საზოგადოებრივი ტრანსპორტის სანებართვო საფუძველი
საზოგადოებრივი ტრანსპორტი — რეგულარული სამგზავრო გადაყვანები და ტაქსი — ლიცენზირებისა და ნებართვების შესახებ კანონით სანებართვო რეჟიმით არის დაცული. ნებართვების სახეების ჩამონათვალში პირდაპირ არის გათვალისწინებული მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში რეგულარული სამგზავრო გადაყვანის ნებართვა, საქართველოს დედაქალაქში ან სხვა თვითმმართველ ქალაქში მსუბუქი ავტომობილით — ტაქსით გადაყვანის ნებართვა, და საავტომობილო სამგზავრო გადაყვანის ნებართვა. ეს სამი სახე აწყობს საზოგადოებრივი მგზავრგადაყვანების სამართლებრივ რუკას: მუნიციპალური რეგულარული ხაზები, ქალაქის ტაქსი და საერთო საავტომობილო სამგზავრო გადაყვანა. გამოყოფა პრაქტიკულია: სხვადასხვა სახეს სხვადასხვა გამცემი ორგანო და გაცემის ფორმა აქვს.
მუნიციპალური რეგულარული ხაზები — კონკურსი და გამცემი ორგანოები
მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში რეგულარული სამგზავრო გადაყვანის ნებართვას კონკურსის წესით გასცემს მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი ორგანო. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში ეს ფუნქცია ეკისრება თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობას, მის მიერ უფლებამოსილ მერიის სტრუქტურულ ერთეულს ან მუნიციპალიტეტის მიერ დაფუძნებულ იურიდიულ პირს; სხვა თვითმმართველ ქალაქში — ამ ქალაქის აღმასრულებელ ორგანოს, უფლებამოსილ მერიის სტრუქტურულ ერთეულს ან თვითმმართველი ქალაქის მიერ დაფუძნებულ საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს.
კონკურსში გამარჯვებული ნებართვის მაძიებელი ნებართვის მისაღებად იხდის ნებართვის გაცემის ფასს, მოსაკრებელი კი ამ ნებართვის გაცემისას არ გადაიხდევინება. გაცემის ფასს განსაზღვრავს და კონკურსის ჩატარებისა და ფასის გადახდის წესებს ამტკიცებს მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანო, ხოლო გაცემის ფასი შესაბამისი მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტში ჩაირიცხება. კონკურსი ნიშნავს, რომ მუნიციპალიტეტი წინასწარ ზღუდავს იმ ოპერატორთა რაოდენობას, რომლებიც რეგულარულ ხაზებზე მუშაობენ, და შერჩევის კრიტერიუმებს თავად ადგენს.
ტაქსი — ქალაქის დონეზე
საქართველოს დედაქალაქში მსუბუქი ავტომობილით — ტაქსით გადაყვანის ნებართვას გასცემს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობა, მის მიერ უფლებამოსილი მერიის სტრუქტურული ერთეული ან მუნიციპალიტეტის მიერ დაფუძნებული იურიდიული პირი, ხოლო სხვა თვითმმართველ ქალაქში — ამ თვითმმართველი ქალაქის მერიის სტრუქტურული ერთეული ან მის მიერ დაფუძნებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირი. ნებართვის მაძიებელი გადაყვანის ნებართვის მისაღებად იხდის ნებართვის გაცემის ფასს და მოსაკრებელი ამ შემთხვევაშიც არ გადაიხდევინება.
დედაქალაქში სანებართვო პირობებს, ნებართვის გაცემის წესს, გაცემის ფასსა და მისი გადახდის წესს ამტკიცებს საქართველოს დედაქალაქის წარმომადგენლობითი ორგანო — საკრებულო, ხოლო სხვა თვითმმართველ ქალაქში — იმ ქალაქის საკრებულო. გაცემის ფასი ჩაირიცხება დედაქალაქის ან შესაბამისი თვითმმართველი ქალაქის ბიუჯეტში. ტაქსის შემთხვევაში ქალაქის საკრებულო, როგორც ადგილობრივი წარმომადგენლობითი ორგანო, პირდაპირ პასუხობს იმაზე, როგორ მუშაობს ქალაქში მსუბუქი ავტომობილებით გადაყვანის ბაზარი.
საავტომობილო სამგზავრო გადაყვანა და რეგულირების საზღვრები
ჩამონათვალი ცალკე სახედ მოიცავს საავტომობილო სამგზავრო გადაყვანის ნებართვას — ეს არის გადაყვანის ზოგადი საავტომობილო სახე, რომელიც მუნიციპალური რეგულარული ხაზებისა და ტაქსის გარდა სხვა სამგზავრო მიმდინარეობებს ფარავს. სამივე სახე ერთად ქმნის იმ ჩარჩოს, რომლითაც ოპერატორი ზუსტად იცის, რომელი ნებართვა ესაჭიროება მისი მომსახურების ტიპისთვის.
ამ ნორმები არ განსაზღვრავენ მგზავრგადაყვანის ტარიფებს, განრიგებს, ავტობუსების ტექნიკურ მოთხოვნებს ან მძღოლების კვალიფიკაციას — ეს საკითხები სატრანსპორტო და საგზაო კანონმდებლობის სხვა ნორმებით დგინდება. ასევე არ შეიცავენ ისინი კონკურსის კონკრეტულ კალენდარს ან გაცემის ფასის ოდენობას: ფასს და წესებს მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანო ადგენს, ამიტომ ეს დეტალები თითოეული მუნიციპალიტეტისთვის განსხვავებულია და განაცხადამდე უნდა გადამოწმდეს.
პრაქტიკული რეკომენდაციები ოპერატორისთვის
პირველი: განსაზღვრეთ თქვენი მომსახურების ტიპი — მუნიციპალური რეგულარული ხაზი, ტაქსი თუ სხვა საავტომობილო სამგზავრო გადაყვანა — რადგან ამაზე არის დამოკიდებული სახე და გამცემი ორგანო. მეორე: რეგულარული გადაყვანის ნებართვა მხოლოდ კონკურსით გაიცემა — ადევნეთ თვალი მუნიციპალიტეტის განცხადებებს. მესამე: ტაქსისთვის პირობები ქალაქის საკრებულოს აქტით დგინდება — თბილისისა და სხვა ქალაქების წესები ერთმანეთისგან განსხვავდება. მეოთხე: დაიმახსოვრეთ ფინანსური მხარე — მოსაკრებელი არ გადაიხდევინება, არამედ ერთჯერადი გაცემის ფასი იხდება, რომელიც შესაბამის ბიუჯეტში ჩაირიცხება. გამცემი ორგანოების ეს დანაწილება ქმნის იმ მისამართსაც, რომლისადმიც მგზავრსა და ოპერატორს შეუძლიათ მიმართონ.
ხშირად დასმული კითხვები
საზოგადოებრივ ტრანსპორტთან დაკავშირებით ყველაზე ხშირად დასმული კითხვები და მოკლე პასუხები.
რომელი ნებართვები ფარავს საზოგადოებრივ ტრანსპორტს?
მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში რეგულარული სამგზავრო გადაყვანის ნებართვა, დედაქალაქსა და თვითმმართველ ქალაქებში ტაქსით გადაყვანის ნებართვა და საავტომობილო სამგზავრო გადაყვანის ნებართვა.
როგორ გაიცემა მუნიციპალური რეგულარული გადაყვანის ნებართვა?
კონკურსის წესით, მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი ორგანოს მიერ; თბილისში — მუნიციპალიტეტის მთავრობის, უფლებამოსილი სტრუქტურული ერთეულის ან დაფუძნებული იურიდიული პირის მიერ. გამარჯვებული იხდის გაცემის ფასს.
ვინ ადგენს ტაქსის პირობებს?
დედაქალაქის შემთხვევაში — საქართველოს დედაქალაქის წარმომადგენლობითი ორგანო, საკრებულო; სხვა თვითმმართველ ქალაქში — იმ ქალაქის საკრებულო. ისინი ამტკიცებენ პირობებს, გაცემის წესს და ფასს.
გადაიხდევინება თუ არა მოსაკრებელი?
არა — როგორც რეგულარული გადაყვანის, ისე ტაქსის ნებართვის გაცემისას მოსაკრებელი არ გადაიხდევინება; ნებართვის მაძიებელი იხდის გაცემის ფასს, რომელიც შესაბამის ბიუჯეტში ჩაირიცხება.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
ჩვენ დაგეხმარებით ნებართვის სახის განსაზღვრაში, გამცემი ორგანოს იდენტიფიკაციაში, კონკურსში მონაწილეობის მომზადებასა და სანებართვო პირობების შესრულების დოკუმენტირებაში. დაგვიკავშირდით Legal.ge-ზე — საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ბიზნესი სანებართვო საფუძვლიდან იწყება.