ტრანსსასაზღვრო გადასახადები

საერთაშორისო საგადასახადო დაგეგმვა

რატომ არის მნიშვნელოვანი ურთიერთდამოკიდებულობა?

ის კონტროლირებულ ოპერაციად აქცევს საერთაშორისო გარიგებას და საბაზრო პრინციპს აწესებს; ზღვარი ხშირად წილის არანაკლებ 20 პროცენტია.

რა არ ქმნის მუდმივ დაწესებულებას?

დამოუკიდებელი პროფესიონალური შუამავალი, მხოლოდ ფლობა, მივლინება, მხოლოდ კონტროლი და მოსამზადებელ-დამხმარე საქმიანობა.

როგორ ფიქსირდება საბაზრო ფასი?

ხუთი მეთოდიდან ყველაზე მისასადაგებლით; კრიტერიუმებს ფინანსთა მინისტრი განსაზღვრავს.

ვის უკავშირდება წინასწარი შეთანხმება?

მხოლოდ იმ გადამხდელს, ვისთანაც დაიდო; სამსახურის უფროსი დებს მიმართვის საფუძველზე ოპერაციების დაწყებამდე.

3 წთ·8 თებ 2026

ურთიერთდამოკიდებული პირები

საერთაშორისო საგადასახადო დაგეგმვა ეფუძნება ურთიერთდამოკიდებულობის ცნებას: ურთიერთდამოკიდებულად ითვლებიან ის პირები, რომელთა შორის განსაკუთრებული ურთიერთობა შეიძლება გავლენას ახდენდეს მათი ან მათ მიერ წარმოდგენილი პირების საქმიანობის პირობებზე ან ეკონომიკურ შედეგებზე. კანონი ასეთად მიიჩნევს, მაგალითად, ერთი საწარმოს დამფუძნებლებს, თუ მათი ჯამური წილი არანაკლებ 20 პროცენტია; ერთი პირის მეორე საწარმოში პირდაპირ ან არაპირდაპირ მონაწილეობას იმავე ზღვარით; კონტროლს; თანამდებობრივ დაქვემდებარებას; ნათესაობასა და ამხანაგობის წევრობას. ნათესავებად პირველი შტოს მიხედვით ითვლებიან მეუღლე, მშობელი, შვილი, და, ძმა, მეორე შტოთი — მათი მეუღლეები, მშობლები, შვილები, დები და ძმები; სამეურვეო ურთიერთობა გათანაბრებულია ოჯახურ ერთობასთან. ამ ნორმების მიზნებისთვის კონტროლი გულისხმობს სამეთვალყურეო საბჭოს წევრობას, დირექტორობას, დანიშვნის უფლებას და ხმის უფლების მქონე წილის ან აქციების 20 პროცენტის ფლობას.

მუდმივი დაწესებულება

არარეზიდენტის საგადასახადო კვალი საქართველოში ხშირად მუდმივი დაწესებულებით იწყება: ასეთად ითვლება განსაზღვრული ადგილი, რომლის გამოყენებითაც უცხოური საწარმო ან არარეზიდენტი ფიზიკური პირი ნაწილობრივ ან მთლიანად ახორციელებს ეკონომიკურ საქმიანობას ქვეყანაში, დამოკიდებული წარმომადგენლის ჩათვლით. მუდმივ დაწესებულებას უთანაბრდება სამშენებლო მოედანი, სამონტაჟო ან საამწყობო ობიექტი თანდართული საკონტროლო საქმიანობით, დანადგარები და ხომალდები ბუნებრივი რესურსების დასაზვერად, მართვის ადგილი, ფილიალი, წარმომადგენლობა, განყოფილება, ოფისი, სააგენტო, საამქრო ან საბადო. განსაკუთრებული წესით, უცხოური საწარმოს მუდმივ დაწესებულებად ითვლება სხვა პირის მიერ ამ საწარმოს 3 თვეზე მეტი ხნით მართვაც. ამასთან, მუდმივ დაწესებულებას არ წარმოშობს პროფესიონალური სტატუსის მქონე დამოუკიდებელი შუამავალი, ფასიანი ქაღალდების, წილების ან ქონების მხოლოდ ფლობა, თანამშრომლების მივლინება ან მხოლოდ კონტროლირება; არ მიეკუთვნება მას ისეთი დაწესებულებაც, რომელიც გამოიყენება მხოლოდ საქონლის შენახვის, დემონსტრირების, შესყიდვის, ინფორმაციის შეგროვების ან საერთოდ მოსამზადებელ-დამხმარე ხასიათის საქმიანობისთვის. რეგისტრაციის ვალდებულება ეკისრება საგადასახადო ორგანოს, ხოლო დაწესებულება ასეთად ითვლება რეგისტრაციის, უფლებამოსილების მინდობის ან წარმომადგენლობითი საქმიანობის დაწყების მომენტიდან.

კონტროლირებული ოპერაციები და საბაზრო პრინციპი

თუ საქართველოს საწარმო ერთ ან რამდენიმე ფინანსურ ან კომერციულ ოპერაციას ახორციელებს ურთიერთდამოკიდებულ უცხოურ საწარმოსთან, თითოეული მათგანი თავის დასაბეგრ მოგებას საბაზრო პრინციპის შესაბამისად განსაზღვრავს: ოპერაციის პირობები არ უნდა განსხვავდებოდეს იმ პირობებისგან, რომლებსაც დამოუკიდებელი საწარმოები შედარებად ვითარებაში შეთანხმდებოდნენ. პირობების შეუსაბამობისას ის მოგება, რომელიც საბაზრო პრინციპისას წარმოიშვა მაგრამ არ წარმოიშვა, ჩართულ იქნება დასაბეგრ მოგებაში. ამ წესით ვრცელდება ოპერაციები საწარმოს საკუთარ მუდმივ დაწესებულებასთანაც, და განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყნის რეზიდენტთან ოპერაცია კონტროლირებულად ითვლება ურთიერთდამოკიდებულობის გარეშეც. საბაზრო ფასის კრიტერიუმებს განსაზღვრავს ფინანსთა მინისტრი.

განახლდა: 7 ნოე 2026

გადამოწმებულია მოქმედ კანონმდებლობასთან: 27 ივნ 2026

სამართლებრივი საფუძველი: