სახელმწიფო დახმარების შესაბამისობა (State Aid Compliance) არის რთული სამართლებრივი სფერო, რომელიც არეგულირებს სახელმწიფოს მიერ ბიზნესისთვის ფინანსური ან მატერიალური სარგებლის მიცემის წესებს. საქართველოს კონკურენციის კანონმდებლობისა და ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულების თანახმად, სახელმწიფოს ეკრძალება ისეთი დახმარების გაცემა, რომელიც ახდენს კონკურენციის დამახინჯებას ან ქმნის უპირატესობას კონკრეტული სუბიექტისთვის. სახელმწიფო დახმარება შეიძლება იყოს პირდაპირი გრანტი, საგადასახადო შეღავათი, სესხის სუბსიდირება, სახელმწიფო ქონების პრივატიზება საბაზროზე დაბალ ფასად ან ვალის ჩამოწერა. თუ კომპანია მიიღებს უკანონო სახელმწიფო დახმარებას, მას შესაძლოა მოუწიოს მიღებული თანხის უკან დაბრუნება (პროცენტებით), რაც ფინანსურ კატასტროფას ნიშნავს. შესაბამისად, ნებისმიერი სახელმწიფო პროგრამით სარგებლობისას, ბიზნესმა წინასწარ უნდა შეაფასოს, შეესაბამება თუ არა მიღებული სარგებელი „კონკურენციის შესახებ“ კანონს.
რას მოიცავს სახელმწიფო დახმარების შესაბამისობის სერვისი?
ჩვენი მომსახურება ეხმარება კომპანიებსა და საჯარო უწყებებს დახმარების კანონიერების შეფასებაში:
- წინასწარი აუდიტი: დაგეგმილი გარიგების ან სუბსიდიის ანალიზი — არის თუ არა ეს „სახელმწიფო დახმარება“ კანონის გაგებით და ხვდება თუ არა დაშვებულ გამონაკლისებში.
- შეტყობინების მომზადება: კონკურენციის ეროვნული სააგენტოსთვის სავალდებულო შეტყობინების მომზადება და წარდგენა უმნიშვნელო ოდენობის დახმარების ზღვარს ზევით.
- ხელშეკრულებების ანალიზი: საპრივატიზებო ან საინვესტიციო ხელშეკრულებების შემოწმება, რათა გამოირიცხოს ფარული სუბსიდიის ელემენტები (მაგ. არასაბაზრო ფასი).
- დავების წარმოება: კომპანიის ინტერესების დაცვა კონკურენციის სააგენტოში ან სასამართლოში, თუ კონკურენტი ასაჩივრებს მიღებულ დახმარებას.
- კონსულტაცია სახელმწიფო ტენდერებზე: შესყიდვებში მონაწილეობისას დისკრიმინაციული ან პრივილეგირებული პირობების იდენტიფიცირება.
ხშირი სცენარები და საჭიროებები
სახელმწიფო დახმარების საკითხი დგება შემდეგ შემთხვევებში: იაფი მიწა: სახელმწიფო გადასცემს ინვესტორს მიწის ნაკვეთს სიმბოლურ ფასად (1 ლარად) ქარხნის აშენების ვალდებულებით. ეს უნდა შეფასდეს როგორც რეგიონული განვითარების დახმარება. საგადასახადო შეღავათი: კონკრეტული სექტორისთვის დაწესებული საგადასახადო გათავისუფლება. სესხის სუბსიდირება: სახელმწიფო პროგრამა (მაგ. „აწარმოე საქართველოში“), რომელიც ფარავს სესხის პროცენტს. ვალის პატიება: სახელმწიფო საწარმოსთვის ძველი საგადასახადო დავალიანების ჩამოწერა.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
სფეროს არეგულირებს „კონკურენციის შესახებ“ საქართველოს კანონი (მუხლები 12-13). კანონი კრძალავს სახელმწიფო დახმარებას, რომელიც ზღუდავს კონკურენციას, თუმცა უშვებს გამონაკლისებს: კულტურის ხელშეწყობა, სტიქიური უბედურების შედეგების ლიკვიდაცია, რეგიონული განვითარება და ა.შ. კონტროლს ახორციელებს კონკურენციის ეროვნული სააგენტო. ასევე მნიშვნელოვანია მთავრობის დადგენილება „უმნიშვნელო ოდენობის სახელმწიფო დახმარების შესახებ“ (De Minimis), რომელიც ათავისუფლებს მცირე დახმარებებს (ჯამში 400,000 ლარამდე 3 წლის განმავლობაში) შეტყობინების ვალდებულებისგან.
პროცესის მიმდინარეობა ეტაპობრივად
პროცესი იწყება დახმარების იდენტიფიცირებით. იურისტი ამოწმებს, აკმაყოფილებს თუ არა ის ოთხ კრიტერიუმს: გაცემულია სახელმწიფოს მიერ, ანიჭებს ეკონომიკურ უპირატესობას, არის სელექციური და ამახინჯებს კონკურენციას. თუ პასუხი დადებითია, ვეძებთ გამონაკლისს კანონში. თუ დახმარება აღემატება De Minimis ზღვარს, მზადდება შეტყობინება კონკურენციის სააგენტოსთვის. სააგენტო გასცემს დასკვნას დახმარების დასაშვებობის შესახებ. ნებართვის გარეშე გაცემული დახმარება უკანონოა.
რატომ Legal.ge?
სახელმწიფო დახმარების წესების დარღვევა სარისკოა როგორც ბიზნესისთვის, ისე საჯარო უწყებისთვის. Legal.ge გთავაზობთ კონკურენციის სამართლის ექსპერტებს, რომლებმაც იციან ევროპული რეგულაციები და ადგილობრივი პრაქტიკა. ჩვენ დაგეხმარებით მიიღოთ სახელმწიფო მხარდაჭერა ისე, რომ მომავალში არ დადგეთ მისი უკან დაბრუნების საფრთხის წინაშე. დაიცავით თქვენი ინვესტიცია Legal.ge-სთან ერთად.
განახლდა: ...