კერძო სკოლის გახსნა ორ ფენად იშლება: დაფუძნება კერძო სამართლის იურიდიული პირის ფორმით („ზოგადი განათლების შესახებ“ კანონის მუხლი 31) და ზოგადსაგანმანათლებლო საქმიანობისთვის სავალდებულო ავტორიზაცია (მუხლი 32). უცხოური ლიცენზირების ჩარჩოს ნაცვლად გვერდს ქართული ავტორიზაციის რეჟიმი წერს, ხოლო კერძო სკოლის სპეციფიკას ცალკე მუხლი 33-2 აწესრიგებს — მისი უფლება-მოვალეობებით მოსწავლის მიმართ და ავტორიზაციის გაუქმების რისკით. გვერდი ორ ნაწილად იკითხება: ჯერ დაფუძნება და ავტორიზაცია, შემდეგ კი — მოსწავლესთან ურთიერთობის წესები, რომლებიც კერძო სკოლას სხვებისგან განასხვავებს.
დაფუძნების ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმა — მუხლი 31
მუხლი 31-ის პირველი პუნქტით ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულება/სკოლა არის „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის შესახებ“ კანონის საფუძველზე შექმნილი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი ან კერძო სამართლის სამეწარმეო ან არასამეწარმეო იურიდიული პირი. კერძო სამართლის იურიდიული პირი უფლებამოსილია ზოგადსაგანმანათლებლო საქმიანობა განახორციელოს სხვა დამოუკიდებელი იურიდიული პირის შექმნის გარეშე — ეს ნიშნავს, რომ არსებული კომპანია ან არასამეწარმეო პირი შეიძლება თავად გახდეს სკოლის მატარებელი. დაწესებულება უზრუნველყოფს განათლების მიღებას დაწყებით, საბაზო ან/და საშუალო საფეხურზე.
ავტორიზაცია — ისევე როგორც ყველა სკოლას
კერძო სკოლაც მუხლი 32-ით იწერება: ავტორიზაციის შედეგად იურიდიული პირი მოიპოვებს ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულების სტატუსს და უფლებამოსილია გასცეს სახელმწიფოს მიერ აღიარებული დოკუმენტი; სტანდარტებს ავტორიზაციის დებულება განსაზღვრავს; ვადა 9 წელია; დამოუკიდებელი საავტორიზაციო ერთეულებია დაწყებითი, საბაზო, საშუალო, უცხოურენოვანი და სხვადასხვა მუნიციპალიტეტში განხორციელებული პროგრამები. კერძო სამართლის ფორმით დაფუძნებული დაწესებულებას შეუძლია დამატებით მოიპოვოს სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების პროგრამის განხორციელების უფლებაც.
კერძო სკოლის სპეციფიკური მოვალეობები — მუხლი 33-2
ფინანსური დავალიანების წარმოშობის შემთხვევაში კერძო სკოლა ვალდებულია მოსწავლეს დაასრულებინოს მიმდინარე სასწავლო სემესტრი; სტატუსის შეწყვეტა შესაძლებელია მხოლოდ სემესტრის დასრულების შემდეგ, მომდევნო სემესტრის დაწყებამდე გონივრულ ვადაში, მოსწავლის შეუფერხებელი მობილობის უზრუნველსაყოფად. დავალიანების წარმოშობისთანავე სკოლა ვალდებულია წერილობით გააფრთხილოს მშობელი, განუსაზღვროს გონივრული ვადა და განუმარტოს შედეგები; სტატუსის შეწყვეტის გადაწყვეტილების შესახებ კი არაუგვიანეს მომდევნო დღისა აცნობოს სამინისტროს და მშობელს.
დოკუმენტბრუნვაც ზუსტად არის დარეგულირებული: სხვა სკოლაში მობილობისას კერძო სკოლა ვალდებულია მოსწავლის პირადი საქმე და ჩასარიცხი დოკუმენტაცია გადასცეს მიმღებ სკოლას მოთხოვნისა და განცხადების წარდგენიდან 3 სამუშაო დღის ვადაში, ხოლო წინასწარ გადახდილი საფასური დაუბრუნოს 5 სამუშაო დღის ვადაში. მე-3-მე-6 პუნქტების შეუსრულებლობა ავტორიზაციის გაუქმების საფუძველია — კანონი მოსწავლის ინტერესს კერძო სკოლის კომერციულ ინტერესზე მაღლა აყენებს.
კერძო სკოლაზე გავრცელებადი ნორმები
მუხლი 31-ის მე-6 პუნქტით კერძო სკოლაზე ვრცელდება კანონის I-IV თავების, შესაბამისი თავისა და XI-1 და XII თავების დებულებები — ეს ნიშნავს, რომ მოსწავლის უფლებები, სასწავლო პროცესის სტანდარტები და ზემორე ურთიერთობები კერძო სკოლაშიც იმავე ჩარჩოში იდება. სამინისტრო უფლებამოსილია განსაზღვრული საჯარო სამართლის იურიდიული პირისთვის განსხვავებული მართვის წესი, სტრუქტურა და მოთხოვნებიც დაადგინოს.
პრაქტიკული დასკვნა მარტივია: კერძო სკოლა ბაზარზეა, მაგრამ სახელმწიფო სტანდარტიდან არ გამოდის — ის ავტორიზაციით შედის ერთიან სისტემაში და მისი შიდა წესები კანონის ფარგლებში უნდა დარჩეს.
კერძო ფორმის არჩევა დამფუძნებლისთვის სამი გადაწყვეტილების ჯაჭვია: ჯერ ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმა — საჯარო სამართლის იურიდიული პირი თუ კერძო სამართლის სამეწარმეო/არასამეწარმეო უნიტი (31-ე მუხლი); შემდეგ ავტორიზაცია — ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულების სტატუსი 9 წლის ვადით (32-ე მუხლი); და ბოლოს სპეციფიკური მოვალეობების ინტეგრაცია — სემესტრის დაცვა, გაფრთხილება, სამინისტროსთან კომუნიკაცია და დოკუმენტბრუნვა 3 სამუშაო დღეში (33-2-ე მუხლი). ჯაჭვის თითოეული ბიჯი წინასწარ დაგეგმილი რომ არ არის, შემდეგი ავტომატურად ძვირდება.
და მთავარი განმარტება: „კერძო“ აქ მატარებლის ფორმაა და არა სტანდარტისგან გათავისუფლება — I-IV თავები, შესაბამისი თავი და XI-1, XII თავები კერძო სკოლაზეც ვრცელდება. ბაზარზე ყოფნა და სახელმწიფო სისტემაში ინტეგრაცია აქ ერთმანეთს არ ეწინააღმდეგება: პირველი შემოსავლის წყაროა, მეორე — მოსწავლის უფლების გარანტი.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვპასუხობთ იმ კითხვებს, რომლებიც კერძო სკოლის გახსნასთან დაკავშირებით ყველაზე ხშირად ისმის.
რომელი იურიდიული ფორმა შეიძლება იყოს კერძო სკოლა?
კერძო სამართლის სამეწარმეო ან არასამეწარმეო იურიდიული პირი; ზოგადსაგანმანათლებლო საქმიანობისთვის ცალკე იურიდიული პირის შექმნა აუცილებელი არ არის.
სჭირდება თუ არა კერძო სკოლას ავტორიზაცია?
დიახ — ისევე როგორც საჯაროს: სტატუსი და სახელმწიფო დოკუმენტის გაცემის უფლება 9 წლის ვადით, ავტორიზაციის დებულების სტანდარტებით.
რა ხდება დავალიანებისას?
მიმდინარე სემესტრი მოსწავლეს უნდა დასრულდეს; შემდეგ შესაძლებელია სტატუსის შეწყვეტა გონივრულ ვადაში, წერილობითი გაფრთხილებით და მობილობის უზრუნველყოფით.
რამდენ დღეში გადაეცემა დოკუმენტები?
მობილობისას მიმღებ სკოლას — 3 სამუშაო დღის ვადაში; წინასწარ გადახდილი საფასური მშობელს უბრუნდება 5 სამუშაო დღის ვადაში.
განსხვავდება თუ არა კერძო სკოლის ავტორიზაცია საჯაროსგან?
პროცედურით — არა: იგივე 32-ე მუხლი, იგივე 9-წლიანი ვადა, იგივე სტანდარტები; განსხვავდება დამატებითი მოვალეობებით და კერძო ფორმისთვის ხელმისაწვდომი სკოლამდელი პროგრამის უფლებით.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ს გუნდი განსაზღვრავს ორგანიზაციულ-სამართლებრივ ფორმას, აწესრიგებს ავტორიზაციის განაცხადს და ადგენს მუხლი 33-2-ის შესაბამის შიდა პროცედურებს — დავალიანების, მობილობისა და დოკუმენტბრუნვის წესებს, რომლების დარღვევა ავტორიზაციას ანგრევს. დაგვიკავშირდით — კერძო სკოლის გახსნა ერთიან სამართლებრივ გეგმას საჭიროებს.
გახსნის გეგმაში თანამიმდევრობაც მნიშვნელოვანია: ჯერ იურიდიული პირი და მისი წესდება, შემდეგ საავტორიზაციო სტანდარტებთან მომზადება და განაცხადი, და ბოლოს — მოსწავლეებთან ურთიერთობის შიდა წესები, რომლებიც მუხლი 33-2-ს უნდა ემთხვეოდეს სიტყვასიტყვათ თითქმის.