ლიგის გენერალური სპონსორობა საქართველოში იმ კითხვაზეა დამოკიდებული, ვინ არის უფლებამოსილი სპორტის შესაბამისი სახეობის წარმომადგენლობითი და სარეკლამო უფლებების გამყიდველი და რომელი სახსრები ითვლება ლიგის კანონიერ შემოსავლად. „სპორტის შესახებ“ კანონი აქ სამ საყრდენს იძლევა: ეროვნული ფედერაციის სტატუსს, პროფესიული ლიგის ფორმას და დაფინანსების წესებს, რომლებიც სარეკლამო და სპონსორულ შემოსავალს კანონიერ წყაროდ ასახელებს. ამ გვერდზე ვხსნით, როგორ ერთად მუშაობს ეს ნორმები გენერალური სპონსორობის გარიგებისთვის.
ფედერაცია — ერთადერთი ხელმძღვანელი ორგანო და უფლებების გამყიდველი
საქართველოს ეროვნული სპორტული ფედერაცია სამოქალაქო კოდექსის საფუძველზე შექმნილი კერძო სამართლის არასამეწარმეო იურიდიული პირია, რომელიც საქმიანობას წარმართავს კანონის, საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების, საერთაშორისო სპორტული ფედერაციებისა და საკუთარი წესდებების შესაბამისად. ფედერაცია ერთადერთი ხელმძღვანელი ორგანოა სპორტის შესაბამის სახეობაში და პასუხს აგებს მის განვითარებაზე; ის წარმოადგენს სპორტის სახეობას როგორც ქვეყნის შიგნით, ისე მის ფარგლებს გარეთ. ეს არის ის სამართლებრივი საფუძველი, რომლითაც ლიგის დონის გენერალური სპონსორობის უფლებები ფედერაციისგან ან მისგან ნებადართულ სტრუქტურისგან შეიძენება — სპონსორისთვის გადამწყვეტია, რომ კონტრაგენტი სწორედ ეს, ერთადერთი ხელმძღვანელი ორგანოა. ფედერაციის სტატუსი ენიჭება იმ გაერთიანებას, რომლის დამფუძნებელი დოკუმენტები აკმაყოფილებს ქართული კანონმდებლობისა და შესაბამისი საერთაშორისო ფედერაციის მოთხოვნებს, და მისი უფლებამოსილება მთელ ტერიტორიას აღწევს. ფედერაციის შინაგანი წესრიგიც მნიშვნელოვანია: უმაღლესი ორგანო ყრილობაა, რომლის წევრთა არანაკლებ სამ მეოთხედს სპორტული ორგანიზაციები წარმოადგენენ, და სწორედ ამ ყრილობის ჩარჩოში იღებენ გადაწყვეტილებებს, რომლებიც სპონსორულ უფლებებსაც ეხება.
სახელმწიფო დაკვეთა და უმაღლესი მიღწევების სპორტი
ლიგის სპონსორობასთან პირდაპირ არის დაკავშირებული კანონის ნორმა უმაღლესი მიღწევების სპორტსა და სახელმწიფო დაკვეთაზე. უმაღლესი კვალიფიკაციის სპორტსმენთა მოსამზადებლად იქმნება სპეციალიზებული დაწესებულებები, რომლების სტრუქტურასა და სტატუსს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო და შესაბამისი ეროვნული სპორტული ფედერაცია განსაზღვრავს. სახელმწიფო დაკვეთა მაღალი კვალიფიკაციის სპორტსმენთა მომზადების მიზნით ფორმდება შესაბამის ეროვნულ სპორტულ ფედერაციებთან ან სხვა სპორტულ ორგანიზაციებთან დადებული ხელშეკრულების მეშვეობით — ეს არის საჯარო ფულის კანონიერი არხი ლიგის ეკოსისტემაში, რომელიც სპონსორულ შემოსავალს ერთვოდა და არა ანაცვლებს. ფედერაცია ასრულებს სახელმწიფო დაკვეთას და ხელშეკრულების საფუძველზე თანამშრომლობს სამინისტროსთან; ეროვნული ნაკრები გუნდის შემადგენლობაში მყოფ სპორტსმენთა მოსამზადებელი კი ხდება სამინისტროს მოთხოვნის საფუძველზე სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გამოყოფილი სახსრებით.
პროფესიული ლიგა და „სპორტსმენი“ პროფესია
გენერალური სპონსორობის ობიექტი — პროფესიული ლიგა — კანონით აღწერილი ფორმით ყალიბდება: პროფესიული სპორტული ლიგა, ასოციაცია, კლუბი და სხვა პროფესიული სპორტული ორგანიზაცია კანონმდებლობის შესაბამისად იქმნება და ფუნქციონირებს. ლიგის შიგნით მოქმედებს სპორტსმენის რეჟიმი: „სპორტსმენი“ პროფესიაა, სპორტსმენი, რომლისთვისაც სპორტი შემოსავლის ძირითადი წყაროა, პროფესიონალია, და მისი პროფესიული მოღვაწეობა შრომის კანონმდებლობით ხორციელდება. სპორტსმენთან კონტრაქტის გაფორმების წესი და შეჯიბრებებში პროფესიულ საწყისებზე მონაწილეობის პირობები განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით, საერთაშორისო სპორტული ორგანიზაციების წესდებებით, დებულებებითა და სხვა მარეგლამენტირებელი დოკუმენტებით — გენერალური სპონსორისთვის ეს იმას ნიშნავს, რომ ლიგის სარეკლამო აქტივებთან ერთად მას ეხება ის წესებიც, რომლებიც მოთამაშეთა კონტრაქტებსა და შეჯიბრებებს აწესრიგებს.
დაფინანსება — სარეკლამო შემოსავალი და სპონსორული სახსრები კანონიერი წყაროა
კანონის დაფინანსების ნორმა სპონსორობის გარიგების საფუძველია. სპორტის დაფინანსებისთვის, საბიუჯეტო სახსრების გარდა, გამოიყენება სახელმწიფო, კერძო და საზოგადოებრივი ორგანიზაციების, დაწესებულებებისა და ცალკეული პირების შენატანები; საკუთარი სპორტული, სამეურნეო-კომერციული, სარეკლამო, საშუამავლო საქმიანობიდან მიღებული მოგება; აგრეთვე სპონსორებისგან და სხვა დახმარებიდან მიღებული სახსრები. ეს ნიშნავს, რომ გენერალური სპონსორის შენატანი ლიგისთვის კანონიერი და კანონით პირდაპირ დასახელებული შემოსავლის წყაროა. ამავე ნორმით დაცულია დამოუკიდებლობის პრინციპიც: არასაბიუჯეტო წყაროებიდან მიღებული სახსრები არავითარ გავლენას არ ახდენს სპორტის სახელმწიფო ბიუჯეტის ასიგნებათა ოდენობაზე — სპონსორული ფული საბიუჯეტო დაფინანსებას არ ამცირებს. აქვე არის მიზნობრიობის წესი: დაუშვებელია სპორტისთვის გამიზნული საბიუჯეტო და არასაბიუჯეტო შენატანების გამოყენება არამიზნობრივად — ისინი უნდა მოხმარდეს მხოლოდ სპორტის განვითარებას. სახელმწიფო ბიუჯეტი ეროვნული ნაკრები გუნდების მოსამზადებლად და საერთაშორისო ღონისძიებებში მონაწილეობისთვის, მათ შორის გამარჯვებულთა და პრიზიორთა დასაჯილდოებლადაც, მიზნობრივ სახსრებს გამოჰყოფს — გენერალური სპონსორობის გარიგება სწორედ ამ სისტემაში ჯდება და მისი აღწერა ხელშეკრულებაში გამჭვირვალეობის საწინააღმდეგოდ არ უნდა იყოს.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვხსნით იმ საკითხებს, რომლებიც ლიგის სპონსორობასთან დაკავშირებით ყველაზე ხშირად ჩნდება.
ვინ არის ლიგის დონის უფლებების კანონიერი გამყიდველი?
საქართველოს ეროვნული სპორტული ფედერაცია — სპორტის შესაბამისი სახეობის ერთადერთი ხელმძღვანელი ორგანო, რომლის სტატუსიც დამფუძნებელი დოკუმენტებით განისაზღვრება.
აკლებს თუ არა სპონსორული სახსრები საბიუჯეტო დაფინანსებას?
არა — არასაბიუჯეტო წყაროებიდან მიღებული სახსრები სპორტის სახელმწიფო ბიუჯეტის ასიგნებათა ოდენობაზე გავლენას არ ახდენს.
როგორ ხდება ლიგა კანონიერ ორგანიზაციად?
პროფესიული სპორტული ლიგა — ასოციაცია, კლუბი — კანონმდებლობის შესაბამისად ყალიბდება და ფუნქციონირებს.
შეიძლება თუ არა სპონსორული ფულის სხვა მიზნებზე გამოყენება?
არა — სპორტისთვის გამიზნული შენატანები არამიზნობრივად გამოყენებას ექვემდებარება აკრძალვას და მხოლოდ სპორტის განვითარებას უნდა მოხმარდეს.
რა ფორმით შედის სახელმწიფო ფული ლიგაში?
სახელმწიფო დაკვეთა ფორმდება ფედერაციებთან ან სხვა სპორტულ ორგანიზაციებთან დადებული ხელშეკრულებით; ნაკრებების მოსამზადებელი კი — სამინისტროს მოთხოვნით, ბიუჯეტიდან.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის გუნდი ეხმარება ფედერაციებს, ლიგებსა და სპონსორებს გენერალური სპონსორობის გარიგებების მომზადებაში და განხორციელებაში. შევამოწმებთ კონტრაგენტის სტატუსს და უფლებამოსილებებს, აღვწერთ სარეკლამო უფლებებსა და მიზნობრივ გამოყენებას, ვხსნით დაფინანსების წესებს და ვიცავთ ინტერესებს ხელშეკრულების დარღვევისას. დაგვიკავშირდით კონსულტაციისთვის — შევაფასებთ თქვენს პროექტს და ავაგებთ გარიგების სტრუქტურას, რომელიც კანონიერია და თქვენს ინტერესებს იცავს.