც თავდებობა დადებულია. თავდებობას კისრულობს მესამე პირი — ანუ ის პირი, რომელიც თავად თამასუქის გადახდის ძირითად ვალდებულებაზე არ იმყოფება, მაგრამ საკუთარი ხელმოწერით ერთვება თამასუქიდან მომდინარე ურთიერთობას.
ავალის არსი სწორედ ისაა, რომ თამასუქის მფლობელს ემატება კიდევ ერთი პასუხისმგებელი პირი: თავდები და ის პირი, ვისთვისაც თავდებობა დადებულია, ერთად პასუხობენ თამასუქით ნაკისრ ვალდებულებაზე. ამიტომ ავალი ზრდის თამასუქის სანდოობას და ხშირად გახდება მოლაპარაკების გადამწყვეტი პირობა, როდესაც თამასუქით ვალდებულ პირთა რიგი საკმოდ სანდო არ არის.