ორი ბილიკი — ზოგადი შრომითი და სპეციალური IT დოკუმენტი
საქართველოს „უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი სტატუსის შესახებ“ კანონი IT-სპეციალისტს ორ სამართლებრივ ბილიკს სთავაზობს: ზოგადს — შრომითი ბინადრობის ნებართვით, შემოსავლისა და დამსაქმებლის ბრუნვის დოკუმენტებით, — და სპეციალურს: ინფორმაციული ტექნოლოგიების სფეროში დასაქმებული პირის დროებითი ბინადრობის ნებართვას, დადგენილს მუხლი 15-მ-ით და მოქმედს 2025 წლის 1 სექტემბრიდან. 2026 წლიდან ორივე ბილიკი შრომის მიგრაციის შესახებ კანონის შრომითი საქმიანობის უფლების ახალ რეჟიმს უკავშირდება, და ეს კავშირი მთავარი დაგეგმვის საგანია იმ IT-სპეციალისტისთვის, რომელსაც საქართველოში კანონიერად მუშაობა სურს. ამ გვერდზე ორივე ბილიკს კანონის ნორმებით ვშლით: ვინ არის თითოეულის მიმღები, რა უნდა დასტურდეს დოკუმენტურად და რა ვადებით მუშაობს სისტემა.
სპეციალური IT ნებართვა: სამი კატეგორია, 2 წლის სტაჟი და 25 000-დოლარიანი შემოსავალი
სპეციალური დოკუმენტი გაიცემა სამ კატეგორიაზე, და თითოეულზე სტატუსი ოჯახის წევრებზეც ვრცელდება. პირველი კატეგორია — სამინისტროს ბაზაში რეგისტრირებული IT-შრომითი იმიგრანტი. მეორე — მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც მთავრობის დადგენილებით დადგენილი ჩამონათვალიდან IT-საქმიანობას ახორციელებს; თვით ჩამონათვალი კანონქვემდებარე აქტია და განაცხადის მომზადებისას საქმიანობის პროფილი სწორედ მას შეერგება. მესამე — ინფორმაციული ტექნოლოგიების სფეროში მოქმედი საერთაშორისო კომპანიის ხელმძღვანელობასა და წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი პირი.
მოთხოვნები კატეგორიებისთვის ერთიანი და კონკრეტულია: IT-სფეროში შრომითი ან ეკონომიკური საქმიანობის გამოცდილება არანაკლებ 2 წლისა და ანაზღაურება არანაკლებ 25 000 აშშ დოლარისა წლიურად, ლარის ეკვივალენტში. ორივე პირობა დოკუმენტურად დგას: სტაჟი — ხელშეკრულებებით, შეკვეთებით, დამსაქმებლებისა და დამკვეთების დადასტურებებით; ანაზღაურება — გადახდების დოკუმენტებით ლარში გამოყვანილი წლიური თანხებით. განაცხადის საქმე ორ კითხვას უნდა უპასუხებდეს პირდაპირ: არის თუ არა 2 წლიანი გამოცდილება და არის თუ არა წლიური შემოსავალი 25 000 დოლარის დონეზე — ბუნდოვან ფორმულირებებს უწყება არ იღებს.
IT ნებართვა და შრომითი საქმიანობის უფლება — 2026 წლის წესები
2026 წლის 1 მარტიდან შრომითი ბინადრობის ნებართვა კანონში შრომითი საქმიანობის უფლებას უკავშირდება: ანაზღაურებადი შრომა და სამეწარმეო საქმიანობა საქართველოში უცხოელს მხოლოდ მაშინ შეუძლია, თუ აქვს შრომითი ბინადრობის ნებართვა, D1 კატეგორიის საიმიგრაციო ვიზა ან შრომითი უფლებასთან ერთად გაცემული სხვა დოკუმენტი. უფლების განაცხადი სამინისტროში იგევა: შრომითი იმიგრანტების შემთხვევაში — ხელშეკრულების დადების შემდეგ ადგილობრივი დამსაქმებლის მეშვეობით, თვითდასაქმებულებმა — პირადად; სრული დოკუმენტაციის წარდგენის შემდეგ განხილვა არ უნდა აღემატებოდეს 30 კალენდარულ დღეს, მომსახურების საფასური 500 ლარს არ აღემატება.
IT ბილიკისთვის კანონი შემდგომ ნაბიჯს პირდაპირ ასახელებს: უფლების მიღების შემდეგ საქართველოში მყოფი უცხოელი შრომითი ბინადრობის ნებართვაზე ან IT-სფეროს ბინადრობის ნებართვაზე მიმართავს არაუგვიანეს 10 კალენდარული დღისა; საქართველოს გარეთ მყოფი — D1 კატეგორიის ვიზაზე არაუგვიანეს 30 კალენდარული დღისა. სრულად დისტანციური შრომა, რომელსაც საქართველოში შესვლა არ საჭიროებს, ამ რეჟიმს არ ფარავს — გამონაკლისი დისტანციური მუშაობისთვის კანონში პირდაპირ წერია. უფლების გარეშე მუშაობა 2 000 ლარის ჯარიმას იწვევს — ცალკე დამსაქმებელზე (თითოეულ იმიგრანტზე), თანამშრომელზე და თვითდასაქმებულ უცხოელზე; განმეორებითი დარღვევა ჯარიმას ორმაგდებს. სრული ჯაჭვი — ხელშეკრულების აუცილებელი პირობები, უარისა და შეწყვეტის საფუძვლები, განმეორებითი განაცხადი, უარის გასაჩივრება სასამართლოში 1 თვის ვადაში — დაწვრილებით განხილულია ჩვენს გვერდზე „სამუშაო ნებართვის მოწმობა და სამუშაო უფლება საქართველოში (D1) — 2026“.