მეცხოველეობის სამართლებრივი ჩარჩო — ვეტერინარული მოთხოვნები
საქართველოში ცალკე „მეცხოველეობის შესახებ“ კანონი არ არსებობს — მეცხოველეობა სრულად ექვემდებარება სურსათის/ცხოველის საკვების უვნებლობის, ვეტერინარიისა და მცენარეთა დაცვის კოდექსით დადგენილ ვეტერინარულ მოთხოვნებს. ვეტერინარულია ის მოთხოვნები, რომლებიც წესდება ცხოველის ან/და ადამიანის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის დაცვის უზრუნველსაყოფად, ქვეყანაში ვეტერინარული კეთილსაიმედოობის შესანარჩუნებლად, დაავადების წარმოშობის შემთხვევაში კერების ლოკალიზაცია-ლიკვიდაციისთვის, ეპიზოოტიური მდგომარეობის განსაზღვრა-შეფასებისთვის, ცხოველის დაავადებების თავიდან ასაცილებლად, ცხოველური პროდუქტების კონტროლისთვის და ცხოველის კეთილდღეობისთვის.
კოდექსი ამ მიზნებს კონკრეტულ ვეტერინარულ მოთხოვნებად შლის: ქვეყნის ტერიტორიის დაცვა გადამდები დაავადებების გამომწვევების შემოჭრის, შემოტანისა და გავრცელებისგან; ვეტერინარული კეთილსაიმედოობის მიღწევა ან შენარჩუნება; ზოონოზური დაავადებებისგან მოსახლეობის დაცვა; ცხოველთა, მათ შორის შინაურ ბინადარ ცხოველთა, ჯანმრთელობისა და კეთილდღეობის უზრუნველყოფა; დაავადებათა საწინააღმდეგო სადიაგნოსტიკო, პრევენციული და სალიკვიდაციო ღონისძიებების განხორციელება; ცხოველთა და ცხოველური პროდუქტების სერტიფიცირება; ცხოველური პროდუქტების კონტროლი; ცხოველთა იდენტიფიკაცია-რეგისტრაცია და ვეტერინარული პრეპარატების კანონმდებლობასთან შესაბამისობა.
ბიზნესოპერატორის ვალდებულებები ცხოველთა მოშენებისას
ბიზნესოპერატორი, რომელიც ახორციელებს ცხოველთა მოშენებას, გადარეკვას, გადაზიდვას, რეალიზაციას ან/და დაკვლას, ვალდებულია განახორციელოს გადამდები დაავადებების საწინააღმდეგო, პრევენციული და სალიკვიდაციო ღონისძიებები, მათ შორის ვაქცინაცია, დიაგნოსტიკური გამოკვლევები, მკურნალობა და სხვა ღონისძიებები. დაკვლა, როცა მიზანი მიღებული ცხოველური პროდუქტის ბაზარზე განთავსებაა, უნდა განხორციელდეს ვეტერინარული ზედამხედველობით. ოპერატორი ასევე ვალდებულია შეასრულოს სააგენტოს მითითებები, თანამშრომლობდეს უფლებამოსილ ორგანოებთან, უზრუნველყოფდეს ცხოველთა კეთილდღეობას და გადარეკვა-გადაზიდვა-რეალიზაციას დადგენილი წესით.
განსაკუთრებული ყურადღება ექვემდებარება ინფორმირების მოვალეობას: გადამდები დაავადებების, აგრეთვე ცხოველთა მასობრივი მოწამვლა-მოშხამვის შემთხვევების შესახებ სააგენტოს დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს. დაინფიცირებული ან დაავადებული ცხოველის, ისევე როგორც ეჭვმიტანილი ცხოველის გადაადგილება დაუშვებელია. ეს მოთხოვნები ვრცელდება ოჯახური წარმოების სუბიექტზეც, ასე რომ მცირე მასშტაბით მეურნეობაც იმავე ვეტერინარულ სტანდარტებს ემორჩილება. ამასთან, ცხოველური წარმოშობის არასასურსათო დანიშნულების პროდუქტის განკარგვაც მხოლოდ კანონმდებლობით დადგენილი წესით შეიძლება, რაც მეცხოველეობის ყოველდღიურ საქმიანობაში ცალკე ყურადღების საგანია.
ცხოველური პროდუქტები და ვეტერინარული პრეპარატები
ცხოველური პროდუქტების წარმოებას, გადამუშავებასა და დისტრიბუციას ახორციელებელი ოპერატორი ვალდებულია უზრუნველყოს, რომ პროდუქტი რისკს არ უქმნიდეს ადამიანის ან/და ცხოველის ჯანმრთელობას ან სიცოცხლეს, შეასრულოს სააგენტოს მითითებები ეპიზოოტიის საწინააღმდეგო ღონისძიებების თაობაზე და გადაადგილება-რეალიზაცია დადგენილი წესით განახორციელოს. ვეტერინარული პრეპარატების წარმოება-დისტრიბუციის შემთხვევაში სარეალიზაციოდ განკუთვნილი პრეპარატი რეგისტრირებული უნდა იყოს, ხოლო ხარისხთან, უსაფრთხოებასა და რეალიზაციასთან დაკავშირებული მოთხოვნები დაცული უნდა იყოს.
თუ ოპერატორს დასაბუთებული ეჭვი აქვს, რომ მისი პრეპარატი არარეგისტრირებული, ფალსიფიცირებული, ვადაგასული ან უვარგისია, ან დარღვეულია ეტიკეტირების წესი, ის ვალდებულია საკითხის გარკვევამდე დაუყოვნებლივ ამოიღოს ის ბაზრიდან ან აუკრძალოს განთავსება; მსგავსი ეჭვის შემთხვევაში სააგენტოს მითითებითაც იმოქმედებს და მიღებულ ზომებზე სააგენტოს დაუყოვნებლივ, წერილობით აცნობებს. სხვა ვეტერინარული საქმიანობის განმახორციელებელი ოპერატორები მოღვაწეობენ მთავრობის მიერ დადგენილი მოთხოვნების შესაბამისად.
ვეტერინარული საქმიანობა — რეგულირებადი პროფესია
კოდექსით ვეტერინარული საქმიანობა რეგულირებად პროფესიადაა გამოცხადებული. რეგულირებადი პროფესიებია ვეტერინარი და ვეტერინარი ტექნიკოსი. ეს ნიშნავს, რომ ცხოველზე სავეტერინარო ჩარევის უფლებამოსილება პროფესიულ კვალიფიკაციას უკავშირდება: მეცხოველეობის ბიზნესის ორგანიზებისას მნიშვნელოვანია, რომ სერვისები სწორედ რეგულირებად პროფესიაზე დაქირავებული პირებისგან იყოს მიღებული, რაც როგორც ცხოველის კეთილდღეობას, ისე პროდუქტის ბაზარზე თანმიმდევრულად გაყვანას ამარტივებს.
იდენტიფიკაცია-რეგისტრაცია და პასუხისმგებლობა
ცხოველთა იდენტიფიკაცია-რეგისტრაცია და მათი სადგომის/დროებითი სადგომის რეგისტრაციის წესების დარღვევა ჯარიმით სრულდება. სააგენტოს უფლებამოსილი პირის მიერ გაცემული მითითების შეუსრულებლობა მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ოპერატორის ან ოჯახური წარმოების სუბიექტისთვის 100 ლარის ჯარიმას იწვევს, სხვა ბიზნესოპერატორისთვის — 500 ლარის ოდენობის. ცხოველის შესაბამისი დოკუმენტის გარეშე გადაადგილება უფრო მძიმეა: მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ოპერატორი ან ოჯახური წარმოების სუბიექტი 500 ლარით იჯარიმება, სხვა ბიზნესოპერატორი — 1 000 ლარით. თითოეული ზღვა ცალკეა განსაზღვრული და დარღვევის ტიპიდან დგინდება.
ხშირად დასმული კითხვები
არსებობს თუ არა ცალკე მეცხოველეობის კანონი?
არა, მეცხოველეობა რეგულირდება სურსათის/ცხოველის საკვების უვნებლობის, ვეტერინარიისა და მცენარეთა დაცვის კოდექსის ვეტერინარული მოთხოვნებით.
ვინ შეიძლება იყოს ვეტერინარული საქმიანობის შემსრულებელი?
დიახ, კანონით ვეტერინარული საქმიანობა რეგულირებად პროფესიად არის გამოცხადებული და სწორედ ამ კატეგორიაში განისაზღვრება ვეტერინარი და ვეტერინარი ტექნიკოსი.
რა ჯარიმა ემუქრება იდენტიფიკაციის წესების დამრღვევს?
მითითების შეუსრულებლობისთვის მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ოპერატორი ან ოჯახური წარმოების სუბიექტი 100 ლარს იხდის, სხვა ოპერატორი — 500 ლარს.
რა ხდება დოკუმენტის გარეშე ცხოველის გადაადგილებისას?
ასეთი გადაადგილება მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ოპერატორისთვის ან ოჯახური წარმოების სუბიექტისთვის 500 ლარის, სხვა ბიზნესოპერატორისთვის 1 000 ლარის ჯარიმას იწვევს.
ვრცელდება თუ არა ეს მოთხოვნები ოჯახურ წარმოებაზე?
დიახ, მოშენების მოთხოვნები ოჯახური წარმოების სუბიექტზეც ვრცელდება, ასევე ცხოველური პროდუქტების ეპიზოოტიური მითითებების შესრულების ვალდებულება.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
მეცხოველეობის ბიზნესი ვეტერინარული მოთხოვნების მთელ კომპლექსს ეყრდნობა — პროფილაქტიკიდან იდენტიფიკაციამდე და ჯარიმებამდე. ჩვენ დაგეხმარებით მოთხოვნების სწორ ინტერპრეტაციაში, სააგენტოსთან ურთიერთობის გაწერაში და დარღვევის შემთხვევაში პასუხისმგებლობის შეფასებაში. დაგიგეგმავთ კომპლაინს-ნაბიჯებს, რომ ფერმა კანონიერად და უხარჯავად იმუშაოს. შემოგვიერთდით Legal.ge-ზე.