სეიშელის კუნძულები ქართველ კლიენტებს უფრო საჰოლდინგო იურისდიქციად არის ნაცნობი, ვიდრე აზარტული ბიზნესის ბაზრად — და ეს შეფარდება სწორია. ამ იურისდიქციის თავისებურება სხვაგანაა: ფინანსური ხელისუფლების ხელში (FSA) ერთდროულად ორი ფუნქციაა გაერთიანებული — საერთაშორისო სავაჭრო კომპანიების (IBC) რეგისტრატორისა და აზარტული თამაშების რეგულატორის. ამას პრაქტიკული შედეგი აქვს სტრუქტურირებისას: ჰოლდინგი და ლიცენზია ერთი სახლიდან იმართება, მაგრამ ამავე დროს ლიცენზიატების რაოდენობა მცირეა და რეჟიმი ნიშად რჩება — ეს არაა მოცულობითი ბაზრის იურისდიქცია. ქვემოთ განვიხილავთ, რას იძლევა ორივე რეგისტრი, რა სახით ფიქსირდება საფასური ოფიციალურ განრიგში და რას ნიშნავს სეიშელური სტრუქტურა ქართული სამართლისთვის.
ერთი რეგულატორი, ორი რეესტრი: რას აქვეყნებს FSA
აზარტული თამაშების რეგულირებას სეიშელზე ახორციელებს ფინანსური ხელისუფლება (Financial Services Authority, FSA) აზარტული თამაშების 2014 წლის აქტის (Gambling Act 2014) საფუძველზე; საფასური განსაზღვრულია აზარტული თამაშების (საფასურის) 2018 წლის რეგულაციებით. FSA-ს საჯარო რეესტრი სამი ჩანართითაა წარმოდგენილი: კაზინო, სლოტ-აპარატები და ინტერაქტიული აზარტული თამაშები — ანუ ერთივე რეესტრიდან ჩანს, ვის რა ფორმატით უჭირავს ლიცენზია. მიმდინარე მონაცემებით, ინტერაქტიული აზარტული თამაშების მოქმედი ლიცენზიატია Amazon Betting (Proprietary) Limited ქალაქ ვიქტორიიდან, კუნძულ მაჰედან; კაზინოს ლიცენზიებს შორის რეესტრი ასახელებს, მათ შორის, Berjaya International Casino-ს, Star Casino-ს, Victoria Casino-ს და Club Liberte-ს. სურათი ცალმხრივია: ერთი ინტერაქტიული ლიცენზიანტი და რამდენიმე კაზინო მთელ იურისდიქციაზე — ეს ნიშის ზომის რეჟიმია. მიწისზე ფსონების (მიწისზედა ფსონების) ლიცენზირება ცალკე რეჟიმად მიმდინარეობს სეიშელის ლიცენზირების ხელისუფლებაში (Seychelles Licensing Authority, SLA) — FSA-ს ფარგლებს გარეთ.
IBC ფენა: კომპანია, აგენტი და ბენეფიციარი მფლობელობა
იმავე FSA-ს ეკისრება საერთაშორისო სავაჭრო კომპანიების (International Business Companies, IBC) რეგისტრატორის როლი შესაბამისი 2016 წლის აქტით (IBC Act 2016), რომელიც ძალაშია 2016 წლის დეკემბრიდან და კონსოლიდირებულია 2025 წლის 11 ივლისის მდგომარეობით. კომპანიის გაწერა მიმდინარეობს ლიცენზირებული რეგისტრირებული აგენტის მეშვეობით; ბენეფიციარ მფლობელთა რეესტრი ინახება რეგისტრირებული ოფისის ადგილზე. განაცხადის დოკუმენტაციის ნაკრები ოფიციალური ფორმებითაა განსაზღვრული: სუბიექტის კითხვარი, პირადი კითხვარი და აქციონერებისა და ბენეფიციარი მფლობელების კითხვარი. აზარტული ბიზნესის კონტექსტში ეს ნიშნავს: სეიშელური IBC ჰოლდინგად კარგად მუშაობს მაშინ, როცა მისი საბოლოო ბენეფიციარების და საქმიანობის აღწერა ზუსტია და აგენტთან გამჭვირვალეა — რადგან ზუსტად ეს მონაცემები გახდება იმ ფაილის საფუძველი, რომელსაც ქართული მხარე დაინახავს.
საფასური, გადაცემის წესები და ლიცენზიატების სურათი
ოფიციალური განრიგის მიხედვით, განაცხადის საფასურია SCR 50,000, ხოლო SCR 300,000 გათვალისწინებულია ყოველწლიური და სხვა გადასახადებისთვის — ეს ციფრები ოფიციალური დოკუმენტიდან მოდის და გამოყენებისას სწორედ იქედან უნდა გადამოწმდეს. ლიცენზიის გადაცემას არეგულირებს აზარტული თამაშების აქტის 15(4)(a) და 15(7) პუნქტები — ანუ ლიცენზია თავისუფლად გადასაცემი აქტივი არაა და მისი გადაცემის გეგმა თავიდანვე უნდა შემოწმდეს ამ დებულებებთან შესაბამისობაში. რაც შეეხება იმას, ფარავს თუ არა ინტერაქტიული ლიცენზია სპორტულ ფსონებს — ეს ღია კითხვაა და FSA-სთან დასაზუსტებელია, ისევე როგორც 2014 წლის აქტის მოდერნიზაციის მდგომარეობა, რომელზედაც მხოლოდ სავაჭრო პრესა წერს.
ქართული სასაზღვროშორისო ფენა სეიშელური სტრუქტურისთვის
სეიშელური IBC, ისევე როგორც ნებისმიერი უცხოური ჰოლდინგი, ქართულ სამართალში საკუთარ ფენას ხსნის და არაფერს ანაცვლებს. „აზარტული თამაშების შესახებ“ საქართველოს კანონის მუხლის 5 პირველი ნაწილის თანახმად, თამაშების ორგანიზება და საქართველოში მიწოდება ქართულ ნებართვას მოითხოვს, და მუხლის 11 მეორე ნაწილით ეს ნებართვა მხოლოდ საქართველოში რეგისტრირებულ მეწარმეზე გაიცემა — სეიშელური ლიცენზია და სეიშელური კომპანია ამ მოთხოვნას არ ცვლის. საგადასამართლებრო კოდექსის მუხლის 80 მე-7 ნაწილი ინდივიდუალი ორგანიზატორის შემოსავლის ობიექტად მარჟას განსაზღვრავს — მიღებული ფსონები მინუს გადახდილი მოგებები; მუხლი 81 აწესრიგებს განაკვეთებს, მათ შორის 5%-იან ხაზს მიწოდების ნებართვის ჭარბ შემოსავალზე; მუხლი 8 — მოთამაშის მოგებებსა და ზარალის ჩათვლას; მუხლის 171 „ბ“ ქვეპუნქტი კი აზარტული მომსახურებას დღგ-ს გარეშე ტოვებს მუხლის 172 მე-4 ნაწილის „ს“ ქვეპუნქტის შესაბამისად. ანგარიშგების ფენა: ქართული სუბიექტის ჯაჭვში არსებობისას მოქმედებს ფულის გათეთრების შესახებ კანონის მუხლები 3, 11 და 12; მუხლის 29 „ბ“ ქვეპუნქტი მოითხოვს მოგებების რეგისტრაციას ფინანსური მონიტორინგის სამსახურში მოხსენებითობით; სისტემურ-ელექტრონული მიწოდებისთვის — მუხლის 36-1 შერჩეული პირის რეჟიმი. სამოქალაქო კოდექსის მუხლები 951 და 952 კი განსაზღვრავს: თამაშიდან მომდინარე მოთხოვნები მხოლოდ სახელმწიფოს მიერ ნებადართულ თამაშზე წარმოიშობა.
ხშირად დასმული კითხვები
სეიშელის თემაზე ოთხი კითხვა ბატონობს.
სეიშელზე აზარტული ბიზნესის ლიცენზირება რომელი ორგანოს უჭირავს?
ფინანსური ხელისუფლება (FSA) — აზარტული თამაშების 2014 წლის აქტით, საფასურის 2018 წლის რეგულაციებით; რეესტრი სამ ჩანართადაა — კაზინო, სლოტ-აპარატები, ინტერაქტიული თამაშები. მიწისზედა ფსონების ლიცენზიები ცალკეა და SLA-ს ეკუთვნის.
რამდენი ღირს განაცხადი?
ოფიციალური განრიგის მიხედვით — SCR 50,000 განაცხადზე და SCR 300,000 ყოველწლიურ და სხვა გადასახადებზე. ეს მოცემულობა გამოყენების მომენტში უნდა გადამოწმდეს FSA-ს საკუთარი დოკუმენტიდან, რადგან განრიგი იცვლება.
შეიძლება თუ არა სეიშელური IBC ჰოლდინგად აზარტული ბიზნესისთვის?
ფორმალურად დიახ — IBC Act 2016-ის საფუძველზე, ლიცენზირებული აგენტის მეშვეობით და რეგისტრირებულ ოფისში ბენეფიციარ მფლობელთა რეესტრით. მაგრამ ჰოლდინგი ქართულ ნებართვას არ ანაცვლებს: საქართველოში მიწოდება მუხლების 5 და 11 ფარგლებში რჩება, და ჰოლდინგის უკან მდგომი ქართველი პირის საგადასახადო-საანგარიშგებო პროფილი მაინც განისაზღვრება.
ფარავს ინტერაქტიული ლიცენზია სპორტულ ფსონებს?
ეს ოფიციალურად დაზუსტებული არაა — FSA-სთან დასაზუსტებელი კითხვაა, ისევე როგორც 2014 წლის აქტის მოდერნიზაციის სტატუსი. გვერდი ამ თემებს ღიად ასახელებს და არ ვიმეორებთ სავაჭრო პრესის ვარაუდებს.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge სეიშელურ საკითხს სამივე ფენით აგებს: ვადგენთ FSA-ს რეესტრებში არსებულ მოცემულობას და ლიცენზიის კატეგორიის შესაბამისობას თქვენს მოდელთან; ვამზადებთ IBC გაწერის ფაილს — აგენტის შერჩევით, კითხვარების ნაკრებით და ბენეფიციარული მფლობელობის სწორი აღწერით; და პარალელურად ვაგებთ ქართულ ფენას — ვინ არის მუხლების 5 და 11 თანახმად პასუხისმგებელი პირი, რა გადასახადი ერთმევა მუხლების 80 და 81 ფარგლებში, როგორი ანგარიშგება იწყება მუხლის 29 „ბ“ და ანტიგათეთრების კანონის მიხედვით. ყოველი ციფრი, რომელსაც მოგცემთ, ოფიციალურ განრიგს ეყრდნობა; ყოველი ღია კითხვა — FSA-სთან დასასმელად ფორმულირდება. დაგვიკავშირდით, რომ სეიშელური სტრუქტურა თავიდანვე სწორად აიგოს — და არა შემდეგ გადაირეოს.