კერძო სასწავლო ცენტრის გახსნამდე უმნიშვნელოვანესი სამართლებრივი ფაქტი უნდა იქნეს გათვალისწინებული: საქართველოში რეპეტიტორული ცენტრისათვის სპეციალური სალიცენზიო ან სანებართვო რეგულაცია არ არსებობს. სასწავლო სერვისის კომერციული გაწევა ექვემდებარება მეწარმეთა შესახებ კანონის ზოგად რეჟიმს: არჩევანი ხდება ინდივიდუალურ მეწარმესა და სამეწარმეო საზოგადოებას შორის, რეგისტრაცია სავალდებულოა და მისი პროცედურა კანონით ზუსტად არის განსაზღვრული. ამ გვერდზე ჩვენ ვხსნით, რომელი ფორმა როდის არის გონივრული, რას მოითხოვს რეგისტრაცია და სად გადის ზღვარი ინდივიდუალურ პროფესიულ საქმიანობასა და საწარმოს შორის.
სპეციალური რეგულაციის არარსებობა — განმარტებადი ფაქტი
ზოგადი განათლების შესახებ საკანონმდებლო აქტებში კერძო მასწავლებლისთვის, როგორც ცალკე რეგულირებადი საქმიანობისთვის, სპეციალური სტატუსი არ არსებობს. სასწავლო ცენტრი, რომელიც მოგების მიღების მიზნით მუშაობს, ჩვეულებრივი ბიზნესია და საერთო სამეწარმეო კანონმდებლობით ფუნქციონირებს. ეს ნიშნავს, რომ გადაწყვეტილება „ლიცენზიის აღებაზე“ არ არსებობს — არსებობს გადაწყვეტილება სამართლებრივ ფორმასა და რეგისტრაციის პროცესზე.
მეწარმის ცნება და სამართლებრივი ფორმები
მეწარმეთა შესახებ კანონის მე-2 მუხლით მეწარმედ მიიჩნევა ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომელსაც აქვს საწარმო. საწარმო სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების ორგანიზებული სისტემაა, ხოლო სამეწარმეო საქმიანობა — მოგების მიღების მიზნით განხორციელებული მართლზომიერი, არაერთჯერადი, დამოუკიდებელი და ორგანიზებული საქმიანობა. იგი განხორციელდება ინდივიდუალური მეწარმის ან სამეწარმეო საზოგადოების ფორმით.
თავად კანონი დისპოზიციურობის პრინციპზეა აგებული: სოლიდარული პასუხისმგებლობის, კომანდიტური თუ შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებისა და კოოპერატივის წესდებით ან პარტნიორთა შეთანხმებით შეიძლება კანონით დადგენილისგან განსხვავებული წესების განსაზღვრაც, თუ ნორმის შინაარსიდან და მიზნიდან ცხადი არ არის, რომ ის იმპერატიულია; წესდება ფარავს იმ საკითხებსაც, რომლებიც კანონით არ არის მოწესრიგებული.
განსხვავება პასუხისმგებლობაშია: ინდივიდუალური მეწარმე იურიდიული პირი არ არის და სამეწარმეო ვალდებულებებისთვის კრედიტორის წინაშე პირადად, მთელი თავისი ქონებით პასუხობს. სამეწარმეო საზოგადოება იურიდიული პირია: კანონი სოლიდარული პასუხისმგებლობის, კომანდიტურ, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებებს, სააქციო საზოგადოებასა და კოოპერატივს განსაზღვრავს. სასწავლო ცენტრისთვის პრაქტიკული არჩევანი, როგორც წესი, ინდივიდუალურ მეწარმესა და შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებას შორისაა.
რა არ მიიჩნევა სამეწარმეო საქმიანობად
მე-3 მუხლი თავისუფალ პროფესიებს განსაზღვრავს: ფიზიკურ პირთა სახელოვნებო, სამედიცინო, საადვოკატო, საარბიტრაჟო, სამედიატორო, სანოტარო, აუდიტორული ან საკონსულტაციო საქმიანობა სამეწარმეო არ არის. ცალკე წესი შეეხება სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობას: ის მაშინ მოითხოვს მეწარმის ფორმას, როცა მასში მუდმივად დასაქმებულია სულ მცირე 5 პირი მაინც, რომელიც არ არის მფლობელის ოჯახის წევრი.
კერძო გაკვეთილების შემთხვევაში ზღვარი ინდივიდუალურ პროფესიულ საქმიანობასა და ორგანიზებულ საწარმოს შორის ფაქტობრივია: ერთი მასწავლებელი, რომელიც საკუთარ სახელშეკრულებო რისკზე მუშაობს, და ცენტრი, რომელიც მასწავლებლებს იქირავებს, სივრცეს ინახავს და ჯგუფურ პროგრამებს გასცემს, სხვადასხვა რეჟიმშია. თუ საქმიანობა ორგანიზებული სისტემის სახეს იძენს, საწარმოს რეგისტრაცია გარდაუვალია.