ფერმის ოპერაციები სურსათის უვნებლობისა და ცხოველის საკვების კოდექსით მართებული სფეროა: ცხოველების მოშენება, გადარეკვა, გადაზიდვა, რეალიზაცია და დაკვლა, აგრეთვე მცენარეული პროდუქციის წარმოება ბიზნესოპერატორის სპეციალური სტატუსით ხორციელდება. თუ ფერმას ამუშავებთ, ეს გვერდი გიჩვენებთ, რომელი რეგისტრაციები და ვეტერინარული თუ ფიტოსანიტარიული ვალდებულებები ეკისრებათ და რა ჯარიმებია დაწესებული ცხოველთა იდენტიფიკაცია-რეგისტრაციის წესების დარღვევისთვის.
ბიზნესოპერატორად რეგისტრაცია და აღიარება
პირველი ნაბიჯი რეგისტრაციაა: ბიზნესოპერატორი ვალდებულია შესაბამისი საქმიანობის რეგისტრაცია ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში განახორციელოს, ხოლო საქმიანობის დაწყების, შეწყვეტის ან ნებისმიერი რეგისტრირებული მონაცემის ცვლილებისას — ცვლილების შესატანად მიმართოს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს. რეგისტრაციის გარეშე ბიზნესოპერატორის საქმიანობა აკრძალულია. შემდეგ განისაზღვრება აღიარების საჭირობა: სავალდებულოა იმ ბიზნესოპერატორის აღიარება, რომლის საქმიანობა დაკავშირებულია ცხოველური წარმოშობის სურსათის წარმოებასთან ან გადამუშავებასთან, ცხოველის საკვებთან, ცხოველური წარმოშობის არასასურსათო პროდუქტთან ან მცენარეთა დაცვის სფეროსთან.
აღიარებას ახორციელებს სააგენტო ინსპექტირების შედეგების მიხედვით, მთავრობის დადგენილებით დამტკიცებული წესის შესაბამისად, და აღიარების გარეშე ასეთი საქმიანობა აკრძალულია. ამავე დროს, კანონი ითვალისწინებს გამონაკლისებს: აღიარება არ სჭირდება ბიზნესოპერატორს, რომელიც ახორციელებს ოჯახურ წარმოებას, პირველად წარმოებას, ტრადიციული მეთოდებით მუშაობას, მაღალმთიან რეგიონში არაქარხნულ წარმოებას; მცირე ბიზნესის სტატუსით — პირველადი პროდუქტის პირდაპირ მიწოდებას საბოლოო მომხმარებლისთვის; ფერმაში დაკლული ფრინველისა და ბოცვრისნაირების ხორცის ან ნანადირევის პირდაპირ მიწოდებას; ისეთი ცხოველური წარმოშობის სურსათის შენახვას, რომელიც ტემპერატურის კონტროლს არ საჭირებს; და საცალო ვაჭრობის ცალკეულ ფორმატებს. სააგენტოს უფლება აქვს, მოთხოვნის შემთხვევაში, აღიაროს ისეთი საქმიანობაც, რომელიც სავალდებულო აღიარებას არ ექვემდებარება.
ვეტერინარული ვალდებულებები ფერმაზე
ბიზნესოპერატორი, რომელიც ახორციელებს ცხოველთა მოშენებას, გადარეკვას, გადაზიდვას, რეალიზაციას ან დაკვლას, ვალდებულია: განახორციელოს გადამდები დაავადებების საწინააღმდეგო, პრევენციული და სალიკვიდაციო ღონისძიებები — ვაქცინაცია, დიაგნოსტიკური გამოკვლევები, მკურნალობა; ცხოველის დაკვლა ბაზარზე განსათავსებელი პროდუქტის მისაღებად ვეტერინარული ზედამხედველობით განახორციელოს; შეასრულოს სააგენტოს მითითებები გადამდებ დაავადებებთან და ცხოველთა იდენტიფიკაცია-რეგისტრაციასთან დაკავშირებით; თანამშრომლობდეს უფლებამოსილ ორგანოებთან; უზრუნველყოს ცხოველთა — შინაურ ბინადარ ცხოველთა ჩათვლით — კეთილდღეობა; ცხოველთა გადარეკვა, გადაზიდვა და რეალიზაცია დადგენილი წესით წარიმართოს; არასასურსათო პროდუქტის განკარგვასაც კანონიერი წესით უზრუნველყოს.
ორი მოვალეობა განსაკუთრებით საგანგაშოა: გადამდები დაავადებების, აგრეთვე ცხოველთა მასობრივი მოწამვლა-მოშხამვის შემთხვევების შესახებ ბიზნესოპერატორი სააგენტოს დაუყოვნებლივ აცნობებს, და დაინფიცირებული ან დაავადებული ცხოველის — ასევე ეჭვის ქვეშ მყოფი ცხოველის — გადაადგილებას არ ახდენს. ეს მოთხოვნები ოჯახური წარმოების სუბიექტზეც ვრცელდება, ასევე ცხოველური პროდუქტების ეპიზოოტიის საწინააღმდეგო ღონისძიებებთან დაკავშირებული ვალდებულება — ამიტომ მცირე ფერმაც ვერ აცილებს თავს ვეტერინარულ რეჟიმს.
მცენარეთა დაცვის ვალდებულებები
მცენარისა და მცენარეული პროდუქტის წარმოებასთან დაკავშირებული ბიზნესოპერატორი ვალდებულია: დაიცვას მცენარე, მცენარეული პროდუქტი და წარმოების ადგილი საკარანტინო მავნე ორგანიზმებისგან; არ დაუშვას გამოყენებული პესტიციდებისა და აგროქიმიკატების მავნე ზემოქმედება ადამიანისა და ცხოველის ჯანმრთელობაზე და გარემოზე; შეასრულოს სააგენტოს მითითებები მავნე ორგანიზმის მასობრივი გავრცელების თავიდან ასაცილებლად; თანამშრომლობდეს უფლებამოსილ ორგანოებთან; საკარანტინო მავნე ორგანიზმების გამოვლენის ან ეჭვის შემთხვევაში დაუყოვნებლივ აცნობოს სააგენტოს; და აწარმოოს აღრიცხვა დაცვითი ღონისძიებებისა და გამოყენებული მცენარეთა დაცვის საშუალებების შესახებ. ბოლო მოვალეობა განსაკუთრებით პრაქტიკულია: დაწერილი აღრიცხვა იმის საუკეთესო მტკიცებულებაა, რომ ფერმა პასუხისმგებლობით მართავს ქიმიურ საშუალებებს.
ცხოველთა იდენტიფიკაცია-რეგისტრაცია და ჯარიმები
ცხოველთა იდენტიფიკაცია-რეგისტრაციისა და მათი სადგომის ან დროებითი სადგომის რეგისტრაციის წესების დარღვევის დროს სააგენტოს მიერ გაცემული მითითების შეუსრულებლობა იწვევს მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ბიზნესოპერატორის დაჯარიმებას ასი ლარის ოდენობით, სხვა ბიზნესოპერატორის დაჯარიმებას კი ხუთასი ლარის ოდენობით. ეს ნიშნავს, რომ იდენტიფიკაციისა და სადგომის რეგისტრაციის გამოტოვება არ არის ფორმალური დეტალი — ის პირდაპირი ფინანსური რისკია ორივე კატეგორიის მეურნეობისთვის.
ცხოველური პროდუქტების წარმოება და დისტრიბუცია
ცხოველური პროდუქტების წარმოებას, გადამუშავებასა და დისტრიბუციასთან დაკავშირებულ ბიზნესოპერატორს კანონი სამ მოთხოვნას უყრის ერთად: უზრუნველყოს, რომ ცხოველური პროდუქტები არ უქმნიდეს რისკს ადამიანის ან ცხოველის ჯანმრთელობასა და სიცოცხლეს; შეასრულოს სააგენტოს მითითებები ეპიზოოტიის საწინააღმდეგო, პრევენციული და სალიკვიდაციო ღონისძიებების განსახორციელებლად და თანამშრომლობდეს უფლებამოსილ ორგანოებთან ცხოველთა დაავადებების საწინააღმდეგო ღონისძიებებისას; და უზრუნველყოს ცხოველური პროდუქტის გადაადგილება და რეალიზაცია კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ეპიზოოტიის საწინააღმდეგო მითითებების შესრულების ვალდებულება ოჯახური წარმოების სუბიექტზეც ვრცელდება — ანუ ეპიდემიური საფრთხის დროს ყველა მწარმოებელი, დიდი თუ მცირე, ერთსა და იმავე რეჟიმს ექვემდებარება.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ — ფერმის ოპერაციებთან დაკავშირებით ხშირად დასმული კითხვები.
რა უნდა გააკეთოს ფერმამ პირველ რიგში?
დარეგისტრირდეს ბიზნესოპერატორად; ცხოველური წარმოშობის სურსათის, საკვების ან მცენარეთა დაცვის შემთხვევაში — მოიპოვოს აღიარებაც, რომელსაც სააგენტო ინსპექტირებით გასცემს.
როდის აცნობებს ფერმა სააგენტოს დაუყოვნებლივ?
გადამდები დაავადებისა და მასობრივი მოწამვლის, ასევე საკარანტინო ორგანიზმების გამოვლენის ან ეჭვის შემთხვევაში.
რა ჯარიმაა იდენტიფიკაცია-რეგისტრაციის წესების დარღვევისთვის?
მცირე ბიზნესის სტატუსით — ასი ლარი, სხვა ბიზნესოპერატორისთვის — ხუთასი ლარი.
შეიძლება თუ არა დაკვლა ზედამხედველობის გარეშე?
არა — ბაზარზე განსათავსებელი ცხოველური პროდუქტის მისაღებად დაკვლა ვეტერინარული ზედამხედველობით განხორციელდება.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
ფერმის ოპერაციების სამართლებრივი ბაზა სამი ფენისგან შედგება: სტატუსი (რეგისტრაცია და, საჭიროებისას, აღიარება), ყოველდღიური ვალდებულებები (ვეტერინარული ღონისძიებები, კეთილდღეობა, შეტყობინების მოვალეობა, მცენარეთა დაცვა, აღრიცხვა) და ანგარიშვალდებულება (იდენტიფიკაცია-რეგისტრაცია და სანქციები). ამ სამი ფენის დოკუმენტირებულად მართვა არის ის, რაც ფერმას კანონიერ ოპერატორად აქცევს და ინსპექტირების დროს პოზიციას აძლიერებს — დანარჩენი დეტალები მართვის ორგანოს დადგენილებებით იხვეწება, ამ ჩარჩოს შიგნით.
ფერმის კომპლაიენსი დაგეგმვას საჭიროებს. მიმართეთ Legal.ge-ზე — განვსაზღვრავთ საჭირო ავტორიზაციებს, ვადებსა და რისკებს და ავაწყობთ შესაბამისობის გეგმას.