„ევროკავშირის კომპანია აზარტული ოპერაციებისთვის“ — ეს ფრაზა ბაზარზე ორი განსხვავებული რამის აღსანიშნავად გამოიყენება, და მათი ერთმანეთისგან გამიჯვნა ამ გვერდის მთავარი ამოცანაა. პირველი — მითი: თითქოს არსებობს „ევროპული აზარტული ლიცენზია“, რომელიც ერთხელ აღებული მთელ კავშირში მუშაობს. ევროპული კომისიის საკუთარი ფორმულირებით, ეს ასე არ არის: აზარტული მომსახურების სფეროში სექტორული EU კანონმდებლობა არ არსებობს, და წევრი სახელმწიფოები თავისუფლები არიან საკუთარი აზარტული რეჟიმის მოსაწყობად. მეორე — რეალობა: კომპანია, რომელიც EU-ს წევრ სახელმწიფოში რეგისტრირდება და იმ სახელმწიფოს ეროვნული რეჟიმით ლიცენზირდება. ეს გვერდი სწორედ მეორეს ეხება: როგორ ირჩევა წევრი სახელმწიფო, რას იძლევა მისი ლიცენზია და რას ნიშნავს ეს ქართული ჯგუფისთვის.
ორი ოფიციალური ციტატა ამ გვერდის კიდეზეა ამოღებული და მათზეა აგებული ყველაფერი. კომისია: აზარტული მომსახურებების დარგში სექტორული EU კანონმდებლობა არ არსებობს; და EU სამართალი არც ერთ სისტემას არ ანიჭებს უპირატესობას სხვებთან შედარებით. ესტონეთის საგადასახადო და ტამოჟნის სამსახური (EMTA): EEA სახელმწიფოს ლიცენზია არ გაძლევს უფლებას აზარტული თამაშების შეთავაზებისა ესტონეთში — და პირიქით. ანუ ურთიერთაღიარება არ მუშაობს: ერთი წევრი სახელმწიფოს ლიცენზია მეორეში არაფერს ნიშნავს. აქედან გამომდინარე, „EU კომპანიის“ აზარტულ ბიზნესში ყველაფერი იწყება კითხვით: რომელი წევრი სახელმწიფო?
წევრი სახელმწიფოს შერჩევის კრიტერიუმები
კომისიის მიერ დადასტურებული სურათი ასეთია: წევრი სახელმწიფოების მზარდი რიცხვი შექმნის ლიცენზირების სისტემებს, სადაც ერთზე მეტი ოპერატორი მუშაობს; ნაწილი მონოპოლიას ინარჩუნებს; და EU სამართალი არც ერთ მიდგომას არ ანიჭებს უპირატესობას. წევრი სახელმწიფოს შერჩევა ამიტომ კონკრეტული რეჟიმების შედარებაა ხუთი პარამეტრით: საწევრო მოთხოვნები (ვის შეუძლია განაცხადის წარდგენა), კაპიტალის მინიმუმები, საფასურები, საქმიანობის შეზღუდვები (მაგალითად, „მხოლოდ აზარტული საქმიანობის“ წესები) და ბაზარზე წვდომის პირობები. ამ გვერდზე ორი ოფიციალურად დათვლადი საყრდენი გაქვთ — მალტა და ესტონეთი — და მათი შედარება ზუსტად აჩვენებს, რამდენად განსხვავდება წევრები ერთმანეთისგან.
ესტონეთი — სრულად დათვლადი მაგალითი
ესტონეთის რეჟიმი ერთ-ერთი იშვიათია, რომლის ყველა ძირითადი ციფრიც ოფიციალურად არის გამოქვეყნებული საგადასახადო და ტამოჟნის სამსახურის (EMTA) მიერ, და ქვემოთ მოყვანილი ყველაფერი იქედან მოდის. სისტემა ორსაფეხიანია: აზარტული თამაშების ორგანიზების აქტივობის ლიცენზია, რომელიც ვადის გარეშე გაიცემა, და მიმდინარე სამუშაო ნებართვა თითოეულ ადგილმდებარეობაზე თუ არხზე — დისტანციური (ონლაინ) ნებართვა ხუთ წლამდე გაიცემა, ტოტოსი — ოც წლამდე. განმცხადებელი შეიძლება იყოს აქციონერული ან შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება, რეგისტრირებული ესტონეთში ან ევროპის კავშირში. კაპიტალის მინიმუმები თამაშის სახეობაზეა დამოკიდებული: შემთხვევითობის თამაშებზე — €1,000,000; ტოტოზე — €130,000; ოსტატობით თამაშებზე — €25,000. სახელმწიფო საფასურები: აქტივობის ლიცენზიაზე — €47,940 შემთხვევითობის თამაშებისთვის, €31,960 ტოტოსთვის და €3,200 ოსტატობით თამაშებისთვის; თითო სამუშაო ნებართვაზე — €3,200. გადაწყვეტილების ვადები: ლიცენზიაზე ოთხი თვე, ნებართვაზე — ორი თვე.
ესტონეთის მაგალითი ორ დეტალსაც აშკარას ხდის. პირველი: კანონი მოითხოვს, რომ აზარტული თამაშები იყოს კომპანიის ერთადერთი საქმიანობა — „გვერდითი“ ბიზნესით დივერსიფიკაცია ამ რეჟიმშე არ მუშაობს; ლატარეები კი სახელმწიფო კომპანიის მონოპოლიაა. მეორე: ესტონეთი აგრეთვე აწარმოებს დაბლოკილი ვებგვერდების რეესტრს აზარტული თამაშების შესახებ კანონის შესაბამისად — ეს იმის მაჩვენებელია, თუ როგორ იცავს ეროვნული რეჟიმი საკუთარ ბაზარს და რატომ არ აქვს აზრი „ერთი ლიცენზიით ყველგან მუშაობის“ იმედს.
მალტა — მეორე საყრდენი და კავშირი ქართულ ჯგუფთან
მალტის რეჟიმი ჩვენს ცალკე გვერდზეა დეტალურად განხილული, მაგრამ წევრი სახელმწიფოს შერჩევის კონტექსტში მისი ერთი პირობა გადამწყვეტია: MGA-ს ოფიციალური ფორმულირებით, განაცხადის წარდგენა შეუძლია ნებისმიერ კომპანიას, რომელიც დარეგისტრირებულია EU-ს ან EEA-ს წევრ სახელმწიფოში. შედარებითი სურათი ასე ჩამოყალიბდება: ესტონეთი ერთდროულად ღიაა ესტონური და სხვა EU კომპანიებისთვის, აწესებს „მხოლოდ აზარტული საქმიანობის“ წესს და შემთხვევითობის თამაშებზე მილიონიან კაპიტალს; მალტა ითხოვს EU/EEA ფორმას, სთავაზობს ტიპოლოგიით დაშლილ კაპიტალს (€40,000-დან €240,000-მდე) და ათწლიან ლიცენზიას. ორივე ციფრი ოფიციალურია, და სწორედ ამიტომ შედარდება ისინი ერთ ცხრილში აქ და არა — აგენტური პრეზენტაციებით. ქართული ჯგუფისთვის ორივე გზა ერთი და იმავე სტრუქტურული ნაბიჯით იწყება: ევროპული შვილი კომპანიის აღმართვით, რომელიც ლიცენზიატი გახდება.
ქართული სასაზღვროშორისო ფენა
EU წევრი სახელმწიფოს ლიცენზია ევროპულ ბაზარზეც კი მხოლოდ იმ სახელმწიფოს ფარგლებში მუშაობს, სადაც გაიცემა — ქართულ ბაზარზე კი სრულიად არაფერს ნიშნავს. „აზარტული თამაშების შესახებ“ საქართველოს კანონის მუხლის 5 პირველი ნაწილი ორგანიზებასა და საქართველოში მიწოდებას ქართულ ნებართვას უკავშირებს, მუხლის 11 მეორე ნაწილი კი ნებართვას მხოლოდ საქართველოში რეგისტრირებულ მეწარმეს აძლევს. ამიტომ ქართულ-ევროპული ორმაგი სტრუქტურა ყოველთვის ორ ცალკე სამართლებრივ კონტურს აწარმოებს: ევროპული ლიცენზია ევროპული ბაზრებისთვის, და ქართული ნებართვა ქართულისთვის — და საჭიროების შემთხვევაში ორივე ერთდროულად.
ქართული ფენის მუხლები: საგადასამართლებრო კოდექსის მუხლის 80 მე-7 ნაწილი — ინდივიდუალი ორგანიზატორის შემოსავლის დაბეგვრა მარჟაზე; მუხლი 81 — განაკვეთები, 5%-იანი ხაზის ჩათვლით; მუხლი 8 — მოთამაშის მოგებები და ზარალის ჩათვლა; მუხლის 171 „ბ“ ქვეპუნქტი — აზარტული მომსახურების დღგ-გან გათავისუფლება. ანგარიშგება: ანტიგათეთრების კანონის მუხლები 3, 11 და 12 ქართული სუბიექტის ჯაჭვში არსებობისას; „აზარტული თამაშების შესახებ“ კანონის მუხლის 29 „ბ“ ქვეპუნქტი — მოგებების რეგისტრაცია ფინანსური მონიტორინგის სამსახურისთვის მოხსენებით; მუხლი 36-1 — შერჩეული პირის რეჟიმი სისტემურ-ელექტრონული მიწოდებისას. და სამოქალაქო კოდექსის მუხლები 951 და 952: მოთხოვნა თამაშიდან მხოლოდ ნებადართულ თამაშზე წარმოიშობა.
ხშირად დასმული კითხვები
EU კომპანიის თემაზე ოთხი კითხვა იმეორებს თავად.
არსებობს თუ არა „ევროპული აზარტული ლიცენზია“?
არა. ევროპული კომისიის ოფიციალური პოზიციით, აზარტული მომსახურების დარგში სექტორული EU კანონმდებლობა არ არსებობს; წევრი სახელმწიფოები ავტონომიური არიან საკუთარი რეჟიმების მოსაწყობად, და არც ერთ სისტემას არ ენიჭება უპირატესობა. ლიცენზია ყოველთვის ეროვნულია.
მუშაობს თუ არა ერთი წევრი სახელმწიფოს ლიცენზია მეორეში?
არა — ურთიერთაღიარება აზარტულ თამაშებში არ მოქმედებს. ესტონეთის ოფიციალური ფორმულირებით, EEA სახელმწიფოს ლიცენზია არ გაძლევს უფლებას აზარტული თამაშების შეთავაზებისა ესტონეთში — და პირიქით. თითოეული სამიზნე ბაზრისთვის საკუთარი წევრი სახელმწიფოს რეჟიმი ირჩევა.
რამდენი უჯდება ესტონური ლიცენზია?
EMTA-ს ოფიციალური ციფრებით: აქტივობის ლიცენზიის სახელმწიფო საფასური €47,940-ია შემთხვევითობის თამაშებზე, €31,960 — ტოტოზე, €3,200 — ოსტატობით თამაშებზე; თითო სამუშაო ნებართვა კიდევ €3,200. ამას ემატება კაპიტალის მინიმუმები: €1,000,000, €130,000 და €25,000 შესაბამისად.
შეუძლიათ თუ არა ქართულ მფლობელებს EU კომპანიის მეშვეობით ლიცენზიის აღება?
დიახ — ეს სტანდარტული გზაა: ქართული მშობელი კომპანია ააგებს წევრი სახელმწიფოს შვილ კომპანიას, და ის ხდება ლიცენზიატი. მაგრამ აზრშია წესებიც: ესტონეთში აზარტული თამაშები კომპანიის ერთადერთი საქმიანობა უნდა იყოს; მალტა EU/EEA ფორმას ითხოვს. სტრუქტურა თავისებურებებთან ერთად იგება.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge EU მიმართულებას იწყებს იმ კითხვის დასმით, რომელიც ყველაფერს წყვეტს: რომელი ბაზრები გინდათ და რომელი წევრი სახელმწიფოს რეჟიმი ერგება მათ. ჩვენ ვადარებთ რეჟიმებს ოფიციალური პარამეტრებით — საწევრო მოთხოვნები, კაპიტალი, საფასური, საქმიანობის შეზღუდვები, ბაზარზე წვდომა; ვაგებთ ევროპული შვილი კომპანიის სტრუქტურას, რომელიც შერჩეული რეჟიმის მოთხოვნებს პასუხობს; ვამზადებთ განაცხადს და ვაპროექტებთ გადაწყვეტილების ვადებს; და პარალელურად ვაგებთ ქართულ ფენას — ორმაგი სტრუქტურის ქართული კონტურის საგადასახადო და საანგარიშგებო გეგმას შესაბამისი მუხლებით. „EU კომპანია“ აზარტულ ბიზნესში არ არის ჯადოსნური გასაღები — ის გადაწყვეტილებაა, რომელიც ციფრებსა და მუხლებზე უნდა აიგოს. დაგვიკავშირდით — დავიწყოთ თქვენი ბაზრების და რეჟიმების შეჯერებით.