აღსრულება სანოტარო დოკუმენტის საფუძველზე — სააღსრულებო ფურცელი
სანოტარო დოკუმენტი აღსრულების უშუალო საფუძველია: ნოტარიუსი კრედიტორის ან მისი უფლებამონაცვლის წერილობითი განცხადების საფუძველზე გასცემს სააღსრულებო ფურცელს, რომლის საფუძველზეც იძულებითი აღსრულება ხორციელდება სასამართლო გადაწყვეტილების გარეშე. განაცხადს უნდა დაერთოს სანოტარო დოკუმენტი, რომლის საფუძველზედაც განმცხადებელი სააღსრულებო ფურცლის გაცემას ითხოვს. საჭირო საფუძვლების არსებობისას ნოტარიუსი სააღსრულებო ფურცელს გასცემს ვალდებულების შეუსრულებლობის დამადასტურებელი დოკუმენტების გამოთხოვის გარეშე, რაც პროცედურას მნიშვნელოვნად ამარტივებს.
სააღსრულებო ფურცლის გაცემაზე უფლებამოსილია, განსაზღვრული თანამიმდევრობით: ნოტარიუსი, რომელმაც სანოტარო წესით დაადასტურა გარიგება, ან ამ ნოტარიუსის შემცვლელი პირი; ხოლო თუ ამ ნოტარიუსის უფლებამოსილება შეჩერდა ან შეწყდა — სხვა მოქმედი ნოტარიუსი. აღსრულება დაიშვება სააღსრულებო ფურცლის დედნის საფუძველზე; ფურცლის დაკარგვის შემთხვევაში ნოტარიუსი გასცემს მის დამოწმებულ ასლს — დუბლიკატს — იმავე თანამიმდევრობით, ხოლო ამ წესით გაცემის შეუძლებლობისას დუბლიკატს გასცემს საქართველოს ნოტარიუსთა პალატა. ნოტარიუსის მიერ გაცემული სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე აღსრულება ხორციელდება სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით. გაითვალისწინეთ: სააღსრულებო ფურცლის ან იმ სანოტარო დოკუმენტის გასაჩივრება, რომლის აღსასრულებლადაც ფურცელი გაიცა, არ აჩერებს აღსრულებას.
რა უნდა შეიცავდეს კრედიტორის განაცხადი სააღსრულებო ფურცლის გაცემაზე
კრედიტორის ან მისი უფლებამონაცვლის განცხადება სააღსრულებო ფურცლის გაცემის შესახებ უნდა შეიცავდეს შემდეგ მონაცემებს:
- ნოტარიუსის ვინაობას, რომელსაც განმცხადებელი განაცხადით მიმართავს;
- მხარეებისა და მათი წარმომადგენლების ვინაობას ან სახელწოდებებს;
- მონაცემებს შეუსრულებელი ძირითადი და დამატებითი ვალდებულებების მოცულობის შესახებ;
- მითითებას იმაზე, რომ შეუსრულებელი მოთხოვნა არ არის დამოკიდებული განმცხადებლის რაიმე საპასუხო ვალდებულების შესრულებაზე, ან რომ ასეთი ვალდებულება მან უკვე შეასრულა;
- განმცხადებლის ხელმოწერას.
პრაქტიკული თვალსაზრისით, კრედიტორის განაცხადი წერილობითი ფორმით წარედგინება, მას სანოტარო დოკუმენტი უერთდება, და მასში კონკრეტულად უნდა იყოს ასახული შეუსრულებელი ძირითადი და დამატებითი ვალდებულებების მოცულობა და ის გარემოება, რომ მოთხოვნა არ არის დამოკიდებული განმცხადებლის საპასუხო ვალდებულებაზე ან რომ ასეთი ვალდებულება უკვე შესრულებულია. გასაჩივრების წესის ცოდნა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან სააღსრულებო ფურცლის ან იმ სანოტარო დოკუმენტის გასაჩივრება, რომლის აღსასრულებლადაც ფურცელი გაიცა, აღსრულებას არ აჩერებს.
სარეგისტრაციო მომსახურება და სამოქალაქო აქტების რეგისტრაცია
ნოტარიუსი უფლებამოსილია უზრუნველყოს განაცხადისა და სარეგისტრაციო დოკუმენტის ელექტრონული ან მატერიალური სახით წარდგენა სახელმწიფო რეესტრის მწარმოებელი ორგანოსთვის, თუ სანოტარო მომსახურების შედეგად დამოწმებული დოკუმენტი ექვემდებარება რეგისტრაციას. ამასთან, სახელმწიფო რეესტრის მწარმოებელი ორგანოსგან დელეგირებული უფლებამოსილების ფარგლებში ნოტარიუსი ახორციელებს უფლების, უფლებაში ცვლილების ან უფლების შეწყვეტის შესახებ ჩანაწერის რეგისტრაციას — უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში, მეწარმეთა და არასამეწარმეო იურიდიულ პირთა რეესტრში, აგრეთვე საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ სხვა რეესტრებში. გარდა ამისა, დელეგირებული უფლებამოსილების ფარგლებში ნოტარიუსი ახორციელებს ქორწინებისა და განქორწინების რეგისტრაციას სამოქალაქო აქტების შესახებ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით; დაქორწინების მსურველ პირებთან შეთანხმებით ქორწინების რეგისტრაცია ნოტარიუსს შეუძლია საზეიმო ვითარებაშიც განახორციელოს. ასეთი მომსახურება თქვენს დროსაც ზოგავს და რეგისტრაციასთან დაკავშირებულ ვიზიტებსაც ამცირებს.
სანოტარო მოქმედებები საზღვარგარეთ — დიპლომატიური და საკონსულო დაწესებულებები
სანოტარო მოქმედებებს, ნოტარიუსის გარდა, საზღვარგარეთ ასრულებენ საქართველოს დიპლომატიური წარმომადგენლობებისა და საკონსულო დაწესებულებების სათანადოდ უფლებამოსილი თანამდებობის პირები, რომლებიც ხელმძღვანელობენ ამ დაწესებულებების საქმიანობის მომწესრიგებელი სამართლებრივი აქტებით და ამ კანონით გათვალისწინებული მოთხოვნებით. მათ სანოტარო მოქმედებების შესრულების უფლებამოსილება ენიჭებათ მხოლოდ ელექტრონული სანოტარო რეესტრის ხელმისაწვდომობის შემთხვევაში — ეს ნიშნავს, რომ უცხოეთში გაცემული სანოტარო დოკუმენტიც ერთიან რეესტრში ფიქსირდება და მისი გადამოწმება შესაძლებელია.
ანდერძები და რწმუნებულებები, რომლებიც უთანაბრდება სანოტარო დოკუმენტს, და საზღაური
სანოტარო წესით დადასტურებულ დოკუმენტებს კანონი უთანაბრდება გარკვეული თანამდებობის პირების მიერ დადასტურებულ ანდერძებსა და რწმუნებულებებს:
- საავადმყოფოში, სხვა სტაციონარულ სამკურნალო-პროფილაქტიკურ დაწესებულებაში ან სანატორიუმში სამკურნალოდ მყოფი პირის ანდერძი, დადასტურებული ამ დაწესებულების მთავარი ექიმის, სამედიცინო ნაწილში მისი მოადგილის ან მორიგე ექიმის მიერ; ასევე ხანდაზმულთა ან შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა სპეციალიზებულ დაწესებულებაში მცხოვრები პირის ანდერძი — ამ დაწესებულების დირექტორის ან მთავარი ექიმის მიერ; ჰოსპიტალში, სანატორიუმში ან სხვა სამხედრო-სამკურნალო დაწესებულებაში მყოფი სამხედრო მოსამსახურის ან სხვა პირის ანდერძი და რწმუნებულება;
- საქართველოს ალმით მცურავ საზღვაო გემზე ან საჰაერო ხომალდზე მყოფი მოქალაქეების ანდერძები, დადასტურებული გემის კაპიტნის ან ხომალდის მეთაურის მიერ;
- საძიებო-სადაზვერვო და სხვა, მათ მსგავს ექსპედიციებში მყოფი მოქალაქეების ანდერძები, დადასტურებული ექსპედიციის უფროსის მიერ;
- სამხედრო მოსამსახურეთა ანდერძები და რწმუნებულებები, ხოლო იმ ჯარის ნაწილის, შენაერთის, დაწესებულებისა და სამხედრო სასწავლებლის დისლოკაციის პუნქტებში, სადაც სანოტარო ბიურო და სხვა შესაბამისი ორგანოები არ არის — აგრეთვე მუშა-მოსამსახურეთა, მათი ოჯახის წევრებისა და სამხედრო მოსამსახურეთა ოჯახის წევრების ანდერძები და რწმუნებულებები, დადასტურებული ნაწილის, შენაერთის, დაწესებულებისა და სასწავლებლის მეთაურის მიერ;
- პენიტენციურ დაწესებულებაში მოთავსებულ პირთა ანდერძები და რწმუნებულებები, დადასტურებული ამ დაწესებულების დირექტორის მიერ.
ამრიგად, ასეთი ანდერძი ან რწმუნებულება სანოტარო წესით დადასტურებულ დოკუმენტს უთანაბრდება. საზღაურის თვალსაზრისში: ამ თანამდებობის პირები სანოტარო მოქმედების შესრულებისთვის საზღაურს ახდევინებენ სანოტარო მოქმედებათა შესრულებისათვის საზღაურისა და საქართველოს ნოტარიუსთა პალატისთვის დადგენილი საფასურის ოდენობის გადახდევინების წესის შესახებ საქართველოს მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრული განაკვეთების მიხედვით, და ეს საზღაური მთლიანად მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტში ჩაირიცხება.
ამრიგად, სანოტარო დოკუმენტი აღსრულების საფუძველია: ნოტარიუსი გასცემს სააღსრულებო ფურცელს, უზრუნველყოფს რეგისტრაციასთან დაკავშირებულ პროცედურებს და დელეგირებული უფლებამოსილების ფარგლებში ახორციელებს როგორც უფლებების რეგისტრაციას, ისე სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციას; საზღვარგარეთ სანოტარო მოქმედებებს დიპლომატიური და საკონსულო დაწესებულებების უფლებამოსილი პირები ასრულებენ, ხოლო გარკვეული ანდერძები და რწმუნებულებები კანონით უთანაბრდება სანოტარო წესით დადასტურებულ დოკუმენტებს.