რას ეხება მუხლი 79⁶
საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 79⁶ მუხლი ერთ ვიწროდ ჩამოყალიბებულ ქმედებას სჯის: ცალკეული საშიში ქიმიური ნივთიერებებისა და პესტიციდების იმპორტზე წინასწარ დასაბუთებული თანხმობით გათვალისწინებული მოთხოვნების დარღვევას. ყურადღება მიაქციეთ ფორმულირებას — სანქცია არ ეხება თავად იმპორტს, არამედ იმ მოთხოვნების დარღვევას, რომლებიც კონკრეტულ იმპორტზე გაცემულმა თანხმობამ დაადგინა.
ეს განსხვავება პრაქტიკაში გადამწყვეტია. საქმის ამოსავალი წერტილი ის არის, რომ თანხმობა არსებობს და მას თავისი პირობები აქვს — ნივთიერების იდენტიფიკაცია, რაოდენობა, დანიშნულება, მიმღები, გამოყენების ან შენახვის რეჟიმი. სამართალდარღვევა სწორედ ამ პირობებსა და ფაქტობრივ იმპორტს შორის შეუსაბამობიდან იბადება. სანამ არ არის ნათქვამი, რომელი კონკრეტული მოთხოვნა დაირღვა, სამართალდარღვევის შემადგენლობაზე მსჯელობა ნაადრევია.
თავად მუხლი არ ჩამოთვლის, რომელი ნივთიერებები და პესტიციდები ექცევა ამ რეჟიმში, არ განსაზღვრავს, ვინ და რა წესით გასცემს თანხმობას, და არ აღწერს თანხმობის შინაარსს. ეს საკითხები სხვა კანონმდებლობით რეგულირდება, არა ამ ნორმით. ამიტომ დაცვის მომზადება ყოველთვის იმ დოკუმენტის წაკითხვით იწყება, რომელმაც კონკრეტული მოთხოვნები დაადგინა.
სანქცია: 1000 ლარი
79⁶ მუხლი ერთ ფიქსირებულ თანხას ითვალისწინებს: მოთხოვნების დარღვევა გამოიწვევს დაჯარიმებას 1000 ლარით. მუხლი არ ადგენს დიაპაზონს, რომლის ფარგლებშიც ორგანო თანხას შეარჩევდა, და მისი ტექსტი სანქციას სამართალდარღვევის სუბიექტის მიხედვით არ განასხვავებს.
ამას პირდაპირი პრაქტიკული შედეგი აქვს. რადგან თანხა თავად ნორმაშია ჩაწერილი, კამათი ჯარიმის ოდენობაზე ამ მუხლის ფარგლებში არ მიმდინარეობს — სადავო რჩება ის, არსებობს თუ არა საერთოდ სამართალდარღვევის შემადგენლობა: დაირღვა თუ არა თანხმობით გათვალისწინებული მოთხოვნა და მიეწერება თუ არა ეს დარღვევა იმ პირს, რომელსაც ოქმი შეედგინა. მუხლის მოქმედი რედაქცია 2016 წლის 13 აპრილის №4953 კანონს ეყრდნობა.
ვის ეხება ეს მუხლი
ნორმა იმ პირებს ეხება, რომლებიც საშიშ ქიმიურ ნივთიერებებსა და პესტიციდებს შემოიტანენ ან იმპორტის პროცესს ორგანიზებას უწევენ:
- იმპორტიორ კომპანიებს და მათ დეკლარანტებს;
- სასოფლო-სამეურნეო და სამრეწველო საწარმოებს, რომლებიც ასეთ ნივთიერებებს საკუთარი წარმოებისთვის შემოიტანენ;
- დისტრიბუტორებსა და საწყობის ოპერატორებს, რომლებიც პარტიის მიღებასა და შენახვაზე არიან პასუხისმგებელი;
- იმ პირებს, ვინც თანხმობის მისაღებად წარადგინა განაცხადი და მასში აღწერილ პირობებზე იღებს ვალდებულებას.
ვინაიდან თანხმობა კონკრეტულ იმპორტს უკავშირდება, პასუხისმგებლობის საკითხი ხშირად სწორედ იმაზე დგება, მიწოდების ჯაჭვის რომელ რგოლს მიეწერება შეუსაბამობა. თუ დოკუმენტები ერთმა მხარემ მოამზადა, პარტია მეორემ მიიღო, ხოლო შენახვის პირობებს მესამე აკონტროლებდა, ეს არსებითი და არა ფორმალური საკითხია.
როგორ მიმდინარეობს საქმე
საქმე, როგორც წესი, დოკუმენტების შედარებით იწყება: ერთ მხარეს არის წინასწარ დასაბუთებული თანხმობა თავისი მოთხოვნებით, მეორე მხარეს — ფაქტობრივი პარტია, მისი თანმხლები დოკუმენტაცია და დეკლარირებული მონაცემები. თუ ამ ორს შორის შეუსაბამობა დგინდება, ფორმდება ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი.
შეუსაბამობა სხვადასხვა სახის შეიძლება იყოს: პარტიის რაოდენობა, ნივთიერების იდენტიფიკაცია, მიმღები ან დანიშნულება შეიძლება არ ემთხვეოდეს იმას, რაც თანხმობაშია აღწერილი, ან პირობა შეიძლება ეხებოდეს იმას, თუ როგორ უნდა მოხდეს პარტიის მიღება და შენახვა. თითოეული ეს შემთხვევა სხვადასხვა მტკიცებულებას მოითხოვს, ამიტომ პირველივე ეტაპზე მნიშვნელოვანია იმის დაზუსტება, კონკრეტულად რომელ პირობაზეა საუბარი და რომელი დოკუმენტით დგინდება იგი. ეს დაზუსტება შემდგომ განსაზღვრავს, რა უნდა შეაგროვოთ და რაზე უნდა იმსჯელოს საქმის განმხილველმა ორგანომ.
79⁶ მუხლი თავად არ ადგენს, რა უნდა შეიცავდეს ოქმი, რომელი ორგანო განიხილავს საქმეს ან როგორ საჩივრდება მიღებული გადაწყვეტილება — ეს კოდექსის ზოგადი ნაწილისა და შესაბამისი უწყების უფლებამოსილების საკითხია. ამ ნორმიდან მხოლოდ ორი რამ დგინდება: აკრძალული ქმედება და მისთვის დაწესებული თანხა. ყველა დანარჩენი პასუხი სხვაგან უნდა მოიძებნოს, და ეს თავისთავად სასარგებლო ორიენტირია, როცა ოქმის ფორმულირებას ამოწმებთ.
რა შეგიძლიათ გააკეთოთ და სად ცვლის ადვოკატი შედეგს
ვინაიდან ჯარიმა ფიქსირებულია, დაცვა შემადგენლობაზე მუშაობს და არა თანხის შემცირებაზე. პრაქტიკულად ეს ნიშნავს სამი კითხვის შემოწმებას: ზუსტად რომელი მოთხოვნის დარღვევაზეა საუბარი და სად არის ეს მოთხოვნა ჩამოყალიბებული; ნამდვილად სცილდება თუ არა ფაქტობრივი იმპორტი თანხმობის პირობებს; და მიეწერება თუ არა გადაცდომა იმ პირს, რომელსაც ოქმი შეედგინა.
ადვოკატი ამ საკითხებს დოკუმენტებით ამუშავებს: ადარებს თანხმობის ტექსტს დეკლარაციასა და თანმხლებ დოკუმენტაციას, ამოწმებს, ეხება თუ არა დაფიქსირებული შეუსაბამობა სწორედ თანხმობით გათვალისწინებულ მოთხოვნას თუ სხვა, ამ მუხლის მიღმა არსებულ წესს, აზუსტებს კომპანიის შიგნით პასუხისმგებლობის განაწილებას და, საჭიროების შემთხვევაში, ამზადებს დადგენილების გასაჩივრებას. შედეგი წინასწარ არავის შეუძლია დაპირდეს, მაგრამ თითოეული ეს საკითხი მტკიცებულებებით უნდა გადაწყდეს.
რა მოამზადოთ
კონსულტაციამდე შეაგროვეთ ის დოკუმენტები, რომლებიც თანხმობასა და ფაქტობრივ იმპორტს შორის კავშირს აღწერს:
- წინასწარ დასაბუთებული თანხმობა და მასზე გაცემული ყველა დანართი ან ცვლილება;
- ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი და დადგენილება, თუ ის უკვე გამოცემულია;
- საბაჟო დეკლარაცია, ინვოისი, სატრანსპორტო და თანმხლები დოკუმენტაცია;
- ნივთიერების უსაფრთხოების პასპორტი, ეტიკეტირება და პარტიის იდენტიფიკაციის მონაცემები;
- მიმოწერა მიმწოდებელთან და უწყებასთან, რომელიც პირობების შეთანხმებას ასახავს;
- შიდა ინსტრუქციები და პასუხისმგებელი პირების განსაზღვრის დოკუმენტები.