დისტანციური მუშაობის სამართლებრივი ჩარჩო
დისტანციური მუშაობის ხელშეკრულება საქართველოს შრომის კოდექსში ცალკე ხელშეკრულების ტიპად არ არსებობს — ეს ჩვეულებრივი შრომითი ხელშეკრულებაა, რომელშიც სამუშაო ადგილის დებულება საგანგებო სიფრთხილით უნდა იყოს დაწერილი. ასეთი დოკუმენტის გაფორმება ოთხ ნორმაზეა აგებული: ფორმა და ვადა (მუხლი 12), არსებითი პირობები — მათ შორის სამუშაო ადგილის განსაზღვრის ორი ვარიანტი (მუხლი 14), პირობების შეცვლის წესი (მუხლი 20) და შეჯამებული აღრიცხვა არარეგულარული გრაფიკისთვის (მუხლი 26).
ფორმა, ვადა და არსებითი პირობები
თუ შრომითი ურთიერთობა 1 თვეს აღემატება, ხელშეკრულება წერილობით იდება (მუხლი 12, პუნქტი 2); განსაზღვრული ვადით დადება მხოლოდ კანონით ჩამოთვლილი საფუძვლებით შეიძლება, წინააღმდეგ შემთხვევაში — ან 30 თვეს გადაცილებული და მიმდევრობით დადებული ვადიანი ხელშეკრულებების შემთხვევაში — ურთიერთობა უვადო ხდება (მუხლი 12, პუნქტები 3–5). დისტანციური მუშაობისთვის გადამწყვეტი მუხლი 14-ის პირველი პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტია: სამუშაო ადგილი არსებითი პირობაა, და თუ მუდმივი ან ძირითადი სამუშაო ადგილი განსაზღვრული არ არის, ხელშეკრულებაში უნდა აისახოს ინფორმაცია დასაქმებულის სხვადასხვა სამუშაო ადგილის შესახებ — ეს არის კანონიერი გზა „ფიქსირებული ადგილის გარეშე“ დისტანციური ურთიერთობის გაფორმებისთვის: დებულება, რომელიც ზუსტად განსაზღვრავს, სად ითვლება სამუშაო შესრულებულად და რომელი მიმართულებით ვრცელდება დამსაქმებლის მოთხოვნები. ეს დებულება დავის პრევენციაცაა: როცა სამუშაო ადგილი ზუსტად არის დაწერილი, ცხადია, სად ვრცელდება დამსაქმებლის ხელისუფლება და სად იწყება დასაქმებულის პირადი სივრცე. დანარჩენი არსებითი პირობები — მუშაობის დაწყების თარიღი, სამუშაო და დასვენების დრო, თანამდებობა და სამუშაოს აღწერა, ანაზღაურება და ზეგანაკვეთურის წესი, შვებულებები, შეწყვეტის წესი და კოლექტიური ხელშეკრულების დებულებები — იმავე ნუსხით იწერება.
პირობების შეცვლა — თანხმობის წესი
დისტანციური და საოფისო რეჟიმებს შორის გადასვლა არსებითი პირობების ცვლილებაა, და მუხლი 20 აქ მკაფიო წესს აწესრიგებს: დამსაქმებელს შეტყობინებით შეუძლია მხოლოდ იმ გარემოებების დაზუსტება, რომლებიც არსებით პირობებს არ ცვლის (პუნქტი 1); არსებითი პირობები კი მხოლოდ მხარეთა შეთანხმებით შეიცვლება (პუნქტი 2), გარდა კანონმდებლობის ცვლილებით განპირობებული შეცვლისა (პუნქტი 3). ამავე მუხლშია ორი ზღვარი, რომელიც ცვლილებად არ ითვლება: სამუშაო ადგილის შეცვლა, თუ საზოგადოებრივი ტრანსპორტით საცხოვრებელი ადგილიდან ახალ ადგილამდე მისასვლელად და დასაბრუნებლად დღეში არაუმეტეს 3 საათი სჭირდება და ეს არაპროპორციულ ხარჯებს არ მოითხოვს; და სამუშაოს დაწყების ან დამთავრების დროის შეცვლა არაუმეტეს 90 წუთით. ორივე გარემოების ერთდროული შეცვლა კი უკვე არსებითად ცვლილებად მიიჩნევა (პუნქტი 5). დისტანციური ხელშეკრულების პრაქტიკაში ეს ნიშნავს: „ოფისში დაბრუნების“ ცალმხრივი ბრძანება, რომელიც 3 საათიან სატრანსპორტო ზღვარს სცილდება, თანხმობას საჭიროობს.

