გადაშენების საფრთხის ქვეშ მყოფი სახეობების დაცვა საქართველოს გარემოსდაცვითი სამართლის პრიორიტეტული ნაწილია. საქართველო ბიომრავალფეროვნების „ცხელი წერტილია“ (hotspot) და აქ გავრცელებული მრავალი სახეობა შეტანილია „წითელ ნუსხაში“. კანონმდებლობა კრძალავს ამ სახეობების მოპოვებას, განადგურებას, ჰაბიტატის დაზიანებას და ვაჭრობას სპეციალური ნებართვის გარეშე. ეს რეგულაციები ეხება არა მხოლოდ მონადირეებს, არამედ დეველოპერებსა და ინფრასტრუქტურულ პროექტებს. თუ სამშენებლო ტერიტორიაზე აღმოჩნდება დაცული სახეობა (მაგ., იშვიათი მცენარე ან ცხოველის ბუნაგი), პროექტი შესაძლოა შეჩერდეს ან საჭირო გახდეს ძვირადღირებული საკომპენსაციო ღონისძიებების გატარება. იურიდიული მომსახურება ამ სფეროში გულისხმობს ბიზნესის დახმარებას, რათა თავიდან აიცილონ კონფლიქტი კანონთან და მართონ ბიომრავალფეროვნების რისკები.
რას მოიცავს გადაშენების საფრთხის ქვეშ მყოფი სახეობების მომსახურება?
ჩვენი ექსპერტები გეხმარებიან დაცული სახეობების რეგულაციებთან დაკავშირებულ საკითხებში:
- ბიომრავალფეროვნების კვლევა: საპროექტო ტერიტორიაზე წითელი ნუსხის სახეობების არსებობის სამართლებრივი და ეკოლოგიური შეფასება (Pre-feasibility study).
- ამოღების ნებართვა: წითელი ნუსხის მცენარეების ან ცხოველების ბუნებრივი გარემოდან ამოღების (გადარგვის, გადაყვანის) ნებართვის მოპოვება განსაკუთრებულ შემთხვევებში.
- საკომპენსაციო ღონისძიებები: ბიომრავალფეროვნების საკომპენსაციო გეგმის (Offset Plan) შემუშავება და სამინისტროსთან შეთანხმება.
- CITES იმპორტ-ექსპორტი: გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი სახეობების საერთაშორისო ვაჭრობის ნებართვების მართვა.
- დაცვა სისხლისსამართლებრივი დევნისგან: იურიდიული დაცვა წითელი ნუსხის სახეობების განადგურების ბრალდების შემთხვევაში.
- კონსერვაციის პროექტები: იურიდიული დახმარება კერძო კონსერვაციის (მაგ., სანერგეების, ვოლიერების) მოწყობაში.
ხშირი სიტუაციები და საჭიროებები
ინფრასტრუქტურული პროექტების (გზები, ჰესები) მშენებლობისას ხშირად აღმოაჩენენ წითელი ნუსხის ხეებს (მაგ., კაკალი, წაბლი). მათი მოჭრა დასაშვებია მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევებში და მოითხოვს მთავრობის განკარგულებას და საკომპენსაციო გადასახადს. ასევე, ტურისტული კომპანიები და ზოოპარკები აწყდებიან პრობლემებს ეგზოტიკური ცხოველების შემოყვანისას, თუ CITES-ის დოკუმენტაცია არ არის წესრიგში. ფერმერებს კი პრობლემები აქვთ მტაცებლებთან (მგელი, დათვი), რომლებიც ანადგურებენ მათ მეურნეობას, მაგრამ მათი მოკვლა აკრძალულია.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
მთავარი აქტია „საქართველოს წითელი ნუსხისა და წითელი წიგნის შესახებ“ კანონი. სახეობების ამოღების წესები რეგულირდება „გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი ველური ფლორისა და ფაუნის სახეობებით საერთაშორისო ვაჭრობის შესახებ“ კონვენციით (CITES) და ადგილობრივი კანონმდებლობით. ზიანის ანაზღაურება ხდება „გარემოსთვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრის მეთოდიკით“, სადაც წითელი ნუსხის სახეობებზე გაცილებით მაღალი ტარიფებია.
პროცესი: როგორ მუშაობს სპეციალისტი
თუ პროექტი ეხება წითელი ნუსხის სახეობებს, იურისტი და ბიოლოგი ამზადებენ დასაბუთებას, რომ არ არსებობს პროექტის განხორციელების ალტერნატივა. შემდეგ დგება საკომპენსაციო გეგმა (მაგ., 1 მოჭრილი ხის სანაცვლოდ 10 ახლის დარგვა და მოვლა). ეს დოკუმენტაცია გადის შეთანხმებას სამინისტროსთან და მთავრობასთან. CITES-ის შემთხვევაში, იურისტი კომუნიკაციას აწარმოებს ექსპორტიორი და იმპორტიორი ქვეყნის სამეცნიერო ორგანოებთან.
რატომ Legal.ge?
დაცული სახეობების საკითხი ხშირად იწვევს პროექტების შეჩერებას და საზოგადოებრივ რეზონანსს. Legal.ge გაძლევთ წვდომას იურისტებზე, რომლებსაც აქვთ გამოცდილება ბიომრავალფეროვნების რისკების მართვაში. ჩვენი პლატფორმის სპეციალისტები დაგეხმარებიან იპოვოთ ბალანსი ბიზნეს ინტერესებსა და ბუნების დაცვას შორის, კანონის სრული დაცვით. დაიცავით ბუნება და თქვენი პროექტი Legal.ge-სთან ერთად.
განახლდა: ...