მამხილებლის დაცვა (Whistleblower Protection) არის იურიდიული მომსახურება, რომელიც მიზნად ისახავს იმ პირთა უფლებების დაცვას, რომლებმაც გამოავლინეს კორუფცია, კანონდარღვევა ან საფრთხის შემცველი ქმედება თავიანთ სამუშაო ადგილზე. მამხილებლები ხშირად ხდებიან შურისძიების მსხვერპლნი: მათ ათავისუფლებენ სამსახურიდან, უქვეითებენ პოზიციას, ავიწროებენ ან უქმნიან გაუსაძლის სამუშაო პირობებს. საქართველოს კანონმდებლობა იცავს მამხილებლებს, განსაკუთრებით საჯარო სამსახურში, თუმცა კერძო სექტორშიც არსებობს დაცვის მექანიზმები შრომის კოდექსისა და დისკრიმინაციის აკრძალვის კანონის საფუძველზე. მამხილებლის დაცვა არ არის მხოლოდ ინდივიდუალური უფლება; ეს არის საჯარო ინტერესის საგანი, რადგან მხილება ხელს უწყობს გამჭვირვალობას და კანონიერებას. ჩვენი სერვისი უზრუნველყოფს, რომ სიმართლის თქმისთვის არავინ დაისაჯოს და დარღვეული უფლებები აღდგეს.
რას მოიცავს მამხილებლის დაცვის სერვისი?
ჩვენი მომსახურება ფოკუსირებულია მამხილებლის ფიზიკურ, ფსიქოლოგიურ და შრომით უსაფრთხოებაზე:
- ანონიმურობის გარანტია: კონსულტაცია იმაზე, თუ როგორ უნდა მოხდეს მხილება ისე, რომ დაცული იყოს პირის ვინაობა (სადაც ეს შესაძლებელია).
- უკანონო გათავისუფლების გასაჩივრება: თუ მამხილებელი გაათავისუფლეს სამსახურიდან მხილების გამო, სარჩელის მომზადება სამსახურში აღდგენისა და განაცდურის ანაზღაურების მოთხოვნით.
- დისკრიმინაციისა და შევიწროებისგან დაცვა: სამართლებრივი რეაგირება დამსაქმებლის მიერ განხორციელებულ სადამსჯელო ღონისძიებებზე (მაგ. პრემიის მოხსნა, არასაჭირო დისციპლინური დევნა).
- ფიზიკური დაცვის მოთხოვნა: განსაკუთრებულ შემთხვევებში (სისხლის სამართლის საქმეები), დაცვის სპეციალური ღონისძიებების მოთხოვნა სამართალდამცავი ორგანოებისგან.
- წარმომადგენლობა: მამხილებლის ინტერესების დაცვა შიდა დისციპლინურ კომიტეტებთან, სახალხო დამცველთან და სასამართლოში.
ხშირი სცენარები და საჭიროებები
მამხილებლები დახმარებას ითხოვენ, როდესაც: საჯარო მოხელე: ამხელს უფროსს კორუფციაში და სანაცვლოდ იღებს დისციპლინურ სასჯელს „სამსახურებრივი მოვალეობის შეუსრულებლობისთვის“. კერძო სექტორის თანამშრომელი: ატყობინებს კომპანიის მფლობელებს მენეჯერის მიერ ჩადენილ ფინანსურ მაქინაციებზე და მას ათავისუფლებენ „შემცირების“ მოტივით. გარემოსდამცველი: ამხელს ქარხანას გარემოს დაბინძურებაში და განიცდის ზეწოლას. ბუღალტერი: უარს ამბობს ყალბი დოკუმენტების ხელმოწერაზე და ხდება ბულინგის მსხვერპლი.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
მთავარი დამცავი აქტია „საჯარო დაწესებულებაში ინტერესთა შეუთავსებლობისა და კორუფციის შესახებ“ კანონი, რომელიც კრძალავს მამხილებლის დაშინებას, შევიწროებას ან სამსახურიდან გათავისუფლებას. კანონი ასევე იცავს მამხილებლის ახლო ნათესავებს. კერძო სექტორში მამხილებლის დაცვა ხდება საქართველოს ორგანული კანონით „შრომის კოდექსი“ (მუხლი 4 - დისკრიმინაციის აკრძალვა) და „დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონით. მნიშვნელოვანია სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსი, რომელიც მოწმის დაცვის გარანტიებს იძლევა.
პროცესის მიმდინარეობა ეტაპობრივად
პროცესი იწყება მხილების ფაქტის დოკუმენტირებით. იურისტი აფასებს, აქვს თუ არა პირს მამხილებლის სტატუსი. თუ განხორციელდა რეპრესიული ქმედება (მაგ. გათავისუფლება), მზადდება სარჩელი. მტკიცების ტვირთი ხშირად დამსაქმებელზეა — მან უნდა დაამტკიცოს, რომ გათავისუფლება არ უკავშირდება მხილებას. პარალელურად, შესაძლებელია მიმართვა სახალხო დამცველთან, რომელიც მონიტორინგს უწევს დისკრიმინაციის ფაქტებს.
რატომ Legal.ge?
სიმართლის თქმა დიდ გამბედაობას მოითხოვს, დაცვა კი — პროფესიონალიზმს. Legal.ge გთავაზობთ ადვოკატებს, რომლებსაც აქვთ გამოცდილება შრომით დავებსა და ადამიანის უფლებებში. ჩვენ დაგიცავთ სისტემური ზეწოლისგან და უზრუნველვყოფთ, რომ თქვენი სამოქალაქო გმირობა არ გახდეს დასჯადი. იგრძენით თავი დაცულად Legal.ge-სთან ერთად.
განახლდა: ...