შრომის შინაგანაწესი და მისი როლი
დისციპლინური პასუხისმგებლობის საფუძველი ხშირად შრომის შინაგანაწესია: დამსაქმებელს უფლება აქვს, დაადგინოს შრომის შინაგანაწესი და იგი ვალდებულია დასაქმებულს გააცნოს. ეს წერილობითი დოკუმენტია, რომლითაც შეიძლება განისაზღვროს სამუშაო კვირისა და სამუშაო დღის ხანგრძლივობა, დასვენების დრო, ანაზღაურების გაცემის დრო, ადგილი და წესი, ანაზღაურებადი და არაანაზღაურებადი შვებულების წესები, შრომის პირობების დაცვა, წახალისებისა და პასუხისმგებლობის სახეები და გამოყენების წესები, აგრეთვე განცხადებისა და საჩივრის განხილვის წესი. სამუშაოს სპეციფიკის მიხედვით შესაძლებელია სპეციალური წესების დადგენაც.
კანონი აქ გარკვეულ საზღვრებსაც აწყობს: დამსაქმებელი ვალდებულია უზრუნველყოს დასაქმებულთა თანაბარი მოპყრობის პრინციპი და ამკრძალავი დებულებები ასახოს შინაგანაწესსა და სხვა დოკუმენტებში; ხელი უნდა შეუწყოს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებების რეალიზებას; ხოლო შინაგანაწესის ის დებულება, რომელიც კანონს, ინდივიდუალურ ან კოლექტიურ შრომით ხელშეკრულებას ეწინააღმდეგება, ბათილია.
დისციპლინური საფუძვლებით შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტა
შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძვლებს შორის დისციპლინურია ორი: დასაქმებულის მიერ ინდივიდუალური ან კოლექტიური ხელშეკრულებით ან შრომის შინაგანაწესით დაკისრებული ვალდებულების უხეში დარღვევა; და ამავე ვალდებულების უბრალო დარღვევა, თუ მის მიმართ ბოლო 1 წლის განმავლობაში უკვე გამოყენებული იყო დისციპლინური პასუხისმგებლობის რომელიმე ზომა. ანუ ერთი დარღვევა საკმარისი უნდა იყოს უხეში, ხოლო მეორეჯერს — განმეორებითობა გადაწყვეტს.
მნიშვნელოვანი შეზღუდვაა: შრომის შინაგანაწესით დაკისრებული ვალდებულების დარღვევა შეწყვეტის საფუძველი მხოლოდ იმ შემთხვევაში ხდება, თუ შრომის შინაგანაწესი შრომითი ხელშეკრულების ნაწილია. კანონი აგრეთვე ხაზგასმულად იცავს ზოგიერთ კატეგორიას: დაუშვებელია ხელშეკრულების შეწყვეტა დისკრიმინაციის საფუძვლით, ორსულობის შესახებ შეტყობინებიდან განსაზღვრულ პერიოდში, სამხედრო ან ალტერნატიული სამსახურის პერიოდში, ასევე ნაფიც მსაჯულად ყოფნის დროს. ამ აკრძალვების არსი ისაა, რომ დასაქმებული დაცული უნდა იყოს იმ გარემოებების გამო, რომლებზეც საკუთარ თავს ვერ აკონტროლებს, და დისციპლინური ბრალდება ამ სფეროებში თავისთავად უკანონო გადაწყვეტილებად რჩება რამდენიმე მკაფიოდ ჩამოთვლილი გამონაკლისის გარდა.