რას ნიშნავს საგზაო ტრანსპორტის ნებართვა და როდის არის ის საჭირო
საგზაო ტრანსპორტის ნებართვა არის საჯარო სამართლის აქტი, რომელიც გადამზიდველს ან გადამყვანს აძლევს განსაზღვრული სახეობის სატრანსპორტო საქმიანობის განხორციელების უფლებას და ამავდროულად უწყვეტი კონტროლის ობიექტი ხდება. საავტომობილო ტრანსპორტის შესახებ კანონი ზუსტად განსაზღვრავს, რომელი საქმიანობა ექვემდებარება ნებართვას, ვინ გასცემს მას, რა ვადაში და რომელ შემთხვევებში შეიძლება მისი გაუქმება. ამ გვერდზე ვხსნით კანონის მე-5-1, მე-5-2, მე-5-3, მე-5-6 და მე-5-8 მუხლებს და ვაჩვენებთ, სად იმალება პრაქტიკული შეცდომების რისკი — არასწორ ორგანოსთან მიმართვიდან ვადების გამოტოვებამდე. ცალკე გავიმიხილავთ კვოტებთან დაკავშირებულ საკითხებსაც, რადგან საერთაშორისო გადაზიდვებში ნებართვის რეჟიმი საერთაშორისო ხელშეკრულებების საფუძველზეა აგებული და მისი ცოდნა უცხოელ პარტნიორებთან მუშაობისასაც არის საჭირო.
რომელი საქმიანობა საჭიროებს ნებართვას
კანონის მე-5-1 მუხლის მიხედვით, საავტომობილო ტრანსპორტის დარგში საქმიანობის განხორციელების უფლება გააჩნია ნებისმიერ ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს, თუმცა ნებართვა გაიცემა მხოლოდ განსაზღვრულ სახეობებზე: მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში რეგულარული სამგზავრო გადაყვანა; დედაქალაქში მსუბუქი ავტომობილით — ტაქსით — გადაყვანა; საერთაშორისო ხელშეკრულებით დადგენილი საერთაშორისო სამგზავრო გადაყვანა და სატვირთო გადაზიდვა; აგრეთვე საქართველოს ტერიტორიიდან საერთაშორისო სატვირთო გადაზიდვა დადგენილი კვოტის ზევით, რომელიც ხორციელდება უცხო ქვეყნის გადამზიდველის მიერ. დაუშვებელია ნებართვის გაცემაზე უარის თქმა გასაცემი ნებართვების რაოდენობის შეზღუდვის მოტივით, გარდა კანონით დადგენილი გამონაკლისებისა.
ვინ გასცემს ნებართვას და რა ვადაში
კანონის მე-5-2 მუხლი ნებართვების გამცემ ორგანოებს ანაწილებს საქმიანობის სახეობების მიხედვით. კვოტის ზევით საქართველოს ტერიტორიიდან საერთაშორისო სატვირთო გადაზიდვის ნებართვას გასცემს სააგენტო ნებართვის მაძიებლის მიერ მიმართვიდან ორ სამუშაო დღემდე ვადაში, რის შემდეგაც შესაბამისი მონაცემები შეიტანება უწყებრივ სანებართვო რეესტრში. საერთაშორისო გადაყვანისა და გადაზიდვის სხვა სახეობების ნებართვებს სააგენტო გასცემს ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ კანონის შესაბამისად.
მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში რეგულარული სამგზავრო გადაყვანის ნებართვას გასცემს მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი ორგანო ან მის მიერ უფლებამოსილი მერიის სტრუქტურული ერთეული. თბილისის მუნიციპალიტეტის შემთხვევაში ეს უფლებამოსილება ქალაქის მთავრობას, მის მიერ უფლებამოსილ სტრუქტურულ ერთეულს ან მუნიციპალიტეტის მიერ დაფუძნებულ იურიდიულ პირს აქვს, ხოლო რუსთავი-თბილისის მარშრუტზე განსაკუთრებული წესია — გამცემი ორგანო რუსთავის მხარეს აქვს, თბილისის წარმომადგენლობითი ორგანოს ნორმატიული აქტით დადგენილი მარშრუტების გათვალისწინებით. ტაქსის ნებართვა დედაქალაქში და სხვა თვითმმართველ ქალაქებშიც მუნიციპალური ორგანოების კომპეტენციაა, ხოლო ნებართვის გაცემაზე უარის თქმის, კონტროლისა და გაუქმების წესი ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ კანონით დგინდება.
დოკუმენტები, პირობები და ვადები
კანონის მე-5-3 მუხლით საერთაშორისო გადაყვანებსა და გადაზიდვებზე ნებართვის მისაღებად საჭირო დოკუმენტები და სანებართვო პირობები განისაზღვრება საქართველოს მთავრობის ნორმატიული აქტით. კანონი აქაც მოითხოვს, რომ ყოველი დოკუმენტის მოთხოვნა და პირობა ემსახურებოდეს ლეგიტიმურ მიზანს — ადამიანის სიცოცხლის, ჯანმრთელობის, გარემოს, საკუთრებისა და სხვა უფლებების დაცვას, საზოგადოებრივი წესრიგისა და საჯარო ინტერესების უზრუნველყოფას ან მომსახურების სათანადო ხარისხს — და იყოს ამ მიზნისთვის გამოსადეგი და აუცილებელი. ეს სტანდარტი მნიშვნელოვანი იარაღია გადამზიდველის ხელში: თუ მოთხოვნილი დოკუმენტი ან პირობა ამ ჩარჩოს გარეთ არის, მას აქვს საფუძველი გაასაჩივროს ის, და ჩვენი გუნდი ამ შეფასებას ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში ახდენს.
ვადების თვალსაზრისით კანონის მე-5-6 მუხლი განსაზღვრავს: რეგულარული გადაყვანის, ტაქსისა და საერთაშორისო გადაზიდვების ნებართვები გაიცემა არანაკლებ ერთი წლის ვადით; მუნიციპალურ სახეობებზე ვადებს მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანო განსაზღვრავს, საერთაშორისო სახეობებზე კი — საქართველოს მთავრობა, და ეს განსხვავება მიმართვის დაგეგმვისასაც უნდა გავითვალისწინოთ. კანონით არსებობს ერთჯერადი ნებართვაც, რომელიც გაიცემა მისი ერთჯერადი გამოყენების მიზნით. ხოლო მე-5-8 მუხლი პირდაპირ ამბობს: ნებართვა უქმდება ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ კანონის შესაბამისად — ამიტომ გაუქმების საფუძვლების ცოდნა იმდენადვე მნიშვნელოვანია, როგორც თავად ნებართვის მიღებისა.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენ დღეში გაიცემა სააგენტოს ნებართვა?
საქართველოს ტერიტორიიდან საერთაშორისო სატვირთო გადაზიდვის ნებართვა კვოტის ზევით გაიცემა მიმართვიდან ორ სამუშაო დღემდე ვადაში, რის შემდეგაც მონაცემები უწყებრივ სანებართვო რეესტრში ჯდება.
სად მივმართო რეგულარული გადაყვანის ნებართვისთვის?
მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელ ორგანოში ან უფლებამოსილ მერიის სტრუქტურულ ერთეულში; თბილისსა და რუსთავი-თბილისის მარშრუტზე კანონით დადგენილი განსაკუთრებული წესი მოქმედებს.
რა ვადით გაიცემა ნებართვები?
არანაკლებ ერთი წლის ვადით, კონკრეტული ვადები კი მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანოს ან მთავრობის გადაწყვეტილებით განისაზღვრება.
შეიძლება თუ არა ნებართვის გაუქმება?
დიახ, ნებართვა უქმდება ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ კანონის შესაბამისად, ამიტომ გაუქმების საფუძვლების წინასწარ ცოდნა რისკებს ამცირებს.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის გუნდი გეხმარებათ ნებართვის მთელ ციკლში: ვადგენთ, რომელი ორგანოს კომპეტენციაა თქვენი სახეობა, ვამოწმებთ საჭირო დოკუმენტების სიას და მათ თავსიმართლველობას, ვამზადებთ მიმართვას და, საჭიროების შემთხვევაში, ვიცავთ თქვენს კანონიერ ინტერესებს უარის ან გაუქმების საკითხებზე. დაგვიკავშირდით — შევაფასებთ თქვენს სიტუაციას, განვსაზღვრავთ საჭირო ნებართვის სახეობასა და გამცემ ორგანოს და მოვამზადებთ საიმედო, სრულყოფილ გზავნილს, რომელიც პროცესს დროში არ გააჭიანურებს.