რას აწესრიგებს მუხლი 66²
საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მუხლი 66² ეხება ერთ კონკრეტულ ლიცენზიას — ექსპორტის მიზნით სოჭის გირჩითა და „გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი ველური ფლორისა და ფაუნის სახეობებით საერთაშორისო ვაჭრობის შესახებ“ კონვენციის (CITES) დანართებში შეტანილი თეთრყვავილას ბოლქვებით ან/და ყოჩივარდას გორგლებით სარგებლობის ლიცენზიას. მუხლი არ სჯის თავად ამ საქმიანობას: ის სჯის ლიცენზიის მფლობელს იმისთვის, რომ ლიცენზიასთან დაკავშირებული ვალდებულება არ შეასრულა.
მუხლის სტრუქტურა ორ ვალდებულებას მიჰყვება. პირველი — ანგარიშგება: მფლობელმა დადგენილი წესითა და დადგენილ ვადაში უნდა წარადგინოს ანგარიში სალიცენზიო პირობების შესრულების შესახებ. მეორე — თავად სალიცენზიო პირობების დაცვა. ეს ორი რამ ერთმანეთს არ ცვლის და მუხლში ცალკე ნაწილებადაა გამიჯნული. მუხლის ტექსტს ახლავს ცვლილებების ჩამონათვალი: საქართველოს 2011 წლის 5 მაისის №4651, 2016 წლის 2 მარტის №4798, 2018 წლის 20 აპრილის №2196 და 2023 წლის 15 ნოემბრის №3668 კანონები.
ორი დარღვევა და მათი ჯარიმები
მუხლი ორ ნაწილს შეიცავს და თითოეულს თავისი ფიქსირებული თანხა აქვს:
- პირველი ნაწილი — სალიცენზიო პირობების შესრულების შესახებ ანგარიშის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით და დადგენილ ვადაში წარუდგენლობა: დაჯარიმება 500 ლარის ოდენობით;
- მეორე ნაწილი — თავად სალიცენზიო პირობების დარღვევა: დაჯარიმება 2 000 ლარის ოდენობით.
გაითვალისწინეთ განსხვავება: 500 ლარი ეხება დოკუმენტის — ანგარიშის — დროულად წარუდგენლობას, 2 000 ლარი კი თავად პირობების დარღვევას. ამიტომ დადგენილების წაკითხვისას პირველი კითხვა ისაა, რომელ ნაწილზეა საუბარი, რადგან სწორედ ეს განსაზღვრავს, რას უნდა უპასუხოთ არსებითად.
როგორ მრავლდება ჯარიმა შენიშვნის მიხედვით
მუხლს ორნაწილიანი შენიშვნა აქვს და სწორედ იქ დევს ამ მუხლის ყველაზე მძიმე ფინანსური შედეგი. შენიშვნა ორსაფეხურიან ესკალაციას აწესებს:
- პირობების დარღვევისთვის პასუხისმგებლობის დაკისრების მიუხედავად, თუ ლიცენზიის მფლობელი სალიცენზიო პირობებს დადგენილ ვადაში მაინც არ შეასრულებს — „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესის შესაბამისად — ეს გამოიწვევს ამ მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმის გასამმაგებას;
- ამის შემდეგ, პასუხისმგებლობის დაკისრების მიუხედავად, ლიცენზიის გამცემის მიერ განმეორებით დადგენილ ვადაში პირობების შეუსრულებლობა გამოიწვევს დაჯარიმებას ამ მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმის ცხრამაგი ოდენობით.
მაგალითისთვის: თუ სალიცენზიო პირობების დარღვევისთვის ჯარიმა 2 000 ლარია, გასამმაგებული ოდენობა 6 000 ლარს შეადგენს, ცხრამაგი კი — 18 000 ლარს. ორივე შენიშვნა ცალკე ითვალისწინებს გამონაკლისს: ისინი არ ვრცელდება ამ კოდექსის 232-ე მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევებზე. ამიტომ, თუ საქმე ესკალაციის საფეხურზეა, აუცილებლად შეამოწმეთ, რომელ ვადაზეა საუბარი და ვინ დაადგინა ის.
ვის ეხება ეს მუხლი
მუხლის ტექსტი პასუხისმგებელ სუბიექტს პირდაპირ ასახელებს — ეს არის ლიცენზიის მფლობელი. ამიტომ ამ საქმეებში მნიშვნელოვანია არა ის, ვინ შეასრულა ფიზიკურად კონკრეტული სამუშაო, არამედ ის, ვისზეა ლიცენზია გაცემული და ვის ეკისრებოდა ანგარიშგების ან პირობის შესრულების ვალდებულება. თუ საქმიანობა რამდენიმე პირს შორის იყო განაწილებული — მაგალითად, შემგროვებელი, გადამზიდავი და ექსპორტიორი ერთი და იგივე პირი არ იყო — ეს გარემოება უნდა იყოს დოკუმენტურად ასახული, რადგან ვალდებულების ადრესატს მუხლი თავად განსაზღვრავს და ის ფაქტობრივ განაწილებას ავტომატურად არ მიჰყვება. პრაქტიკულად ეს ნიშნავს, რომ ლიცენზიის მფლობელისთვის მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ საქმიანობის, არამედ ანგარიშგებისა და ვადების კონტროლიც — მაშინაც კი, როცა თავად სამუშაოს სხვა ასრულებს.
რას უნდა მიაქციოთ ყურადღება საქმეში
ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა საქმე, როგორც წესი, ოქმის შედგენით იწყება და დადგენილებით სრულდება. ამ კატეგორიაში დავა თითქმის ყოველთვის ვადებსა და დოკუმენტებზე გადის, ამიტომ შეამოწმეთ:
- მუხლის რომელი ნაწილია მითითებული — ანგარიშის წარუდგენლობა თუ პირობების დარღვევა;
- ემთხვევა თუ არა დაკისრებული თანხა ამ ნაწილს — 500 ან 2 000 ლარს, ხოლო ესკალაციის შემთხვევაში სამმაგ ან ცხრამაგ ოდენობას;
- რომელი კონკრეტული სალიცენზიო პირობა ითვლება დარღვეულად;
- რა ვადა იყო დადგენილი, ვის მიერ და როგორ გეცნობათ იგი;
- რა მტკიცებულება არსებობს ანგარიშის წარდგენის ან წარუდგენლობის შესახებ.
მუხლი 66² თავად არ ადგენს, რა ვადაში და რომელ ორგანოში საჩივრდება დადგენილება — ის ორ დარღვევასა და მათ ჯარიმებს, 500 და 2 000 ლარს, აგრეთვე შენიშვნით გათვალისწინებულ სამმაგ და ცხრამაგ ესკალაციას განსაზღვრავს. გასაჩივრების წესი კოდექსის სხვა ნორმებით დგინდება და თქვენს საქმეზე ცალკე უნდა დაზუსტდეს.
რას ცვლის ადვოკატი და რა მოამზადოთ
ადვოკატი შედეგს ვერ გპირდებათ, მაგრამ მას შეუძლია საქმის ის ნაწილი გააკონტროლოს, რომელიც თქვენზეა დამოკიდებული: სწორად წაიკითხოს კვალიფიკაცია, დროულად შეიტანოს საჩივარი და დოკუმენტები დროზე წარადგინოს. ამ მუხლის შემთხვევაში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ესკალაციის შეჩერება — რაც უფრო ადრე დგინდება, რომელი პირობაა შეუსრულებელი და რა ვადაა დარჩენილი, მით ნაკლებია ალბათობა, რომ საქმე სამმაგ ან ცხრამაგ ჯარიმამდე მივიდეს.
კონსულტაციისთვის მოამზადეთ თავად ლიცენზია და მისი პირობები; ყველა წარდგენილი ანგარიში და მათი წარდგენის დამადასტურებელი დოკუმენტი; ლიცენზიის გამცემთან მიმოწერა, განსაკუთრებით ვადების დადგენის შესახებ; ოქმისა და დადგენილების ასლები; ინფორმაცია იმის შესახებ, როდის ჩაგბარდათ თითოეული დოკუმენტი.