ლოჯისტიკა, როგორც საქმიანობის სფერო, საქართველოს კანონმდებლობაში ერთი ცალკეული „ლოჯისტიკის ლიცენზიით“ არ არის განვითარებული: ნებართვათა კატალოგი მასზე განსაზღვრულ, კონკრეტულ ოპერაციებს უკავშირებს — საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვებს. ამ გვერდზე თქვენ ნახავთ, რომელი ნებართვები ესაჭიროება გადამზიდავს საზღვარგარეთული გადაზიდვებისათვის, რა განსაკუთრებით ვრცელდება უცხო ქვეყნის გადამზიდავებზე, როგორ ხდება ამ ნებართვების ელექტრონული გაცემა და როგორ დაგეგმოთ განაცხადის მომზადება ისე, რომ არ შეეშალოთ ხელი სხვადასხვა ნებართვის სახეებში.
ნებართვათა კატალოგი და ლოჯისტიკის ადგილი მასში
საქმიანობის ლიცენზიებისა და ნებართვების სისტემა ნებართვის სახეების ერთიანი კატალოგზეა აგებული: კანონი ცალ-ცალკე ასახელებს იმ ქმედებებს, რომლებისათვისაც ნებართვა სავალდებულოა. ეს ნიშნავს, რომ რეგულირება არ ვრცელდება მთლიან „ლოჯისტიკურ საქმიანობაზე“ ზოგადად — იგი მიმართულია კონკრეტული, კატალოგში ჩამოთვლილი ოპერაციებისკენ, და გადამზიდავმა ზუსტად უნდა იცოდეს, ეხება თუ არა ესა თუ ის ოპერაცია მის საქმიანობას.
კატალოგში სატრანსპორტო-ლოჯისტიკური სფეროდან შედის საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვის ნებართვა და ქვოტაზე მეტი ერთჯერადი გადაზიდვის ნებართვა. ამასთან, კატალოგი სხვა სფეროებიდანაც შეიცავს საქონლის მოძრაობასთან დაკავშირებულ ნებართვებს — მაგალითად, ვეტერინარულ კონტროლს დაქვემდებარებული პროდუქციის ტრანზიტისა და იმპორტის, ფიტოსანიტარიულ კონტროლს დაქვემდებარებული მცენარეული წარმოშობის პროდუქციის იმპორტის, თავისუფალი ვაჭრობის პუნქტისა და საბაჟო საწყობის საქმიანობის ნებართვებს. ეს ნებართვები სხვა საგანს არეგულირებს და მათი ლოჯისტიკურ გადაზიდვის ნებართვასთან არევა განაცხადის მომზადებისას შეცდომის წყაროა.
საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვის ნებართვა
საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვის ნებართვა კატალოგის ცალკე სახეა. მისი პრაქტიკული მნიშვნელობა იმაში მდგომარეობს, რომ ქვეყნის ტერიტორიიდან ან მის გავლით საერთაშორისო გადაზიდვის უფლება ცალკე ადმინისტრაციული გადაწყვეტილებით — ნებართვით — გამოისყიდება. გადამზიდავისათვის გადაწყვეტითია გადაზიდვის ორი მახასიათებელი: მისი საერთაშორისო ხასიათი და ტვირთის საავტომობილო ტრანსპორტით გადაზიდის ფაქტი.
ამ ნებართვის სახე განსხვავდება სხვა სახეებისაგან თავისი ადრესატითაც: იგი ეხება სატვირთო ავტოტრანსპორტით მომსახურებას და სწორედ ამ სეგმენტში ქმნის წინასწარი ნებართვის რეჟიმს. იმ სერვისებზე, რომლებიც კატალოგში ჩამოთვლილ ოპერაციებს არ ემთხვევა, ეს კატალოგი ცალკე ნებართვას არ განსაზღვრავს: რეგულირების ობიექტი მხოლოდ ჩამოთვლილი ქმედებებია, და გადამზიდავის დანარჩენი საქმიანობა კატალოგის ფარგლებს გარეთ რჩება.
ქვოტაზე მეტი ერთჯერადი გადაზიდვა უცხო გადამზიდავის მიერ
კატალოგი ცალკე სახედ გამოყოფს საქართველოს ტერიტორიიდან უცხო ქვეყნის გადამზიდველის მიერ განხორციელებული ერთჯერადი საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვის (დადგენილი კვოტის ზევით) ნებართვას. ეს ნორმა იცავს დადგენილ კვოტას: თუ უცხო ქვეყნის გადამზიდავი კვოტის ფარგლებს გასცდება, ყოველი ასეთი ერთჯერადი გადაზიდვა საქართველოს ტერიტორიიდან ცალკე ნებართვას მოითხოვს.
ამგვარი დაყოფა მნიშვნელოვანია გადამზიდავის დასაგეგმად: ჩვეულებრივი საერთაშორისო გადაზიდვის ნებართვა და კვოტაზე მეტი ერთჯერადი გადაზიდვის ნებართვა ორი განსხვავებული ადმინისტრაციული აქტია. უცხო გადამზიდავმა ყოველი გადაზიდვის წინ უნდა გადაამოწმოს, ხვდება თუ არა იგი დადგენილ კვოტაში: კვოტის ზევით აღმასრულებელი გადაზიდვა სხვა განაცხადსა და სხვა ნებართვის სახეს ნიშნავს, და მათი არევა განაცხადზე უარის თქმის საფუძველი შეიძლება გახდეს.
ასევე მნიშვნელოვანია ნებართვის ამ სახის ერთჯერადობა: იგი კონკრეტულ, ერთ გადაზიდვას აფარგლებს და არ არის გათვლილი ხანგრძლივ პერიოდზე. გადამზიდავი, რომელიც რეგულარულად მუშაობს ქვოტის ზევით, თითოეული ახალი გადაზიდვისათვის ცალკე განაცხადს გეგმავს.
ელექტრონული გაცემა და მართვის ერთიანი ავტომატური საშუალებები
ლიცენზიის ან ნებართვის გამცემი ორგანო უფლებამოსილია ლიცენზიის ან ნებართვის გაცემასთან დაკავშირებული საქმისწარმოებისა და ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის მიზნით გამოიყენოს პროგრამული უზრუნველყოფა და მართვის ერთიანი ავტომატური საშუალებები. ეს ნიშნავს, რომ განაცხადის მიღება, განხილვა და გადაწყვეტილების გამოცემა შესაძლებელია სრულიად ელექტრონულად — მართვის ერთიანი ავტომატური საშუალებების მეშვეობით.
გამცემი ორგანო უფლებამოსილია ლიცენზიასთან ან ნებართვასთან დაკავშირებული ნებისმიერი ინფორმაცია ან დოკუმენტი — მათ შორის, სალიცენზიო ან სანებართვო მოწმობა და მისი დუბლიკატი — მიიღოს, გამოსცეს ან გასცეს მართვის ერთიანი ავტომატური საშუალებების გამოყენებით. ასევე ელექტრონულად შეიძლება აწარმოოს უწყებრივი სალიცენზიო ან სანებართვო რეესტრი — ეს კი იმას ნიშნავს, რომ გაცემული ნებართვების შესახებ მონაცემები ციფრულ სახით ინახება და ხელმისაწვდომია.
გამცემი ორგანო უფლებამოსილია ელექტრონული ასლის სახით შეინახოს და გასცეს მის მიერ შექმნილი ან მასთან დაცული ნებისმიერი დოკუმენტი — მათ შორის, სანებართვო მოწმობა, მისი დუბლიკატი და უწყებრივი რეესტრის ასლი. გამოცემულ ან გაცემულ დოკუმენტებსა და რეესტრში მონაცემები შეიძლება შეტანილ იქნეს მექანიკური ან ელექტრონული საშუალებებით. პრაქტიკულად ეს იმას ნიშნავს, რომ გადამზიდავს შეუძლია ნებართვის მოწმობა ელექტრონულ ფორმატში მიიღოს და დაკარგვის შემთხვევაში დუბლიკატიც იმავე გზით აღადგინოს.
ელექტრონული საშუალებების გამოყენება გამორიცხავს ქაღალდის ფორმაში ხელმისაწვდომობის აუცილებლობას: ინფორმაციის მიღება, დოკუმენტაციის გაცემა და რეესტრის აწარმოება ერთსა და იმავე ტექნიკურ გარემოში ხორციელდება. გადამზიდავისათვის ეს ნიშნავს სწრაფ კომუნიკაციას გამცემ ორგანოსთან და დოკუმენტების უფრო მარტივ აღდგენას.
რა უნდა იცოდეს გადამზიდავმა განაცხადამდე
საერთაშორისო გადაზიდვების დაგეგმვისას პირველ ნაბიჯად თქვენ უნდა დაადგინოთ გადაზიდვის ზუსტი ტიპი: არის თუ არა იგი ჩვეულებრივი საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვა, თუ აღესრულება იგი უცხო ქვეყნის გადამზიდველის მიერ დადგენილი კვოტის ზევით — ეს განსაზღვრავს განაცხადში მითითებული ნებართვის სახეს.
მეორე ნაბიჯია გამცემი ორგანოს განსაზღვრა: ნებართვას გასცემს ის ორგანო, რომელიც შესაბამისი ნებართვის სახის მიმართ უფლებამოსილია, და განაცხადი სწორედ მას მიეწოდება. მესამე ნაბიჯია დოკუმენტაციის მომზადება: განაცხადი წერილობითია და მას თანდართული საბუთების ნუსხა უნდა ერთოდეს. ვინაიდან საქმისწარმოება შესაძლებელია ელექტრონულად, გადამზიდავს სასარგებლოა წინასწარ გაეგებოს გამცემი ორგანოს ელექტრონული სისტემის შესაძლებლობები — ეს დროს ზოგავს და შუალედურ კომუნიკაციას ამცირებს.
დაგეგმვისას გაითვალისწინეთ, რომ ქვოტაზე მეტი გადაზიდვის შემთხვევაში ნებართვა ერთჯერადია: ყოველი ახალი გადაზიდვა ახალ განაცხადს საჭიროებს. სწორად აწყობილი კალენდარი — რომელი გადაზიდვა რომელ ნებართვას ეყრდნობა — ერთადერთი გზაა, თავიდან აირიდოთ შესვენებები გადაზიდვების გრაფიკში.