რისკის შეფასება და პრევენციის პრინციპები
სამუშაო ადგილზე სიფხიზლის პოლიტიკა შრომის უსაფრთხოების საერთო სისტემაში ჯდება: დამსაქმებელმა მუშაობის ყველა ეტაპზე, ჯანმრთელობისათვის ზიანის მიყენების რისკის შესამცირებლად ან აღმოსაფხვრელად, საწარმოს სიდიდიდან და საქმიანობის სპეციფიკიდან გამომდინარე, დადგენილი წესის მიხედვით უნდა შეაფასოს ეს რისკი, განაახლოს რისკის შეფასების შესახებ დოკუმენტი და მიიღოს შესაბამისი ზომები. შეფასება და ზომები საერთო პრინციპებზეა აგებული: არსებული რისკების თავიდან აცილება; იმ რისკების შეფასება, რომელთა აცილებაც შეუძლებელია; საფრთხის შემცირება მისი წყაროს აღმოფხვრის ჩათვლით; საფრთხის შემცველი ფაქტორების უსაფრთხოებით ჩანაცვლება; თანამიმდევრული პრევენციული ღონისძიებების პოლიტიკის შემუშავება; და წერილობითი დოკუმენტის მომზადება, რომელიც განსაზღვრავს ღონისძიებებს, ვადებს, განმახორციელებლებსა და საჭირო სახსრებს.
ამ სისტემაში პრიორიტეტიც მკაფიოა: კოლექტიური დაცვის საშუალებებს მიენიჭებს უპირატესობა ინდივიდუალურ დაცვასთან შედარებით, თუ კანონმდებლობით სხვა რამ არ არის დადგენილი. ეს ნიშნავს, რომ საწარმო ჯერ ცდილობს საფრთხის წყაროსგან დაცვას იმით, რომ საერთოდ ამცირებს ან ცვლის საფრთხის შემცველ გარემოს, და მხოლოდ ამის შემდეგ — პიროვნულ დაცვას. დამსაქმებელი ვალდებულია დასაქმებულებს ჩაუტაროს შესაბამისი სწავლება და ინსტრუქტაჟი, უზრუნველყოს სამუშაოს ადაპტირება — სამუშაო სივრცის მოწყობის, აღჭურვილობისა და მეთოდების შერჩევის თვალსაზრისით — და რისკის შეფასების შესახებ დოკუმენტი შეინახოს დადგენილი წესით.
დამსაქმებლის კონკრეტული მოვალეობები
რისკის შეფასებიდან გამომდინარე, დამსაქმებელი ვალდებულია ფუნქციების განაწილების საფუძველზე წერილობით განსაზღვროს შრომის უსაფრთხოების სფეროში ვალდებულებები და პასუხისმგებლობა; საფრთხის შემცვენ სამუშაო ადგილებზე დაუშვას მხოლოდ სპეციალური სწავლების ან ინსტრუქტაჟის გავლის პირები; გამოავლინოს და აღრიცხოს საფრთხის შემცვენი სამუშაო ადგილები; უზრუნველყოს დაცვისა და კონტროლის სისტემების უწყვეტი ფუნქციონირება; მოთხოვნის შემთხვევაში ზედამხედველ ორგანოს მიაწოდოს ინფორმაცია; საწარმო აღჭურვოს კოლექტიური დაცვის საშუალებებით; და დასაქმებული უფასოდ აღჭურვოს ეფექტიანი ინდივიდუალური დაცვის საშუალებებით ყველგან, სადაც ეს სიცოცხლის ან ჯანმრთელობის დასაცავად აუცილებელია.
წინასწარი და პერიოდული სამედიცინო შემოწმებებიც კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ტარდება — სიფხიზლის პოლიტიკის კონტექსტში ეს იმას ნიშნავს, რომ სიმთვრალესთან დაკავშირებული რისკების მართვა სამედიცინო კონტროლის ინსტრუმენტებსაც ეყრდნობა და არა მხოლოდ ადმინისტრაციულ აკრძალვებს. სიფხიზლის პოლიტიკის კუთხით გადამწყვეტი ნორმა შემდეგია: დამსაქმებელი ვალდებულია არ დაუშვას სამუშაოზე დასაქმებული ან სხვა პირი, რომელიც ალკოჰოლური, ნარკოტიკული ან ფსიქოტროპული სიმთვრალის მდგომარეობაში იმყოფება, და ამ მიზნით შიდა მარეგულირებელი ნორმებით განსაზღვროს პირთა ჯგუფი, რომელიც ზედამხედველობას გაუწევს ამ პროცესს. ანუ სიმთვრალეში სამუშაოზე ყოფნის აკრძალვა არა მხოლოდ დასაქმებულის საკუთარი ვალდებულება, არამედ დამსაქმებლის პასიური მოვალეობაცაა — ასეთი პირის დაშვება აკრძალულია.