შრომითი საქმიანობის უფლება — 2026 წლის წესი და ვის ეხება
„შრომითი მიგრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონი უცხოელის საქართველოში ანაზღაურებადი შრომითი თუ სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელებას ცალკე, სპეციალური უფლებით აწესრიგებს: ეს უფლება მხოლოდ იმ უცხოელს აქვს, რომელსაც გაცემული აქვს შრომითი ბინადრობის ნებართვა, D1 კატეგორიის საიმიგრაციო ვიზა ან/და საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული სხვა სახის ბინადრობის ნებართვა შრომითი საქმიანობის უფლებასთან ერთად, გარდა კანონით გათვალისწინებული გამონაკლისი შემთხვევებისა. წესი 2023 წლიდან ამოქმედდა და შემდგომ ეტაპებად იხვეწებოდა — ბოლო ცვლილებები ძალაში შევიდა 2026 წლის 15 აპრილს.
კანონი ასახელებს პირობებს, რომლებიც ერთდროულად უნდა არსებობდეს კანონიერი დასაქმებისთვის: შრომით იმიგრანტსა და ადგილობრივ დამსაქმებელს შორის უნდა იყოს დადებული წერილობითი შრომითი ხელშეკრულება; იმიგრანტმა უნდა მოიპოვოს შრომითი საქმიანობის უფლება; და მას უნდა ჰქონდეს შრომითი ბინადრობის ნებართვა, D1 კატეგორიის საიმიგრაციო ვიზა ან სხვა ბინადრობის ნებართვა. ყველა ამ პირობის ერთობლიობა ქმნის სამართლებრივ საფუძველს, რომ იმიგრანტმა საქართველოდან ეკონომიკური სარგებელი მიიღოს ზუსტად კანონიერი გზით.
განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ერთი დეტალი: საქართველოში მყოფ უცხოელს შრომითი საქმიანობის უფლების მოპოვებისთვის განაცხადის გაკეთება მხოლოდ მაშინ შეუძლია, თუ იგი ქვეყანაში კანონიერად იმყოფება. თვითდასაქმებული უცხოელის მიერ შრომითი ან სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელებაც ამავე რეჟიმს ექვემდებარება.
კანონი გამონაკლისსაც ითვალისწინებს: უცხოელს უფლება აქვს მოკლევადიანი პროფესიული საქმიანობა განახორციელოს შრომითი საქმიანობის უფლებისა და შესაბამისი ბინადრობის ნებართვის გარეშე, თუ ეს საქმიანობა დროებითი ვიზიტის ფარგლებში ხორციელდება, არ წარმოადგენს ადგილობრივ შრომის ბაზარზე ხანგრძლივ დასაქმებას და კონკრეტულ მოკლევადიან პროექტთან, ღონისძიებასთან ან მომსახურებასთანაა დაკავშირებული. ასეთი საქმიანობების ჩამონათვალი, ხანგრძლივობის კრიტერიუმები და მონიტორინგის წესი მთავრობის დადგენილებით განისაზღვრება, და ამ საფუძველზე მოქმედი პირი შრომით იმიგრანტად ან თვითდასაქმებულ უცხოელად არ მიიჩნევა.