რას აწესრიგებს მუხლი 85¹
საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მუხლი 85¹ ეხება ქიმიურ საშუალებათა — მათ შორის, მცენარეთა დაცვისა და ნიადაგის განოყიერების ქიმიურ საშუალებათა — გარემოში გამოყენების ნორმებისა და მათი ტრანსპორტირების, შენახვისა და გამოყენების წესების დარღვევას, რამაც ზიანი მიაყენა ცხოველთა სამყაროს და მათ საბინადრო გარემოს. ანუ მუხლი არ სჯის ქიმიური საშუალების გამოყენებას როგორც ასეთს: ის სჯის დადგენილი ნორმებისა და წესების დარღვევას მაშინ, როცა ამას კონკრეტული შედეგი მოჰყვა.
მუხლი ძველია და თანამედროვე რედაქციამდე რამდენიმე ეტაპად მივიდა — საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1985 წლის 16 ოქტომბრის №408 ბრძანებულებიდან საქართველოს 1997 წლის 12 ივნისის №759 კანონამდე. მისი კონსტრუქცია მაინც მკაფიოა: დარღვევა პლუს დამდგარი ზიანი.
რომელი წესები იგულისხმება
მუხლის ტექსტი ორ ჯგუფს გამოყოფს და ორივეს ერთსა და იმავე სახდელს უკავშირებს:
- ქიმიურ საშუალებათა გარემოში გამოყენების ნორმები — ანუ რა ოდენობით, სად და რა პირობებში დაიშვება მათი გამოყენება;
- ამ ქიმიურ საშუალებათა ტრანსპორტირების, შენახვისა და გამოყენების წესები — ანუ როგორ უნდა გადაიზიდოს, შეინახოს და გამოიყენოს ისინი.
მუხლი ცალკე ხაზს უსვამს, რომ ეს ეხება მცენარეთა დაცვისა და ნიადაგის განოყიერების ქიმიურ საშუალებებსაც. თავად ნორმებსა და წესებს მუხლი არ ჩამოთვლის — ის მათზე მიუთითებს. ამიტომ ყოველ კონკრეტულ საქმეში პირველი კითხვა ისაა, რომელი ნორმა ან წესი ითვლება დარღვეულად და საიდან მომდინარეობს იგი. თუ ეს საქმის მასალებიდან არ ჩანს, ბრალდების შინაარსი გაურკვეველი რჩება.
ზიანი, როგორც შემადგენლობის ნაწილი
მუხლი 85¹ იმით განსხვავდება ბევრი მომიჯნავე ნორმისგან, რომ შედეგს პირდაპირ ასახელებს: დარღვევას უნდა მოჰყოლოდა ზიანი ცხოველთა სამყაროსა და მათი საბინადრო გარემოსთვის. ეს ორი ელემენტი — დარღვევა და ზიანი — მუხლის ტექსტში ერთმანეთთანაა დაკავშირებული, ამიტომ საქმეში ცალკე გასარკვევია არა მხოლოდ ის, დაირღვა თუ არა წესი, არამედ ისიც, რა ზიანი დადგა და რა კავშირშია ის დარღვევასთან.
პრაქტიკული დასკვნა თქვენთვის ასეთია: ამ მუხლის საქმეში ორივე მხარეს აქვს რაზე ისაუბროს — ერთი მხრივ, თავად წესის შინაარსზე, მეორე მხრივ კი იმაზე, რითი დასტურდება დამდგარი ზიანი და მისი წარმომავლობა. მეორე ამ სფეროში იშვიათად არის თავისთავად ცხადი: ადგილზე არსებული მდგომარეობა სეზონთან და ამინდთან ერთად იცვლება, და რაც უფრო შორდება შეფასება მოვლენებს, მით უფრო რთულია კავშირის ჩვენება ნებისმიერი მიმართულებით. ეს კითხვები დადგენილებაშივე უნდა იყოს ასახული და არა ნაგულისხმევი.
რა სანქციას ითვალისწინებს კანონი
მუხლი 85¹ ერთ სახდელს ითვალისწინებს: აღწერილი დარღვევა, რამაც ზიანი მიაყენა ცხოველთა სამყაროს და მათ საბინადრო გარემოს, გამოიწვევს დაჯარიმებას 150-დან 200 ლარამდე. ეს დიაპაზონია და არა ფიქსირებული თანხა — ქვედა ზღვარი 150 ლარია, ზედა ზღვარი 200 ლარი, ორ ზღვარს შორის სხვაობა კი 50 ლარი. კონკრეტული ოდენობა სწორედ ამ ფარგლებში განისაზღვრება.
მუხლის ტექსტში სხვა სახის სახდელი — მათ შორის, ცალკე გამკაცრებული სანქცია განმეორებით ჩადენისთვის — ჩაწერილი არ არის. ზიანის ანაზღაურების საკითხს ეს მუხლი არ არეგულირებს. ამიტომ, თუ დადგენილებაში 150-დან 200 ლარამდე დიაპაზონის გარეთ არსებულ თანხას ხედავთ, შეამოწმეთ, ნამდვილად ამ მუხლითაა თუ არა საქმე დაკვალიფიცირებული და არ ერევა თუ არა მასში სხვა მუხლიც.
როგორ ვითარდება საქმე პრაქტიკაში
ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა საქმე, როგორც წესი, ოქმის შედგენით იწყება და დადგენილებით სრულდება. თქვენთვის გადამწყვეტია, რა წერია ამ ორ დოკუმენტში. წაკითხვისას შეამოწმეთ:
- დასახელებულია თუ არა კონკრეტული ნორმა ან წესი, რომელიც დარღვეულად ითვლება;
- აღწერილია თუ არა ქმედება დროისა და ადგილის მითითებით;
- რაში გამოიხატა ზიანი ცხოველთა სამყაროსა და მათი საბინადრო გარემოსთვის და რითი დასტურდება იგი;
- ჯდება თუ არა დაკისრებული თანხა 150-დან 200 ლარამდე დიაპაზონში.
მუხლი 85¹ თავად არ ადგენს, რა ვადაში და რომელ ორგანოში საჩივრდება დადგენილება და როგორ ითვლება ეს ვადა — ის მხოლოდ შემადგენლობასა და 150-დან 200 ლარამდე ჯარიმას განსაზღვრავს. ეს საკითხები კოდექსის სხვა ნორმებით წესრიგდება, ამიტომ დოკუმენტი მიღებისთანავე წაიკითხეთ და ისინი თქვენს საქმეზე ცალკე დააზუსტეთ.
რას ცვლის ადვოკატი და რა მოამზადოთ
ადვოკატი შედეგს ვერ გპირდებათ, მაგრამ მას შეუძლია საქმის ის ნაწილი გააკონტროლოს, რომელიც თქვენზეა დამოკიდებული: სწორად წაიკითხოს კვალიფიკაცია, დროულად შეიტანოს საჩივარი, თანმიმდევრულად ჩამოაყალიბოს პოზიცია და მტკიცებულებები დროზე წარადგინოს. ამ მუხლის საქმეებში დაცვის ხაზი ხშირად სწორედ ორ კითხვაზე გადის — დადასტურებულია თუ არა კონკრეტული ნორმის დარღვევა და დადასტურებულია თუ არა სწორედ ამ დარღვევით გამოწვეული ზიანი.
კონსულტაციისთვის მოამზადეთ ოქმისა და დადგენილების ორიგინალები ან ფოტოასლები; ინფორმაცია იმის შესახებ, როდის ჩაგბარდათ დოკუმენტი; გამოყენებული პრეპარატის შეძენის, შენახვისა და გამოყენების დოკუმენტაცია — ეტიკეტი, ინსტრუქცია, ზედნადები, სასაწყობო ჩანაწერები; დამუშავების ჟურნალი ან სამუშაო გეგმა, თუ ასეთი გაქვთ; ადგილის ფოტო- და ვიდეომასალა თარიღით; აგრეთვე იმ პირთა საკონტაქტო მონაცემები, ვინც სამუშაოს დაესწრო ან მასში მონაწილეობდა.