კლუბი როგორც სპონსორობის ობიექტი და მისი სტატუსი
საკლუბო სპონსორობის ხელშეკრულება სპორტის შესახებ საქართველოს კანონის ჩარჩოში ჯდება, რომლის მუხლი 8 საზოგადოებრივ და სხვა არასახელმწიფო სპორტულ ორგანიზაციებს განსაზღვრავს: ეს არის სპორტული ფედერაცია, ასოციაცია, კლუბი და სხვა გაერთიანება, რომელიც მიზნად ისახავს სპორტის განვითარებას. სახელმწიფო ხელს უწყობს ამ ორგანიზაციების აქტივობის განვითარებას და იზიდავს მათ სპორტის მართვის საქმეში; აუცილებლობის შემთხვევაში განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს თავისი კომპეტენციის ფარგლებში შეუძლია მათ ცალკეული უფლებამოსილებანი გადასცეს და გააკონტროლოს მათი განხორციელება. მუხლი 11 კლუბის სტატუსს ზუსტდებს: სპორტული კლუბი თავის საქმიანობას ამ კანონის, მოქმედი კანონმდებლობისა და საკუთარი წესდების შესაბამისად წარმართავს, ის იურიდიული პირია, და კლუბის სტატუსი ენიჭება იმ ორგანიზაციას, რომლის დამფუძნებელი დოკუმენტები აკმაყოფილებს საქართველოს კანონმდებლობისა და შესაბამისი ეროვნული სპორტული ფედერაციის მოთხოვნებს. სპონსორისთვის ეს იმას ნიშნავს, როცა გარიგების მეორე მხარე კლუბია, მისი სტატუსის დადგენა ორმაგ შემოწმებას საჭიროებს — სახელმწიფო რეგისტრაციასაც და ფედერაციის მოთხოვნებთან შესაბამისობასაც; სტატუსის გარეშე დარჩენილი კლუბი გრძელვადიანი სპონსორული ინვესტიციისთვის სარისკო ობიექტია.
კლუბის კანონიერი დაფინანსების წყაროები
მუხლი 23 სპორტის დაფინანსების სისტემას აწესებს და სწორედ აქ იხსნება სპონსორული შენატანის სამართლებრივი ადგილი. სახელმწიფო ხელს უწყობს და ზრუნავს სპორტის განვითარებაზე და ამ მიზნით ითვალისწინებს საბიუჯეტო დაფინანსებას; სპორტის განვითარებისთვის გამოყოფილი სახსრები ცალკე მუხლით აისახება სახელმწიფო და ადგილობრივ ბიუჯეტებში. ბიუჯეტის გარდა კანონი დაფინანსების წყაროებს პირდაპირ აწერს: სახელმწიფო, კერძო და საზოგადოებრივი ორგანიზაციების, დაწესებულებებისა და ცალკეული პირების შენატანები; საკუთარი სპორტული, სამეურნეო-კომერციული, სარეკლამო, საშუამავლო საქმიანობიდან მიღებული მოგება; და სპონსორებისგან და სხვა დახმარებიდან მიღებული სახსრები. საკლუბო სპონსორობა ამ მესამე წყაროს ეკუთვნის — სპონსორის შენატანი კანონიერი სპორტული შემოსავალია. ამავდროულად, არასაბიუჯეტო წყაროებიდან მიღებული სახსრები არავითარ გავლენას არ ახდენს სახელმწიფო ბიუჯეტის ასიგნებათა ოდენობაზე: სპონსორის მიერ შეტანილი თანხა ბიუჯეტის შემცირების საფუძველს არ ქმნის.
მიზნობრივი გამოყენების წესი
კლუბის დაფინანსების ცენტრალური შეზღუდვა მიზნობრივობაა: დაუშვებელია სპორტისთვის გამიზნული საბიუჯეტო და არასაბიუჯეტო შენატანების გამოყენება არამიზნობრივად — ისინი უნდა მოხმარდეს მხოლოდ სპორტის განვითარებას. ეს წესი სპონსორულ ხელშეკრულებასაც პირდაპირ ეხება: თუ სპონსორმა შენატანი კონკრეტული მიზნით — მაგალითად, სპორტული ბაზის აღდგენით, ახალგაზრდული გუნდის მხარდაჭერით ან სარეკლამო უფლებებით — განაპირობა, კლუბი ამ მიზნისგან გადახვევას ვერ იძლევა. სახელმწიფო თავის მხრივ ხელს უწყობს სპორტის განვითარებას მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის გაფართოებით, სათანადო დაფინანსებით, გრანტებით, სპორტსმენებისა და სპეციალისტების მორალური და მატერიალური წახალისებით — და სპონსორული სახსრები ამ სისტემის დამატებად და არა ჩამნაცვლებლად მოქმედებს.
სპორტული სიმბოლიკა სპონსორობაში
კლუბის სპონსორობა თითქმის ყოველთვის სიმბოლიკას ეხება — ლოგოს განთავსებას ფორმაზე, ემბლემასთან ერთობლიობას, კლუბის ნიშნის სარეკლამო გამოყენებას. მუხლი 26 განსაზღვრავს, რომ სპორტული სიმბოლიკის — საზოგადოებრივი სპორტული ორგანიზაციების, სპორტული დაწესებულებებისა და ორგანიზაციების ემბლემებისა და ოფიციალური ნიშნების, საერთაშორისო და სხვა სპორტული შეჯიბრებების ემბლემებისა და ოფიციალური ნიშნების — გამოყენების წესს განსაზღვრავს კანონმდებლობა. იმავე მუხლში დალაგებულია სპორტული წოდებებისა და ჯილდოების სისტემაც: სამინისტრო ამტკიცებს საპატიო წოდებებს და განსაზღვრავს ჩემპიონატებში გამარჯვებულებისა და რეკორდსმენების სპორტული ჯილდოების ნუსხას. სპონსორული გარიგების დროს ეს იმას ნიშნავს, რომ ემბლემასა და ოფიციალურ ნიშანზე უფლებების გადაცემა ცალკე უნდა იყოს გაფორმებული და კანონმდებლობით დადგენილ წესებთან შესაბამისობაში.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვპასუხობთ საკლუბო სპონსორობასთან დაკავშირებულ ყველაზე ხშირად დასმულ კითხვებს, რომლებიც სპონსორებსა და კლუბებს გარიგების მომზადებისას და თანამშრომლობის განმავლობაში უჩნდებათ.
შეიძლება თუ არა კლუბის მიერ სპონსორული შენატანის მიღება?
დიახ — მუხლი 23 სპონსორებისგან მიღებულ სახსრებს კანონიერ დაფინანსების წყაროდ ასახელებს, და ეს შენატანი ბიუჯეტის ასიგნებათა ოდენობას არ ამცირებს.
როგორ დგინდება კლუბის სტატუსი?
მუხლი 11 მიხედვით კლუბი იურიდიული პირია და მისი სტატუსი ენიჭება ორგანიზაციას, რომლის დამფუძნებელი დოკუმენტები აკმაყოფილებს კანონმდებლობისა და შესაბამისი ეროვნული ფედერაციის მოთხოვნებს.
შეიძლება თუ არა სპონსორული თანხის სხვა მიზნით გამოყენება?
არა — სპორტისთვის გამიზნული შენატანები არამიზნობრივად ვერ გამოიყენება; ისინი მხოლოდ სპორტის განვითარებას უნდა მოხმარდეს, და სპონსორის პირობით განპირობებული მიზანი ამ წესით არის შეზღუდული.
ვის განსაზღვრავს კლუბის ემბლემის გამოყენების წესს?
მუხლი 26 მიხედვით სპორტული სიმბოლიკის — ემბლემებისა და ოფიციალური ნიშნების — გამოყენების წესს კანონმდებლობა განსაზღვრავს.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის გუნდი საკლუბო სპონსორობის ხელშეკრულებებზე სპონსორებსა და კლუბებს ეხმარება: ვამოწმებთ კლუბის სტატუსსა და დამფუძნებელ დოკუმენტებს, ვამზადებთ შენატანისა და სარეკლამო უფლებების ხელშეკრულებებს მიზნობრივი გამოყენების წესის დაცვით, ვათანაბრებთ სპორტული სიმბოლიკის გამოყენების პირობებს კანონმდებლობასთან და ვწყვეტთ დავებს ხელშეკრულებიდან. თუ კლუბთან სპონსორული გარიგების დადება ან არსებული თანამშრომლობის გასარკვევი საკითხი გაქვთ — დაგვიკავშირდით Legal.ge-ზე და თქვენი ვითარების შესაბამისად დავგეგმოთ სწორი და უსაფრთხო ნაბიჯები სრული სამართლებრივი დაზუსტებით.