რას განსაზღვრავს სისხლის სამართლის კოდექსის მუხლი 181
გამოძალვა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის მე-181 მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულია, რომელიც მიმართულია ქონებრივი ურთიერთობების წინააღმდეგ და ერთდროულად ეხება პირის ფსიქიკურ თავისუფლებას. კანონის თანახმად, გამოძალვად ითვლება სხვისი ნივთის ან ქონებრივი უფლების გადაცემის ან ქონებრივი სარგებლობის მოთხოვნა, რომელსაც ერთვის დაზარალებულის ან მისი ახლო ნათესავის მიმართ ძალადობის გამოყენების, მათი ნივთის განადგურების ან დაზიანების, მათთვის სახელის გამტეხი ცნობის გახმაურების ან სხვა ისეთი ცნობის გავრცელების მუქარა, რომელმაც შეიძლება არსებითად დააზიანოს მათი უფლებები.
თუ ამ მუხლით ბრალდება შეეხება თქვენს ოჯახს, ან თქვენ ხართ გამოძალვის მსხვერპლი, მნიშვნელოვანია ზუსტად იცოდეთ, რა ქმედება ითვლება გამოძალვად, როგორ ხდება მისი კვალიფიკაცია ცალკეულ ნაწილებად და რა სასჯელებია გათვალისწინებული. ამ გვერდზე დეტალურად არის აღწერილი მუხლის სამივე ნაწილი და ის მიმართულებები, რომლებითაც მუშაობს ადვოკატი ასეთ საქმეებზე.
დანაშაულის არსი — მოთხოვნა და მუქარა
გამოძალვის შემადგენლობა ორი აუცილებელი ელემენტისგან შედგება. პირველი არის მოთხოვნა — სხვისი ნივთის ან ქონებრივი უფლების გადაცემის ან ქონებრივი სარგებლობის მოთხოვნა დაზარალებულისგან. მეორე არის მუქარა, რომელიც ამ მოთხოვნას ახლავს თან: ძალადობის გამოყენების მუქარა დაზარალებულის ან მისი ახლო ნათესავის მიმართ, მათი ნივთის განადგურების ან დაზიანების მუქარა, სახელის გამტეხი ცნობის გახმაურების მუქარა ან სხვა ისეთი ცნობის გავრცელების მუქარა, რომელმაც შეიძლება არსებითად დააზიანოს მათი უფლებები.
სხვაობა მარტივი ქონებრივი მოთხოვნისა (მაგალითად, სამოქალაქო-სამართლებრივი ვალდებულების შესრულების მოთხოვნისა) და გამოძალვისა სწორედ ამ მუქარის ნიშანშია. თუ მოთხოვნა საფუძვლიანია და მას არ ახლავს კანონით დაძალების აკრძალული ფორმები, ეს ამ მუხლით არ ისჯება. სასამართლო პრაქტიკაში ხშირად სწორედ ეს საზღვარი ხდება დავის საგანი, და აქ ადვოკატის სწორი პოზიცია ცვლის საქმის შედეგს.
აღსანიშნავია, რომ მუხლი არ შემოიფარგლება მხოლოდ ნივთის გადაცემის მოთხოვნით — იგივე წესი ვრცელდება ქონებრივი უფლების გადაცემის და ქონებრივი სარგებლობის მოთხოვნაზეც. ეს ნიშნავს, რომ დანაშაულის ფორმები მრავალფეროვანია და მოიცავს იმ შემთხვევებსაც, როცა პირი თხოულობს არა კონკრეტულ ნივთს, არამედ უფლებას ან სარგებლობას, რომელსაც ქონებრივი ღირებულება აქვს. მუქარის თითოეული ჩამოთვლილი სახე — ძალადობა, ნივთის განადგურება ან დაზიანება, სახელის გამტეხი ცნობის გახმაურება ან უფლებებისთვის არსებითად ზიანის მიმყენებელი სხვა ცნობის გავრცელება — ცალკე ანალიზს საჭიროებს.

