სასაქონლო ნიშნის დაცვა საქართველოში
სასაქონლო ნიშნის დაცვა საქართველოში სრულყოფილ სისტემადაა ჩამოყალიბებული „სასაქონლო ნიშნების შესახებ“ საქართველოს კანონში: მუხლი 3 განსაზღვრავს, რა ითვლება ნიშნად და როგორ შეიძლება მისი დაცვა — რეგისტრაციით ან საერთაშორისო შეთანხმების საფუძველზე; მუხლი 6 ადგენს განსაკუთრებული უფლების შინაარსს და ფარგლებს; მუხლი 7 — ამ უფლების კანონიერ შეზღუდვებს; ხოლო მუხლი 24 — ნიშნის რეალური გამოყენების მოთხოვნას, რომელიც დაცვას ცოცხლად ამართავს. ამ გვერდზე სისტემას მიმოვხედავთ იმ კუთხით, თუ როგორ იძენს მფლობელი ნიშნზე უფლებას, რას შეუძლია მას აუკრძალოს სხვებისთვის და სად არის ამ უფლების საზღვარი.
რა არის სასაქონლო ნიშანი და როგორ იცავება — მუხლი 3
სასაქონლო ნიშანი არის სიმბოლო ან სიმბოლოთა ერთობლიობა, რომელიც გამოისახება გრაფიკულად და განასხვავებს ერთი საწარმოს საქონელს ან მომსახურებას მეორე საწარმოს საქონლისა და მომსახურებისგან. სიმბოლო შეიძლება იყოს სიტყვა ან სიტყვები, აგრეთვე ადამიანის სახელი; ასოები; ციფრები; ბგერები; გამოსახულება; სამგანზომილებიანი ფიგურა — მათ შორის საქონლის ფორმა ან შეფუთვა, ისევე როგორც საქონლის სხვა გარეგნული გაფორმება ფერის ან ფერთა კომბინაციის გამოყენებით. ანუ კანონი ფართო პალიტრას აღიარებს: დაწერილი სიტყვიდან ხმოვან გამოსახულებამდე და შეფუთვის ფორმამდე.
დაცვის ორი გზა არსებობს: სასაქონლო ნიშანი დაცულია „საქპატენტში“ მისი რეგისტრაციის ან საერთაშორისო შეთანხმების საფუძველზე. განსაკუთრებული წესი გამონაკლისია: საქართველოში საყოველთაოდ ცნობილი სასაქონლო ნიშნები დაცულია რეგისტრაციის გარეშე, პარიზის კონვენციის შესაბამისი ნორმის თანახმად, ხოლო ნიშნის საყოველთაოდ ცნობილად აღიარება ხდება „საქპატენტის“ სააპელაციო პალატის ან სასამართლოს მიერ, მისი კომპეტენციის ფარგლებში, დაინტერესებული პირის მოთხოვნით. ანუ ცნობილი ნიშნის მფლობელს ქართულ ბაზარზე დაცვა რეგისტრაციის გარეშეც მიეცემა — ცნობილობის ოფიციალური აღიარების გზით.
განსაკუთრებული უფლების შინაარსი — მუხლი 6
რეგისტრაციით დაცულ ნიშანზე მფლობელის განსაკუთრებული უფლება წარმოიშობა ამ ნიშნის რეგისტრაციის დღიდან. უფლების მფლობელი პირს შეუძლია აუკრძალოს მესამე პირს, მისი თანხმობის გარეშე, სამოქალაქო ბრუნვაში გამოიყენოს ისეთი ნიშანი, რომელიც მის დაცულ ნიშანთან შემდეგნაირად არის მიმართებაში: იდენტურია და საქონელიც იდენტურია; იდენტურია, ხოლო საქონელი იმდენად მსგავსია, რომ აღრევის — მათ შორის ასოცირების შედეგად აღრევის — შესაძლებლობა ჩნდება; მსგავსია, ხოლო საქონელი იდენტური ან იმდენად მსგავსია, რომ აღრევა ჩნდება; და ბოლოს, იდენტური ან მსგავსია იმ ნიშანთან, რომელსაც საქართველოში რეპუტაცია აქვს — მიუხედავად საქონლის იდენტურობისა თუ მსგავსებისა, თუ ამ გამოყენებამ მესამე პირს დაუმსახურებლად შეუქმნა ხელსაყრელი პირობები ან ზიანი მიაყენა დაცული ნიშნის რეპუტაციას ან განმასხვავებელუნარიანობას.
აკრძალვის ობიექტიც ფართოა: განსაკუთრებული უფლების დარღვევაა ნიშნის დატანა საქონელზე ან შეფუთვაზე; ასეთი საქონლის შეთავაზება, ბრუნვაში შეტანა, საწყობში შენახვა, იმპორტი ან ექსპორტი; ნიშნის გამოყენებით მომსახურების შეთავაზება ან გაწევა; ნიშნის გამოყენება რეკლამისთვის ან საქმიან ქაღალდებზე; და ნიშნის საფირმო სახელწოდებად ან მის ნაწილად გამოყენება. დამატებით, მფლობელის ნებართვის გარეშე მესამე პირს ეკრძალება იდენტური ან მსგავსი ნიშნის დატანა შესაფუთ მასალებზე, ეტიკეტებზე, იარლიყებზე და ასეთი საშუალებების გასაყიდად შეთავაზება, ბრუნვაში შეტანა ან იმპორტ-ექსპორტი — ანუ კონტრაფაქტული შეფუთვის ბაზარი დამოუკიდებლად აკრძალულია.