რას სჯის დღეს მუხლი 71¹
საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მუხლი 71¹ დაცული ტერიტორიების მიწების დანაგვიანებასა და დაზიანებას ეხება. მუხლის კითხვისას პირველი, რასაც ყურადღება უნდა მიაქციოთ, არის ის, რომ მისი შვიდი ნაწილიდან დღეს მხოლოდ ერთი მოქმედებს: პირველი, მე-2, მე-3, მე-4, მე-6 და მე-7 ნაწილები ამოღებულია, ამიტომ ბრალდება მათ ვერ დაეყრდნობა.
მოქმედი მე-5 ნაწილი სჯის დაცული ტერიტორიების მიწების დაბინძურებას ან დაზიანებას, რომელიც ჩადენილია რადიოაქტიური, ბაქტერიოლოგიური, ქიმიური ან სხვა მავნე ნივთიერებებით, რადიოაქტიური ნარჩენებით, სამრეწველო, საყოფაცხოვრებო ან სხვაგვარი ჩამდინარე წყლებით, აგრეთვე მავნე ნივთიერებათა გამონაფრქვევებით. ეს ჩამონათვალი ამომწურავია იმ გაგებით, რომ ქმედება სწორედ მასში უნდა ჯდებოდეს; თუ ოქმში აღწერილი ფაქტი ამ კატეგორიებს არ შეესაბამება, მე-5 ნაწილი სწორი ნორმა არ არის.
ჯარიმა ფიქსირებულია
მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული ქმედება გამოიწვევს დაჯარიმებას 3000 ლარის ოდენობით. ეს ფიქსირებული თანხაა: მუხლი არ აწესებს ქვედა და ზედა ზღვარს და, შესაბამისად, არ ტოვებს ჩარჩოს, რომლის შიგნითაც თანხაზე შეიძლებოდა კამათი.
სწორედ ამიტომ ამ მუხლით მიმდინარე დავის ცენტრი, როგორც წესი, თანხის ოდენობა კი არა, თავად კვალიფიკაციაა. სამი კითხვა რჩება ღიად: მოხდა თუ არა დაბინძურება ან დაზიანება; ჩამოთვლილთაგან რომელი ნივთიერებით, ნარჩენით, ჩამდინარე წყლით ან გამონაფრქვევით; და იყო თუ არა შესაბამისი მიწა დაცული ტერიტორიის მიწა. თუ ერთ-ერთ კითხვაზე პასუხი უარყოფითია, მე-5 ნაწილი არ გამოიყენება.
შენიშვნა გონივრული ვადის შესახებ
მუხლს ახლავს შენიშვნა, რომელსაც პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს: ამ მუხლით გათვალისწინებული სამართალდარღვევების შედეგების გამოსასწორებლად სამართალდამრღვევს მიეცემა გონივრული ვადა. კანონი, ანუ, პირდაპირ ითვალისწინებს შედეგის გამოსწორების შესაძლებლობას და ამ მიზნით დროის მიცემას.
ამავე დროს, მუხლი არ აზუსტებს, ვინ განსაზღვრავს ამ ვადას, რამდენ დღეს ან თვეს ნიშნავს „გონივრული“ და რა შედეგი დგება მისი დაცვის ან დაუცველობის შემთხვევაში. ამიტომ ამ საკითხებზე დასკვნა თქვენს საქმეში არსებული დოკუმენტებიდან უნდა გამომდინარეობდეს და არა ვარაუდიდან. ნუ დაეყრდნობით იმას, რაც მუხლში არ წერია — მათ შორის იმ მოლოდინს, რომ შედეგის გამოსწორება თავისთავად აუქმებს ჯარიმას; ამას მუხლი არ ამბობს.
ვის ეხება ეს მუხლი პრაქტიკაში
მუხლი 71¹ სუბიექტთა წრეს ცალკე არ განსაზღვრავს — ის ქმედებას სჯის. პრაქტიკაში კი კითხვა ჩვეულებრივ შემდეგ სიტუაციებში ჩნდება:
- საწარმო ან ობიექტი, საიდანაც ჩამდინარე წყალი ან მავნე ნივთიერების გამონაფრქვევი დაცული ტერიტორიის მიწაზე ხვდება;
- სამშენებლო ან ინფრასტრუქტურული სამუშაო, რომელიც დაცული ტერიტორიის მიწაზე ან მის უშუალო მიმდებარედ მიმდინარეობს;
- ნარჩენების გატანა, დროებით განთავსება ან განთავსების ადგილის მოწყობა;
- ქიმიური ნივთიერების ტრანსპორტირება ან შენახვა, როცა ხდება დაღვრა;
- სამეურნეო საქმიანობა, რომლის დროსაც მავნე ნივთიერება ხვდება დაცული ტერიტორიის მიწაზე.
ასეთ სიტუაციებში ხშირად რამდენიმე პირია ჩართული — მესაკუთრე, ოპერატორი, კონტრაქტორი. ვის მიმართ დგება ოქმი, ფაქტებზეა დამოკიდებული, ხოლო ფაქტებს დოკუმენტები ადგენს: ხელშეკრულებები, სამუშაოს ჟურნალები, შიდა ინსტრუქციები და პასუხისმგებელი პირების დანიშვნის აქტები. სწორედ ამიტომ ღირს ამ მასალის შეგროვება მაშინვე, სანამ ის დროთა განმავლობაში დაიკარგება.
როგორ მიმდინარეობს საქმე
საქმე იწყება ოქმით, რომელსაც უფლებამოსილი პირი ადგენს, და გრძელდება საქმის განხილვითა და დადგენილების მიღებით. ვინაიდან მე-5 ნაწილი კონკრეტულ ნივთიერებებსა და ჩამდინარე წყლებზეა აგებული, ფაქტის დადასტურება ჩვეულებრივ მოითხოვს იმის ჩვენებას, თუ რა მოხვდა მიწაზე და რა კავშირშია იგი თქვენს საქმიანობასთან.
გაითვალისწინეთ, რომ მუხლი 71¹ თავად არ განსაზღვრავს, რომელი უწყება ადგენს ოქმს, რა ვადაში საჩივრდება დადგენილება და რა შინაარსი უნდა ჰქონდეს მას. ეს კოდექსის სხვა ნორმებით წესრიგდება და თქვენს საქმეზე ცალკე უნდა გადამოწმდეს.
რა უნდა მოამზადოთ და სად ეხმარება იურისტი
3000 ლარი ფიქსირებული სანქციაა, ამიტომ მომზადება მთლიანად ფაქტებსა და კვალიფიკაციაზეა ორიენტირებული. მოამზადეთ:
- ოქმი და დადგენილება, ჩაბარების თარიღების მითითებით;
- დოკუმენტი, რომელიც ადგილს და მიწის სტატუსს ადასტურებს;
- ნებისმიერი მასალა ნივთიერების, ნარჩენის ან ჩამდინარე წყლის წარმომავლობის შესახებ;
- თქვენი საქმიანობის ტექნიკური დოკუმენტაცია: სქემები, ჟურნალები, ხელშეკრულებები კონტრაქტორებთან;
- შედეგის გამოსწორებაზე მიმართული ნებისმიერი ქმედების მტკიცებულება, შენიშვნით გათვალისწინებული გონივრული ვადის კონტექსტში.
იურისტი ამოწმებს, ნამდვილად ხვდება თუ არა ქმედება მოქმედ მე-5 ნაწილში — და არა ამოღებულ ნაწილებში, რომლებზეც დაყრდნობა დაუშვებელია; ასევე იმას, ადასტურებს თუ არა მასალა ოქმში აღწერილს. შედეგს წინასწარ ვერავინ დაგპირდებათ, მაგრამ ფიქსირებული ჯარიმის პირობებში სწორედ ეს შემოწმებაა ის, რაც საქმეზე რეალურად მოქმედებს.
დაბოლოს, ერთი წმინდად პრაქტიკული რჩევა: ყველა დოკუმენტს, რომელსაც ხელს აწერთ ან იღებთ, შეუნახეთ ჩაბარების თარიღი. როგორც ზემოთ აღინიშნა, ვადებს თავად ეს მუხლი არ ადგენს; ისინი კოდექსის სხვა ნორმებით წესრიგდება და თქვენს საქმეზე დოკუმენტების მიხედვით დგინდება. ამავე მასალაში უნდა ჩანდეს შენიშვნით გათვალისწინებული გონივრული ვადის მიმდინარეობის დოკუმენტური კვალიც, მით უმეტეს რომ თავად შენიშვნა არ აზუსტებს, ვინ და როგორ განსაზღვრავს ამ ვადას და რა შედეგი დგება მისი დაცვის შემთხვევაში.