მოსავლის დაზღვევის სარჩელი — სამართლებრივი საფუძვლები
მოსავლის დაზღვევის სარჩლის სამართლებრივი ბაზა დაზღვევის შესახებ კანონია. სახელმწიფო სუბსიდირებული აგროდაზღვევის პროგრამა ცალკე წესია და ამ გვერდის საგანი არ არის: აქ აღწერილია ის ზოგადი ნორმები, რომლებზეც ყოველი სადაზღვევო სარჩელი აგებულია — დაზღვეულისა და მოსარგებლის ფიგურები, მომხმარებლის უფლებების დაცვა სადაზღვევო სფეროში და სანქციები, რომლებითაც სახელმწიფო ამ უფლებების დარღვევას პასუხობს.
დაზღვეული და დამზღვევი
დაზღვეული არის პირი, რომლის მიმართაც ხორციელდება დაზღვევა. დამზღვევი შეიძლება იმავდროულად იყოს დაზღვეული, თუ დაზღვევის ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. მოსავლის დაზღვევის შემთხვევაში ეს ნიშნავს, რომ ფერმერი, რომელიც თავად დებს ხელშეკრულებას, ჩვეულებრივ ერთდროულად დამზღვევიცაა და დაზღვეულიც.
კანონმდებლობა სავალდებულო დაზღვევის შესახებ შეიძლება დამზღვევს ავალდებულებდეს მესამე პირის დაზღვევის განხორციელებას. ნებაყოფლობითი დაზღვევისას დამზღვევს შეუძლია ხელშეკრულებაში განსაზღვროს მესამე პირი როგორც დაზღვეული; ამ შემთხვევაში დაზღვევის ობიექტია დაზღვეულის ქონება და მასთან დაკავშირებული ინტერესები. ქონების დაზღვევისას იმ დაზღვეულს, რომელიც არ არის დამზღვევი, უნდა ჰქონდეს ამ ქონების შენარჩუნების ინტერესი.
სავალდებულო დაზღვევისას მესამე პირის თანხმობა ხელშეკრულების დასადებად არ არის საჭირო; ნებაყოფლობითი დაზღვევისას ამ პირის უარი გამოიწვევს ხელშეკრულების დადების შეუძლებლობას, ხოლო თუ ის უკვე დადებულია — მის შეცვლას ან შეწყვეტას. ქონების დაზღვევისას დამზღვევი ვალდებულია მესამე პირს შეატყობინოს მისი ქონების დაზღვევის განზრახვა ობიექტების ზუსტი განსაზღვრით.
მოსარგებლე — ვინ იღებს ანაზღაურებას
მოსარგებლე არის ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომელიც დაზღვევის ხელშეკრულების ან დაზღვევის შესახებ კანონმდებლობის თანახმად იღებს სადაზღვევო ანაზღაურებას. მოსარგებლე შეიძლება დადგინდეს როგორც პირადი, ისე ქონების დაზღვევისას. სავალდებულო დაზღვევისას მოსარგებლის განსაზღვრა ხდება დაზღვევის მოცემული სახეობის მარეგულირებელი კანონმდებლობით, ხოლო ნებაყოფლობითი დაზღვევისას მოსარგებლეს ადგენს დამზღვევი. დაზღვეული თავად არის მოსარგებლე, თუ კანონმდებლობით ან ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული; და პირიქით — თუ მოსარგებლე ხელშეკრულებით არ არის განსაზღვრული, მოსარგებლად დაზღვეული ითვლება.
საკუთრების დაზღვევის ხელშეკრულება მოსარგებლის სასარგებლოდ შეიძლება დაიდოს მისი სახელის მიუთითებლითაც კი; ასეთი ხელშეკრულების დადებისას დამზღვევს ეძლევა დაზღვევის მოწმობა წარმდგენზე, და ამ შემთხვევაში სარგებლობის მიმღებია ის, ვინც მზღვეველს ამ დოკუმენტს წარუდგენს. მოსავლის დაზღვევისას ეს განსაზღვრავს, ვინ და რომელი დოკუმენტის საფუძველზე მიიღებს ანაზღაურებას.