რას სჯის ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 78-ე მუხლი
აირმტვერდამჭერი მოწყობილობა ის ტექნიკური კვანძია, რომელიც ატმოსფერულ ჰაერში გაფრქვევამდე იჭერს მტვერსა და მავნე აირს. საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 78-ე მუხლი ამ კვანძის სამ სხვადასხვა მდგომარეობას უკავშირებს პასუხისმგებლობას: მოწყობილობის ექსპლუატაციის წესების დარღვევას ან/და თავად მოწყობილობის გაუმართაობას, მოწყობილობის გამოუყენებლობას და მოწყობილობის უქონლობას. სამივე ვითარება ცალკე ნაწილითაა გაწერილი და თითოეულს საკუთარი ჯარიმის დიაპაზონი აქვს. სწორედ ამიტომ, თქვენი საქმის ფინანსური შედეგი უპირველესად იმაზეა დამოკიდებული, სამიდან რომელ ნაწილში მოაქცევს უფლებამოსილი ორგანო შემოწმებისას დაფიქსირებულ ფაქტს.
მუხლი ჯარიმას არ ყოფს ფიზიკურ და იურიდიულ პირებად — ერთი და იგივე დიაპაზონი ვრცელდება ყველა სამართალდამრღვევზე, ვისაც ამ მოწყობილობის ქონა და გამართული ექსპლუატაცია ევალება. პრაქტიკაში პასუხისმგებლობა იმ პირს ეკისრება, ვინც ობიექტს მართავს და ვისზეც არის მიბმული გაფრქვევის წყაროს ექსპლუატაცია. ვინაიდან კანონი ზღვრებს აწესებს და არა ერთ ფიქსირებულ თანხას, ჯარიმის კონკრეტული ოდენობა ყოველთვის ცალკე განისაზღვრება ამ ზღვრებს შორის, თავად მუხლი კი ამ არჩევანს დამატებით არ არეგულირებს.
ჯარიმის ოდენობები
78-ე მუხლი შემდეგ სანქციებს ითვალისწინებს:
- აირმტვერდამჭერი მოწყობილობების ექსპლუატაციის წესების დარღვევა ან/და ამ მოწყობილობების გაუმართაობა (პირველი ნაწილი) — დაჯარიმება 1 000 ლარიდან 10 000 ლარამდე;
- აირმტვერდამჭერი მოწყობილობების გამოუყენებლობა (მე-3 ნაწილი) — დაჯარიმება 5 000 ლარიდან 15 000 ლარამდე;
- აირმტვერდამჭერი მოწყობილობების უქონლობა (მე-5 ნაწილი) — დაჯარიმება 10 000 ლარიდან 20 000 ლარამდე.
სამივე ნაწილში ქვედა და ზედა ზღვარს შორის მნიშვნელოვანი მანძილია. ეს იმას ნიშნავს, რომ ჯარიმის ოდენობის შერჩევა თავისთავად ცალკე სამართლებრივი საკითხია და არა ავტომატური არითმეტიკა. თავად 78-ე მუხლი არ ასახელებს კრიტერიუმს, რომლითაც ამ ფარგლებში კონკრეტული თანხა უნდა შეირჩეს — ეს კოდექსის სხვა ნორმებსა და საქმის გარემოებებზეა დამოკიდებული.
განმეორებითი ჩადენა
მე-2, მე-4 და მე-6 ნაწილები ერთსა და იმავე წესს ადგენენ: თუ შესაბამისი ქმედება განმეორებით არის ჩადენილი, გამოიყენება იმავე ნაწილით გათვალისწინებული ჯარიმის მაქსიმალური ოდენობის გაორმაგება. ანუ განმეორებითობა თავად დარღვევის შინაარსს არ ცვლის, სამაგიეროდ ორმაგდება ის ჭერი, რომლის ფარგლებშიც ჯარიმა განისაზღვრება.
აქედან გამომდინარე, მნიშვნელოვანია, რომელ ნაწილს უკავშირდება განმეორებითობა: მე-2 ნაწილი პირველი ნაწილის ქმედებას ეხება, მე-4 — მე-3 ნაწილისას, მე-6 კი — მე-5 ნაწილისას. ის, თუ როგორ დგინდება განმეორებითობა, თავად 78-ე მუხლში არ არის გაწერილი და კოდექსის სხვა ნორმებით განისაზღვრება. პრაქტიკაში ხშირად ერთმანეთში ერევა 78-ე მუხლის სხვადასხვა ნაწილით ადრე დაფიქსირებული ფაქტები — მაგალითად, წარსული გაუმართაობა და ახლანდელი გამოუყენებლობა. ეს ორი სხვადასხვა ნაწილია და მათი მექანიკური შეკრება განმეორებითობას თავისთავად არ ქმნის.
როგორ ვითარდება საქმე პრაქტიკაში
საქმე, როგორც წესი, ობიექტზე ჩატარებული შემოწმებით იწყება. უფლებამოსილი ორგანოს წარმომადგენელი ადგენს სამართალდარღვევის ოქმს, რომელშიც აღწერილია გამოვლენილი ფაქტობრივი გარემოება: მოწყობილობა საერთოდ არ იყო, იდგა და არ მუშაობდა, თუ მუშაობდა ექსპლუატაციის წესების დარღვევით. ოქმში დაფიქსირებული სწორედ ეს აღწერაა ის ბირთვი, რომელზეც შემდგომში მთელი დავა შენდება — მათ შორის ის მთავარი კითხვა, სამიდან რომელი ნაწილი გამოიყენება და, შესაბამისად, რომელი დიაპაზონი ამოქმედდება.
ამიტომ ოქმის შედგენისას მიცემული ახსნა-განმარტება არანაკლებ მნიშვნელოვანია, ვიდრე შემდგომში წარდგენილი საჩივარი. თუ მოწყობილობა შემოწმების მომენტში დროებით იყო გამორთული ტექნოლოგიური ან სარემონტო მიზეზით, ეს გარემოება სწორედ იმავე დღეს უნდა დაფიქსირდეს და დოკუმენტურად გამყარდეს. ხელმოწერაზე უარი ან ზოგადი შენიშვნა „არ ვეთანხმები“ შემდგომ ეტაპზე ძალიან მცირე დახმარებაა, რადგან არაფერს ამბობს იმაზე, რა იყო სინამდვილეში.
სად ცვლის ადვოკატი შედეგს
- კვალიფიკაცია — არგუმენტაცია იმის თაობაზე, რომ ფაქტი პირველი და არა მე-3 ან მე-5 ნაწილით უნდა შეფასდეს; ეს პირდაპირ ცვლის ჯარიმის დიაპაზონს;
- ოდენობა — დიაპაზონის ქვედა ზღვარზე დაყრდნობილი არგუმენტაცია და დადგენილების დასაბუთების სისრულის შემოწმება;
- განმეორებითობა — რომელი ნაწილით იყო დაფიქსირებული ადრინდელი დარღვევა და ემთხვევა თუ არა ის იმ ნაწილს, რომლითაც ახლა ხდება კვალიფიკაცია;
- ოქმის ხარვეზები — ვინ, რა უფლებამოსილებით და რა პროცედურით შეადგინა და სრულია თუ არა ფაქტობრივი აღწერა;
- გასაჩივრება — დადგენილების გასაჩივრება კოდექსით დადგენილი წესითა და ვადაში.
ადვოკატი შედეგს არ გპირდებათ და არც უნდა დაგპირდეთ. ის, რაც რეალურად იცვლება, არის საქმის სამართლებრივი ჩარჩო: სწორად შერჩეული ნაწილი, სათანადოდ დასაბუთებული ოდენობა და დროულად წარდგენილი მტკიცებულებები.
რა მოამზადოთ კონსულტაციამდე
- სამართალდარღვევის ოქმისა და დადგენილების ასლები, ჩაბარების თარიღის დამადასტურებელი მონაცემით;
- აირმტვერდამჭერი მოწყობილობის ტექნიკური დოკუმენტაცია, მისი მონტაჟისა და ექსპლუატაციაში მიღების დამადასტურებელი დოკუმენტები;
- ტექნიკური მომსახურების, შეკეთებისა და გაზომვების ჟურნალები შემოწმების პერიოდისთვის;
- შემოწმების დღეს გადაღებული ფოტო- და ვიდეომასალა, აგრეთვე თანამშრომელთა ახსნა-განმარტებები;
- ადრინდელი დადგენილებები, თუ წარსულში იმავე ობიექტზე უკვე დაფიქსირდა დარღვევა.
ამ მასალის ერთად შეკრება შემოწმებიდან რაც შეიძლება მალე ღირს: ტექნიკური ჟურნალები და ფოტოფიქსაცია დროთა განმავლობაში იკარგება, გასაჩივრების წესსა და ვადას კი თავად 78-ე მუხლი არ ადგენს — ისინი კოდექსის სხვა ნორმებით არის განსაზღვრული და ცალკე უნდა გადამოწმდეს.