ბრენდის ელჩის ხელშეკრულება საქართველოში ცალკე ხელშეკრულების ტიპად კანონში არ არის დასახელებული — ეს გარიგება სამოქალაქო კანონმდებლობის სამი კლასიკური კონსტრუქციის ნაზავია: პიროვნების ავტორიზაცია, სამუშაოთა შესრულების ვალდებულება და წარმომადგენლობა. სწორად შედგენილი ხელშეკრულება სამივე ფენას ერთად აწესრიგებს: ბრენდს აძლევს უფლებას გამოიყენოს ელჩის სახელი და გამოსახულება, ელჩს აკისრებს შეთანხმებული სარეკლამო სამუშაოების შესრულებას და განსაზღვრავს, ვის სახელით და ვის ხარჯზე ხდება კამპანიასთან დაკავშირებული იურიდიული მოქმედებების განხორციელება. ამ გვერდზე ვხსნით, როგორ მუშაობს ეს სამი ფენა ერთად.
პიროვნების ავტორიზაცია — რას აძლევს ელჩი ბრენდს
ხელშეკრულების საფუძველი პირადი არაქონებრივი უფლებებია. სამოქალაქო კოდექსის მეთვრამეტე მუხლის მიხედვით, ვისაც სახელის ტარების უფლებას შეეცილებიან ან ვისი ინტერესებიც ილახება მისი სახელით უნებართვო სარგებლობით, უფლება აქვს ხელმყოფს მოსთხოვოს მოქმედების შეწყვეტა ან უარის თქმა მასზე. ეს ნიშნავს, რომ ბრენდს ელჩის სახის, სახელისა და პიროვნების გამოყენების უფლება თანხმობის გარეშე არ გააჩნია — ეს უფლება მხოლოდ ხელშეკრულებით ან სხვა თანხმობით ეძლევა. ავტორიზაციის ფარგლები კამპანიის შინაარსს განსაზღვრავს: რომელი პლატფორმები, რომელი პროდუქტები და რომელი ტერიტორია ფარავს თანხმობას. ამავე მუხლით დაცულია ელჩის პატივი, ღირსება და საქმიანი რეპუტაცია: კამპანია, რომელიც ელჩის რეპუტაციას ზიანს აყენებს, არა მხოლოდ კონტრაქტული, არამედ საკანონმდებლო დაცვის ობიექტია, და ბრალეული ხელყოფისას ელჩს ზიანის — მათ შორის მოგებისა და მორალური ზიანის — ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება აქვს. ავტორიზაციის ხანგრძლივობა და გამორიცხული კონკურენტებიც ამავე ფენას ეკუთვნის: თანხმობა დროებითია და მისი ფარგლები ხელშეკრულებაშივე უნდა იყოს განსაზღვრული.
სამუშაოების შესრულება — საზღაური და ხარჯები
სარეკლამო მომსახურების ფენა ნარდობის ხელშეკრულებით იწერება. სამოქალაქო კოდექსის ამ ნორმით მენარდე კისრულობს შეასრულოს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაო, ხოლო შემკვეთი ვალდებულია გადაუხადოს შეთანხმებული საზღაური — ბრენდის კონტექსტში ეს ნიშნავს, რომ გამოქვეყნებული პოსტები, სიუჟეტები, ღონისძიებებზე მონაწილეობა და სხვა დელივერაბლები ხელშეკრულებით განსაზღვრული სამუშაოებია. ანაზღაურების წესიც აქვეა დაწესებული: ანაზღაურება უსიტყვოდაც ითვლება შეთანხმებულად, თუ გარემოებების მიხედვით ნარდობა მხოლოდ ანაზღაურებითაა მოსალოდნელი; თუ ოდენობა შეთანხმებული არ არის, ტარიფის არსებობისას გამოიყენება სატარიფო განაკვეთი, ტარიფების არარსებობისას — ჩვეულებრივი ანაზღაურება. ეს ნორმა მნიშვნელოვანია მაშინ, როცა მხარეები საზღაურის ციფრს დავითიანად ვერ თქვამენ: ბაზარი, სადაც ამბასადორული მომსახურება ყოველთვის ფასიანია, თავად ქმნის დაშვებას, რომ საზღაური შეთანხმებულია. ხარჯების საკითხიც განსაზღვრულია: ნარდობასთან დაკავშირებული ხარჯთაღრიცხვის შედგენა არ ანაზღაურდება, თუ შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული — ამბასადორი, რომელიც პროდუქციის წარმოებას თავის ხარჯზე აწყობს, ამ ხარჯის ანაზღაურებას მხოლოდ იმ შემთხვევაში ითხოვს, თუ ეს ხელშეკრულებაში პირდაპირ წერია.