საბაზო სკოლის გახსნა ქართულ სისტემაში „ლიცენზირებადი“ არ არის — გამოიყენება ავტორიზაციის პროცედურა „ზოგადი განათლების შესახებ“ კანონის მუხლი 32-ით. საბაზო საფეხური დამოუკიდებელი საავტორიზაციო ერთეულია: ის VII-IX კლასებს მოიცავს და მისი განხორციელების უფლება ცალკე ავტორიზაციით მოიპოვება. ამ გვერდზე განვმარტავთ საბაზო საფეხურის ჩარჩოს, ავტორიზაციის შინაარსს და იმ შესაძლებლობებს, რომლებიც სრული სკოლის ფარგლებს გარეთ არსებობს.
ავტორიზაცია და არა „ლიცენზია“ — მუხლი 32
ავტორიზაციის შედეგად იურიდიული პირი მოიპოვებს ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულების სტატუსს და უფლებამოსილია გასცეს სახელმწიფოს მიერ აღიარებული ზოგადი განათლების დამადასტურებელი დოკუმენტი. სტანდარტებს საგანმანათლებლო დაწესებულებების ავტორიზაციის დებულება განსაზღვრავს, ავტორიზაციის ვადა 9 წელია. საბაზო საფეხურის ზოგადსაგანმანათლებლო პროგრამა მუხლი 32-ის მე-4 პუნქტით დამოუკიდებელ პროგრამათა ჩამონათვალშია — ავტორიზაცია შესაძლებელია როგორც სრულ სკოლასთან ერთად, ისე მხოლოდ საბაზო საფეხურზე.
საბაზო საფეხურის სამართლებრივი ჩარჩო — მუხლი 2
მუხლი 2-ის განმართებით საბაზო საფეხური 3 წელს — VII-IX კლასებს მოიცავს; სრული ზოგადი განათლების სამივე საფეხური ერთად არანაკლებ 11 და არაუმეტეს 12 წელს შეადგენს. საბაზო საფეხურის სწავლის შედეგები შეესაბამება ეროვნული კვალიფიკაციების ჩარჩოს მე-2 დონისთვის განსაზღვრულ განზოგადებულ სწავლის შედეგებს.
საბაზო განათლებას განსაკუთრებული წონა აქვს: სწორედ საბაზო საფეხურის მიღწევის დონის დაძლევამდე მოსწავლის განათლების სისტემის მიღმა დატოვება კანონით აკრძალულია, და დაწყებით და საბაზო საფეხურებზე განათლების მიღება სავალდებულოა. საფეხურის დოკუმენტის მქონე პირს კი საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე შემდეგ საფეხურზე სწავლის გაგრძელების უფლება აქვს.
ავტორიზაციის შინაარსი პრაქტიკაში
დაწესებულება უფლებამოსილია განახორციელოს მხოლოდ საავტორიზაციო განაცხადში მითითებული პროგრამა და ის პროგრამა, რომლის განხორციელების უფლებაც ავტორიზაციის მოქმედების პერიოდში კანონმდებლობით დადგენილი წესით მოიპოვა. ავტორიზაციის გაუქმების შემთხვევაში მოსწავლეს ეთვლება შესაბამისი მომენტისთვის დასრულებული საგანმანათლებლო პროგრამა — ეს გარანტია სწავლის გაგრძელების უფლებას იცავს.
კანონი დამატებით შესაძლებლობებსაც იძლევა: ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულება უფლებამოსილია დამოუკიდებელი იურიდიული პირის შექმნის გარეშე განახორციელოს საბაზო და საშუალო პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამა, სახელმწიფო ენაში მომზადების პროგრამა, პროფესიული მომზადების ან/და გადამზადების პროგრამა. სახელმწიფოს მიერ ან მისი მონაწილეობით დაფუძნებული დაწესებულებებისთვის ავტორიზაციის დებულება განსხვავებულ პირობებსაც განსაზღვრავს.
ავტორიზაცია ამ სისტემაში სტატუსის მოპოვების პროცედურაა: მისი მიზანია ზოგადი განათლების დამადასტურებელი სახელმწიფო დოკუმენტის გასაცემად აუცილებელი სტანდარტების დაკმაყოფილება — ანუ ლიცენზირება და საბოლოო დოკუმენტი ერთადერთ ჯაჭვშია დაკავშირებული. ამავე ჩარჩოშია დისტანციური სწავლებაც: კანონი ითვალისწინებს კურიკულუმის სათანადოდ დაგეგმვას და შესაბამის მეთოდებს, ხოლო ექსტერნატი ზოგადი განათლების დოკუმენტის მიღების გზაა ეროვნული სასწავლო გეგმით დადგენილი მიღწევის დონის დაძლევის შემთხვევაში. ეს ნიშნავს, რომ სკოლის მომზადება ლიცენზირებაზე ერთდროულად სასწავლო გეგმის, გარემოს და პერსონალის სამივე მიმართულებით ფასდება.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვპასუხობთ იმ კითხვებს, რომლებიც საბაზო სკოლის გახსნასთან დაკავშირებით ყველაზე ხშირად ისმის.
სჭირდება თუ არა საბაზო სკოლას „ლიცენზია“?
არა — საბაზო საფეხურზეც ავტორიზაცია გამოიყენება: ის 9 წლით იძლევა ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულების სტატუსს და სახელმწიფო დოკუმენტის გაცემის უფლებას.
რომელი კლასები შედის საბაზო საფეხურში?
VII-IX კლასები — 3 წლიანი საფეხური, რომლის სწავლის შედეგებიც ეროვნული კვალიფიკაციების ჩარჩოს მე-2 დონეს შეესაბამება.
შესაძლებელია მხოლოდ საბაზო საფეხურის ავტორიზაცია?
დიახ — საბაზო საფეხურის პროგრამა დამოუკიდებელი საავტორიზაციო ერთეულია, როგორც დაწყებითი და საშუალო.
რატომ არის საბაზო განათლება სავალდებულო?
მოსწავლის განათლების სისტემის მიღმა დატოვება საბაზო საფეხურის დაძლევამდე კანონით აკრძალულია — სავალდებულო დაწყებითი და საბაზო საფეხურებია.
საბაზო საფეხურის დოკუმენტი და შემდგომი გზა
საბაზო საფეხურის დაძლევა საბაზო ზოგადი განათლების დამადასტურებელი დოკუმენტით — ატესტატით — სრულდება, და სწორედ ეს დოკუმენტი ხსნის კარს საშუალო საფეხურისკენ: ნებისმიერი საფეხურის დოკუმენტის მქონე პირს საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე აქვს ზოგადი განათლების მომდევნო საფეხურზე სწავლის გაგრძელების უფლება. გარდა კლასიკური გზისა, სრული ზოგადი განათლების მიღება შესაძლებელია საშუალო პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამითაც, რომელშიც საშუალო საფეხურის სწავლის შედეგებია ინტეგრირებული — ასეთ შემთხვევაში გაიცემა როგორც დიპლომი, ისე სრული ზოგადი განათლების დამადასტურებელი დოკუმენტი.
ეს კონსტრუქცია საბაზო სკოლისთვის პრაქტიკულ საყრდენსაც ქმნის: საბაზო საფეხურის ატესტატის მქონე მოსწავლე საშუალო საფეხურს აგრძელებს ნებისმიერ ავტორიზებულ სკოლაში, და ერთი სკოლიდან მეორეში გადასვლა ერთსა და იმავე საფეხურზე კანონით დაცულია.
ავტორიზაციის პრაქტიკული ეტაპებიც გათვალისწინებული უნდა იყოს დაგეგმვისას: ჯერ სამართლებრივი ფორმის არჩევა, შემდეგ საავტორიზაციო სტანდარტებთან შესაბამისობის მომზადება — პედაგოგიური პერსონალი, სასწავლო გარემო, პროგრამული დოკუმენტაცია — და ბოლოს განაცხადის წარდგენა მხოლოდ იმ პროგრამებზე, რომლების განხორციელებაც რეალურად იგეგმება. თითოეული დამატებითი საფეხური ცალკე განაცხადს საჭიროებს, და ეს დაგეგმვის ნაწილია, და არა ფორმალობა.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ს გუნდი შეაფასებს თქვენს გეგმას საბაზო საფეხურზე — ცალკე თუ სრულ სკოლასთან ერთად, მოამზადებს ავტორიზაციის განაცხადის სამართლებრივ ნაწილს და განსაზღვრავს, რომელი დამატებითი პროგრამების განხორციელება შესაძლებელია იმავე იურიდიულ პირზე. დაგვიკავშირდით — საბაზო საფეხურის ავტორიზაცია სწორი დასაწყისით იწყება.