საცხოვრებელი მშენებლობის კონტრაქტი — საფუძვლები, რაც ყოველთვის უნდა იყოს დოკუმენტში
საცხოვრებელი სახლის აშენება ან რემონტი ნარდობის ხელშეკრულებით ფორმდება, და მისი საფუძველი მუხლი 629-შია: ნარდობის ხელშეკრულებით მენარდე კისრულობს შეასრულოს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაო, ხოლო შემკვეთი ვალდებულია გადაუხადოს მენარდეს შეთანხმებული საზღაური. თუ ნარდობა ითვალისწინებს ნაკეთობის დამზადებას და მენარდე მას ამზადებს თავისი შეძენილი მასალით, იგი შემკვეთს გადასცემს საკუთრებას დამზადებულ ნაკეთობაზე; გვაროვნული ნივთის შემთხვევაში კი ნასყიდობის წესები გამოიყენება. კიდევ ერთი პრაქტიკული დეტალი: ნარდობასთან დაკავშირებული ხარჯთაღრიცხვის შედგენა არ ანაზღაურდება, თუ შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული — ანუ დაგეგმვა და ანგარიშგება ცალკე საკითხია, რომელიც ხელშეკრულებით უნდა დაიდოს.
ანაზღაურებაზე შეთანხმება — მუხლი 630
ფასის საკითხი ხელშეკრულების გულია. მუხლი 630 ორ სასარგებლო პრეზუმფციას შეიცავს. პირველი: ანაზღაურება უსიტყვოდაც ითვლება შეთანხმებულად, თუ გარემოებების მიხედვით ნარდობა მხოლოდ ანაზღაურებითაა მოსალოდნელი — ანუ სახლის მშენებლობა უსასყიდლოდ არ ჩაითვლება, თუნდა ფასი დოკუმენტში არ იყოს მითითებული. მეორე: თუ ანაზღაურების ოდენობა შეთანხმებული არ არის, ტარიფის არსებობისას შეთანხმებულად მიიჩნევა სატარიფო განაკვეთი, ხოლო, თუ ტარიფები არ არსებობს, მაშინ — ჩვეულებრივი ანაზღაურება. მიუხედავად ამისა, პრაქტიკაში ფასი ყოველთვის დოკუმენტურად უნდა იყოს განსაზღვრული: ჯამურად ან ერთეულობრივად, და ზუსტად ისე, რომ მოგვიანებით არ დავიწყოთ, რას ფარავდა თითოეული თანხა.
ფასის ჩაწერისას ორი პრაქტიკული წესი გამოირჩევა. პირველი — ცვლილებების წესი: სამშენებლობაში ფასი ხშირად იცვლება, და თითოეული ცვლილება წერილობით ფიქსირებას საჭიროებს, რომ საბოლოო თანხა განსაზღვრული იყოს არა მხარეთა მოგონებით, არამედ დოკუმენტებით. მეორე — დარიცხვის საფუძველი: როცა ანაზღაურება ერთეულობრივია, გაზომვის წესი წინასწარ უნდა იყოს შეთანხმებული, რადგან ანგარიშგება სწორედ ამ გაზომვაზე აღიწერება. თუ ტარიფები არსებობს, ისინი საწყის წერტილად გამოდგება, მაგრამ საკუთარ პროექტზე მორგებული პირობები ყოველთვის უფრო ზუსტია.
მასალები და პასუხისმგებლობა — მუხლი 646
მასალის წყარო პასუხისმგებლობის განაწილებას განსაზღვრავს. თუ მენარდე სამუშაოს ასრულებს თავისი მასალით, იგი პასუხს აგებს უხარისხო მასალისათვის — სახლში ჩალეგილი მასალის ხარისხი სწორედ მისი პასუხისმგებლობაა. ხოლო თუ მასალას შემკვეთი აძლევს, მენარდე პასუხს აგებს მის არასწორ გამოყენებაზე, და ვალდებულია შემკვეთს წარუდგინოს მასალის ხარჯვის ანგარიში და დაუბრუნოს დარჩენილი მასალა. საცხოვრებელი მშენებლობისთვის ეს ნიშნავს: ანგარიშგება მასალის ხარჯვაზე კანონით დადგენილი მოვალეობაა და არა კეთილგანწყობის საკითხი. ხელშეკრულებაში მასალების ჩამონათვალი და მათი მფლობელობის განაწილება დავის თავიდან აცილების უმარტივესი გზაა.